Ωίδιο της Μηλιάς (Podosphaera leucotricha)

Δικτύωση Καρπού Προσβεβλημένου από το Ωίδιο της Μηλιάς
Δικτύωση Μήλου Προσβεβλημένου από Ωίδιο

Το Ωίδιο της Μηλιάς, που οφείλεται στον ασκομύκητα Podosphaera leucotricha, αντιπροσωπεύει έναν σημαντικό εχθρό του δέντρου και της καλλιέργειας. Όμως παρά το όνομα, δεν πρόκειται μόνο για μια από τις σοβαρότερες ασθένειες της Μηλιάς, αλλά και της Αχλαδιάς, της Κυδωνιάς, καθώς και της Ροδακινιάς – από τα πυρηνόκαρπα.

Μόλο που σπάνια θα προκαλέσει τον θάνατο του ξενιστή του, η μόνιμη παρουσία του συμβάλλει στην καταβολή του φυτού, στην μειωμένη ευρωστία του όπως και στην υπολογίσιμη μείωση της παραγωγικής του ικανότητας αλλά ακόμα και στην ποιοτική υποβάθμιση του παραγώμενου προϊόντος.

Ως εκ τούτου, ο πονοκέφαλος που προκαλεί στον καλλιεργητή, είναι λίγο ως πολύ, αναμενόμενος.

Ωίδιο της Μηλιάς (Podosphaera leucotricha) - Ταξινόμηση

Το Ωίδιο της Μηλιάς κατατάσσεται στο Βασίλειο των Μυκήτων και στο Υποβασίλειο των Δικαρύων. Το πλήρες ταξινομικό σχήμα του μύκητα παρατίθεται αμέσως πιο κάτω.

  • ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ

Domain: Eukaryota (Επικράτεια: Ευκάρυα)

Kingdom: Fungi (Βασίλειο: Μύκητες)

Subkingdom: Dikarya (Υποβασίλειο: Δικάρυα)

Phylum: Ascomycota (Φύλο: Ασκομύκητες)

Subphylum: Pezizomycotina (Υποφύλο: Πεζιζομυκοτίνα)

Class: Leotiomycetes (Ομοταξία: Λεοτιομύκητες)

Subclass: Leotiomycetidae (Ομοταξία: Λεοτιομυκητίδες)

Order: Erysiphales (Τάξη: Ερυσιφώδη)

Family: Erysiphaceae (Οικογένεια: Ερυσιφοειδή)

Genus: Podosphaera (Γένος: Ποδόσφαιρα)

Species: P. leucotricha (Είδος: Λευκότριχα)​

Podosphaera leucotricha (Ellis & Everh.) E. S. Salmon, (1900)

Τέλεια ΜορφήPodosphaera leucotricha (Ellis & Everh.) E. S. Salmon, (1900)

Ατελής Μορφή: Oidium farinosum Cooke, (1887)

Ωίδιο της Μηλιάς

Ωίδιο της Μηλιάς (Podosphaera leucotricha) - Βιολογία & Οικολογία

Ο Podosphaera leucotricha δεν γνωρίζει σύνορα. Με αυτή την έννοια είναι ένα κοσμοπολίτικο παθογόνο, το οποίο επιπροσθέτως χαρακτηρίζεται ως πολυκυκλικό, εξαιτίας των αλλεπάλληλων δευτερογενών μολύνσεων που επιφέρει, μέσω της αγενούς αναπαραγωγής του.

Πάνω στα προσβεβλημένα τμήματα των φυτών ζει μυζόντας την τροφή του από τα κύτταρα των ξενιστών. Μόλις αναπτυχθεί αρκετά, εμφανίζονται στο μυκήλιο οι εγγενείς καρποφορίες. Αυτές του οι βασικές βιολογικές λειτουργίες της αναπαραγωγής καθώς και ο τρόπος διαχείμασής του παρουσιάζονται συνοπτικά, αμέσως πιο κάτω.

Εγγενής Αναπαραγωγή

Το Ωίδιο της Μηλιάς πολλαπλασιάζεται εγγενώς με τα ασκοσπόρια, τα οποία παράγονται κατά τα τέλη του καλοκαιριού με αρχές του φθινοπώρου. Τα σπόρια του μύκητα περιέχονται στους σακκοειδούς μορφής ασκούς, ενώ οι ασκοί φέρονται ανά ένας εντός της σύνθετης καρποφορίας που ονομάζεται κλειστοθήκιο (ή χασμοθήκιο). Τα κλειστοθήκια παρουσιάζονται ως διακριτά μαύρα στίγματα πάνω στο μυκήλιο.

Αγενής Αναπαραγωγή

Η αγενής αναπαραγωγή του Podosphaera leucotricha πραγματοποιείται με τα κονίδια. Τα κονίδια του μύκητα διασπείρονται με τον άνεμο (ξηροσπόρια) και μεταφέρονται σε άλλα τμήματα του δέντρου, από δέντρο σε δέντρο ή/και σε γειτονικούς οπωρώνες. Κατά την διάρκεια της αναπτυξιακής περιόδου, η αναπαραγωγή των κονιδίων είναι συνεχής μέχρι τους 30 oC, προκαλώντας αλλεπάλληλες δευτερογενείς μολύνσεις.

Διαχείμαση

Η διαχείμαση του Ωιδίου της Μηλιάς γίνεται με τα κλειστοθήκια και με το μυκήλιο. Εντούτοις, οι πρωτογενείς μολύνσεις του μύκητα δεν οφείλονται στα κλειστοθήκια αλλά στο μυκήλιο. Το μυκήλιο ανευρίσκεται κυρίως στους οφθαλμούς, αλλά κάποιες φορές και στους βλαστούς ή κλαδίσκους, σε περιοχές με ήπιους χειμώνες.

Το μυκήλιο σταδιακά καταστρέφεται όταν επικρατούν χαμηλές θερμοκρασίες από τους -11 oC και κάτω, ενώ οι προσβεβλημένοι οφθαλμοί καταστρέφονται σε εξαιρετικά χαμηλές χειμωνιάτικες θερμοκρασίες, που κυμαίνονται μεταξύ -20 με -23 oC.

Ωστόσο ακόμα και κάτω από τους -27 oC, ένα πολύ μικρό ποσοστό του παθογόνου, μπορεί να επιζήσει πάνω στα προσβεβλημένα φυτά.

Ωίδιο της Μηλιάς

Συμπτώματα Ωιδίου της Μηλιάς στα Φύλλα - © Clemson University - USDA Cooperative Extension Slide Series, Bugwood.org
Συμπτώματα Ωιδίου της Μηλιάς στα Φύλλα - © Clemson University - USDA Cooperative Extension Slide Series, Bugwood.org

Ωίδιο της Μηλιάς (Podosphaera leucotricha) - Μορφολογία

Μυκήλιο

Το μυκήλιο του Podosphaera leucotricha είναι λευκού χρώματος και σχηματίζεται από διακλαδισμένες μυκηλιακές υφές, ευθείες ή καμπυλωμένες, διαμέτρου 4 έως 6 μm. Οι μυζητήρες του μυκηλίου έχουν σχήμα θηλής.

Κονιδιοφόροι

Οι κονιδιοφόροι παράγονται στα άκρα των μυκηλιακών υφών. Είναι όρθιοι και τα κύτταρα της βάσης έχουν κυλινδρικό σχήμα. Οι διαστάσεις των κονιδιοφόρων κυμαίνονται ως προς το μήκος μεταξύ 41 και 185 μm και ως προς την διάμετρο μεταξύ 9 με 12,5 μm.

Κονίδια

Τα κονίδια στο Ωίδιο της Μηλιάς είναι μονοκύτταρα, άχρωμα και υαλώδη. Φέρονται ως αλυσίδα πάνω στους κονιδιοφόρους, η οποία αποτελείται από 2 έως 6 κονίδια. Έχουν σχήμα πεπλατυσμένο ελλειψοειδές έως ελαφρώς ωοειδές, με διαστάσεις 20 έως 38 μm μήκος και 11 έως 20 μm διάμετρο.

Κλειστοθήκια

Τα κλειστοθήκια είναι μαύρου χρώματος, διαμέτρου 75 έως 100 μm. Εντός τους σχηματίζεται οι ασκοί, των οποίων οι διαστάσεις κυμαίνονται ως προς το μήκος μεταξύ 55 έως 70 μm και ως προς την διάμετρο μεταξύ 45 έως 50 μm. Οι ασκοί περιέχουν 8 σπόρια, μήκους 20 έως 36 μm και διαμέτρου 12 έως 15 μm ο καθένας.

Ωίδιο της Μηλιάς

Ωίδιο της Μηλιάς (Podosphaera leucotricha) - Πορεία της Ασθένειας

Το Ωίδιο της Μηλιάς εκδηλώνεται την άνοιξη. Οι πρωτογενείς μολύνσεις ξεκινούν με το άνοιγμα των οφθαλμών του δέντρου και την επαναδραστηριοποίηση του μύκητα. Τα οφθαλμικά λέπια δεν προστατεύουν πλέον επαρκώς την νέα βλάστηση και ο μύκητας εξαπλώνεται στα εκπτυσσόμενα όργανα.

Κατάλληλες συνθήκες για την ανάπτυξη του παθογόνου είναι όταν η θερμοκρασία βρίσκεται μεταξύ 10 και 30 oC, ενώ η σχετική υγρασία είναι υψηλή. Ωστόσο αποφασιστικός παράγοντας για την εξέλιξη της ασθένειας δεν είναι τόσο η σχετική υγρασία όσο οι θερμοκρασίες. Μάλιστα η διαβροχή των φύλλων λειτουργεί ανασταλτικά για την βλάστηση των κονιδίων και την ανάπτυξη της ασθένειας.

Και σε αυτό το σημείο, το Ωίδιο της Μηλιάς διαφέρει εντελώς από τις περισσότερες μυκητολογικές ασθένειες που προσβάλλουν τους καρπούς και το φύλλωμα των οπωροφόρων.

Ως προς τις θερμοκρασίες, ευνοϊκές για την βλάστηση των κονιδίων, είναι εκείνες που κυμαίνονται μεταξύ 10 και 25 oC, ενώ το άριστο εύρος τους βρίσκεται μεταξύ 19 με 22 oC.

Κάτω από ιδανικές συνθήκες, τα συμπτώματα της ασθένειας γίνονται ορατά διά γυμνού οφθαλμού, μέσα σε 48 ώρες.

Ωίδιο της Μηλιάς

Προσβολή Αχλαδιού από τον Podosphaera Leucotricha - © N.S. Luepschen, Bugwood.org
Προσβολή Αχλαδιού από τον Podosphaera Leucotricha - © N.S. Luepschen, Bugwood.org

Ωίδιο της Μηλιάς (Podosphaera leucotricha) - Συμπτώματα

Το Ωίδιο της Μηλιάς προσβάλλει σχεδόν όλα τα υπέργεια μέρη και όργανα των ευπαθών φυτών. Αν και σπάνια επέρχεται η ολοσχερής καταστροφή των, εντούτοις η ζημιά που προκαλεί είναι πολλές φορές μεγάλη.

Οφθαλμοί

Οι προσβεβλημένοι οφθαλμοί παρουσιάζουν βραδεία έκπτυξη. Κάποιες φορές μάλιστα, όταν η ασθένεια εκδηλώνεται με ιδιαίτερη ένταση, μπορεί να νεκρωθούν.

Άνθη

Στα άνθη παρατηρείται ξήρανση τμημάτων ή και ολόκληρου του λουλουδιού. Επακόλουθο της ξήρανσης είναι η ανθόρροια.

Φύλλα

Το Ωίδιο της Μηλιάς προσβάλλει τα φύλλα συνήθως πρώτα από την κάτω επιφάνεια. Αρχικά εμφανίζονται μικρές, λευκού χρώματος κηλίδες με ασαφή όρια, που συχνά σκεπάζονται από τις αλευρώδους υφής εξανθίσεις του φυτοπαθογόνου μύκητα. Οι κηλίδες σταδιακά εξαπλώνονται, καλύπτοντας πλήρως την κάτω επιφάνεια και εν συνεχεία και την άνω.

Συνέπεια αυτού του γεγονότος είναι η απώλεια της ελαστικότητας των φύλλων, η πολυστιγμάτωσή τους και η κυματοειδής όψη τους, κι ακόμα το καρούλιασμα και κάποιες φορές και η ανόρθωσή τους.

Σε συνθήκες έντασης της προσβολής, παρατηρείται ξήρανση των φύλλων που συνοδεύεται από πρόωρη φυλλόπτωση.

Παρόλα αυτά, τα φύλλα παρουσιάζονται ευάλωτα απέναντι στο Ωίδιο της Μηλιάς, μέχρι τρεις εβδομάδες από την έκπτυξή τους. Μετά από αυτό το χρονικό διάστημα, ο μύκητας δεν μπορεί να τα προσβάλλει.

Βλαστοί

Ότι συμβαίνει με τα φύλλα το ίδιο γίνεται και με τους βλαστούς: ο  Podosphaera leucotricha προσβάλλει κυρίως τους νέους και τρυφερούς. Η επιφάνεια των νεαρών βλαστών καλύπτεται από τις αλευρώδους υφής εξανθίσεις του μύκητα και γίνονται καχεκτικοί. Ακόμα εμφανίζονται παραμορφωμένοι και συνήθως η κορυφή τους ξηραίνεται.

Καρποί

Το Ωίδιο της Μηλιάς σπάνια εμφανίζεται στους καρπούς. Και όταν συμβεί κάτι τέτοιο, αφορά και εδώ τους νεότερους από αυτούς. Οι προσβεβλημένοι καρποί παρουσιάζουν χαρακτηριστική δερμάτωση της επιδερμίδας. Η δερμάτωση οφείλεται στην νέκρωση των κυττάρων στα σημεία προσβολής, δείγμα και της νέκρωσης του μυκηλίου του μύκητα. Οι καρποί έχουν διχτυωτή εμφάνιση, πράγμα που συνεπάγεται την σοβαρή μείωση της εμπορικής τους αξίας.

Ωίδιο της Μηλιάς

Ωίδιο της Μηλιάς (Podosphaera leucotricha) - Καταπολέμηση

Το Ωίδιο της Μηλιάς μπορεί να αντιμετωπισθεί με διάφορους τρόπους και μέσα, τόσο προληπτικά όσο και κατασταλτικά.

Προληπτική Αντιμετώπιση

Η προληπτική αντιμετώπιση αναφέρεται στην επιλογή εκείνων των ποικιλιών – ειδικά της Μηλιάς – οι οποίες παρουσιάζουν ανθεκτικότητα ή πλήρη ανοσία στον φυτοπαθογόνο μύκητα. Αμέσως πιο κάτω καταγράφονται ενδεικτικά ορισμένες από αυτές.

Ανθεκτικές Ποικιλίες Μηλιάς

  • Ambrosia
  • Arkansas Black
  • Arlet
  • Dayton
  • Delicious
  • Enterprise
  • Fuji
  • Gala
  • Gala Supreme
  • Grimes Golden
  • Lambourne
  • Lodi
  • Lord
  • Niagara
  • Nittany
  • Priscilla
  • Sir Prize
  • Spartan
  • Winesap
  • Yataka

Καλλιεργητική Αντιμετώπιση

Τα καλλιεργητικά μέτρα για την καταπολέμηση του Ωιδίου της Μηλιάς περιλαμβάνουν:

  • Το ορθό κλάδεμα των δέντρων ώστε το φώς να περνά όσο το δυνατόν περισσότερο στο εσωτερικό της κόμμης
  • Την απομάκρυνση με κλάδεμα τον χειμώνα όλων των προσβεβλημένων κλάδων
  • Την απομάκρυνση με κλάδεμα την άνοιξη όλων των κλάδων που παρουσιάζουν έντονη προσβολή

Εναλλακτική Καταπολέμηση

Το ψέκασμα των δέντρων της Μηλιάς με γαλακτώματα άνυδρης λιπαρής ουσίας γάλακτος και σογιέλαιου, έχει δώσει σχετικά ικανοποιητικά αποτελέσματα.

Βιολογική Καταπολέμηση

Ενδεικτικά αναφέρονται ορισμένες δραστικές ουσίες, που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την βιολογική καταπολέμηση του Ωιδίου της Μηλιάς, με μέτρια ωστόσο αποτελέσματα – εξαιρουμένου του Θειαφιού. Οι δραστικές αυτές είναι:

  • Θειάφι
  • Streptomyces lydicus WYEC 108
  • Bacillus amyloquefaciens strain D4747
  • Extract of Neem oil
  • Potassium bicarbonate
  • Bacillus subtilis strain QST 713
  • Bacillus pumilus strain QST 2808
  • Paraffinic oil

Χημική Καταπολέμηση

Το Ωίδιο της Μηλιάς αντιμετωπίζεται αποτελεσματικά με την χρήση σκευασμάτων την περίοδο του χειμώνα και της ανοίξεως.

Χειμώνας

  • Εφαρμογή σκευάσματος DNOC (πολτός δινιτροορθοκρεζόλης)
  • Χρήση μείγματος αποτελούμενο από τις δραστικές ουσίες Bupirimate και Alkylphenolethoxylate

Άνοιξη

Την άνοιξη πραγματοποιούνται τρεις επεμβάσεις:

  1. Στο στάδιο της Πράσινης κορυφής
  2. Στο στάδιο της Ρόδινης κορυφής
  3. Μετά από την πτώση των πετάλων

Μερικές από τις μυκητοκτόνες δραστικές ουσίες που χρησιμοποιούνται για την καταπολέμηση του Ωιδίου της Μηλιάς είναι:

  • Benomyl
  • Carbendazim
  • Dinocap
  • Methyl Fenarimol
  • Myclobutanil
  • Thiophanate-methyl
  • Triadimefon
  • Fenarimol
  • Trifloxystrobin
  • Triflumizole

Άκρως Απαραίτητη Υπόμνηση

Η αναφορά στις δραστικές ουσίες που μπορούν να χρησιμοποιηθούν ενάντια στο Ωίδιο της Μηλιάς, γίνεται για καθαρά πληροφοριακούς λόγους. Σε καμιά περίπτωση δεν υπονοείται ή ενθαρρύνεται η χρήση τους χωρίς την έγκριση του τοπικού γεωπόνου.

Ωίδιο της Μηλιάς

Η Χαρακτηριστική Δικτύωση Προσβεβλημένου Μήλου από τον Podosphaera Leucotricha - © N.S. Luepschen, Bugwood.org
Η Χαρακτηριστική Δικτύωση Προσβεβλημένου Μήλου από τον Podosphaera Leucotricha - © N.S. Luepschen, Bugwood.org

Ωίδιο της Μηλιάς (Podosphaera leucotricha) - Ξενιστές

Το Ωίδιο της Μηλιάς προσβάλλει ευάριθμα φυτά, τόσο καρποφόρα όσο και καλλωπιστικά. Αμέσως παρακάτω καταγράφονται οι σημαντικότεροι ξενιστές αυτού του φυτοπαθογόνου μύκητα.

Καρποφόρα Δέντρα

  • Cydonia oblonga – Κυδωνιά
  • Malus domestica – Μηλιά
  • Mespilus germanica – Μακεδονική Μουσμουλιά ή Μεσπιλιά
  • Prunus persica – Ροδακινιά
  • Prunus domestica – Δαμασκηνιά
  • Pyrus communis – Αχλαδιά

Καλλωπιστικά Φυτά

  • Malus spp. – Καλλωπιστικές ποικιλίες Μηλιάς
  • Photinia fraseri – Φωτίνια
  • Photinia serratifolia – Γιαπωνέζικη Φωτίνια
  • Photinia serrulata – Κινέζικη Φωτίνια
  • Spiraea bumalda – Σπειραία

Ωίδιο της Μηλιάς

Συμπτώματα Ωιδίου της Μηλιάς σε Φύλλα του Δέντρου
Συμπτώματα Ωιδίου της Μηλιάς σε Φύλλα του Δέντρου

Ωίδιο της Μηλιάς (Podosphaera leucotricha) - Γεωγραφική Εξάπλωση

Θα ήτανε πολύ πιο εύκολο να αναφερθεί κανείς στις χώρες όπου δεν υπάρχει το Ωίδιο της Μηλιάς παρά το αντίθετο. Και μάλιστα θα ήταν απείρως ευκολότερο εάν σημείωνε εξαρχής ό,τι ο Podosphaera leucotricha απουσιάζει μόνο από τους Πόλους.

… Άντε και από την Σαχάρα.

Ωίδιο της Μηλιάς

Ωίδιο της Μηλιάς (Podosphaera leucotricha) - Παραπομπές

Τις Παραπομπές ενός ακόμα εμβριθέστατου άρθρου της ‘Καλλιέργειας’, όπως αυτό για το Ωίδιο της Μηλιάς, παρουσιάζουν οι Faran Ensemble με το Wind.

  1. Devasahayam, H. L. (2009). Illustrated Plant Pathology: Basic Concepts. New India Publishing.
  2. Liang, C., Xing, H. H., Cho, S. E., & Shin, H. D. (2012). First Report of Powdery Mildew Caused by Podosphaera leucotricha on Photinia serrulata in China. Plant Disease, 96(11), 1695-1695.
  3. Miletich, N., Tamas, O., Vuksa, P., Pfaf-Dolovac, E., & Dolovac, N. (178-). The Influence of Shading on the Development of Podosphaera leucotricha under Field Conditions. Bulgarian Journal of Agricultural Science, 18(2), 178-184.
  4. Naqvi, S. (2007). Diseases of Fruits and Vegetables: Volume I Diagnosis and Management. Berlin, Germany: Springer Science & Business Media.
  5. Wurms, K. V., & Ah Chee, A. (2011). Control of powdery mildew (Podosphaera leucotricha) on apple seedlings using anhydrous milk fat and soybean oil emulsions. New Zealand Plant Protection, (64), 201-208.

Ἐν Χορδαῖς καὶ Όργάνῳ

ΒΙΝΤΕΟ

Οι Faran Ensemble από το Ισραήλ στέλνουν ολίγο μουσικό άνεμο: ‘Wind’

Κοινοποίηση

Η χρήση του υλικού, όπου δεν αναφέρονται δικαιώματα τρίτων, είναι απολύτως ελεύθερη. Η διάδοση του, ενδεχομένως, χρήσιμη.

Share on facebook
Share on twitter
Share on pinterest
Share on linkedin
Share on tumblr
Share on reddit
Share on digg
Share on stumbleupon

Πλοήγηση

Close Menu