Ο Joseph Pemberton & τα Hybrid Musk Τριαντάφυλλα

Φωτογραφικό Πορτρέτο του Joseph Hardwick Pemberton
Φωτογραφικό Πορτρέτο του Joseph Hardwick Pemberton

Ο Joseph Hardwick Pemberton γεννήθηκε στις 5 Οκτωβρίου του 1852 σε ένα σπίτι κυκλωμένο από τριανταφυλλιές, στο μικρό χωριό Havering-atte-Bower, που βρίσκεται στα βορειοανατολικά του Λονδίνου και σε απόσταση από αυτό περίπου 26 χιλιομέτρων.

Ευτυχείς γονείς του Joseph Pemberton ήταν η Amelia Elizabeth και ο Joseph Pemberton – Πατήρ, οι οποίοι μερικά χρόνια αργότερα, το 1857 και ιδιαίτερα την 1 Δεκεμβρίου εκείνου του έτους, θα γινόντουσαν το ίδιο ευτυχείς καθώς θα έφερναν στον κόσμο την αδερφή του Joseph, την Florence.

Για τον δημιουργό των τριανταφύλλων Hybrid Musk Joseph Pemberton, η Florence εκτός από αδερφή του, θα ήτανε και η πιστή φίλη του αλλά και η αγαστή συνεργάτης του μέχρι και την ημέρα που εκείνος θα εγκατέλειπε δια παντός τον πλανήτη Γη, στις 22 Ιουλίου του 1926.

Την ημέρα της εκδημίας του δύο συνταρακτικά γεγονότα συνέβησαν στον Κόσμο: Η ελάχιστη θερμοκρασία στο παραθαλάσσιο Αγγλικό θέρετρο Lowestoft ήτανε 13, 0 °C και η μέγιστη 18,8 °C, και ο θρυλικός Babe Ruth έπιανε με την έβδομη προσπάθεια, στο στρατιωτικό αεροδρόμιο Mitchel Field του Long Island των ΗΠΑ, το μπαλάκι του μπέιζμπολ που του έριχναν από αεροπλάνο, το οποίο πετούσε σε ύψος 90 περίπου μέτρων.

Οι επίμονες προσπάθειες του Joseph Hardwick Pemberton έφεραν αποτέλεσμα: η πρώτη Υβριδική Musk τριανταφυλλιά Daphne.

Ο Joseph Pemberton & τα Hybrid Musk Τριαντάφυλλα - Τα Άνθη της Υβριδικής Musk Τριανταφυλλιάς Daphne
Ο Joseph Pemberton & τα Hybrid Musk Τριαντάφυλλα - Τα Άνθη της Υβριδικής Musk Τριανταφυλλιάς Daphne
Share on print
Τυπωθήτω | Print

Η Μύηση Άνευ Τελετής του Joseph Pemberton στην Λατρεία των Τριαντάφυλλων

Στην εισαγωγή του βιβλίου του ‘Roses, Their History, Development & Cultivation’ του 1908 ο Joseph Pemberton γράφει: ‘Δεν νομίζω ό,τι υπήρξε κάποια ξαφνική επιφοίτηση ή απλώς επιφοίτηση στην δικιά μου περίπτωση. Μεγάλωσα μέσα σε μια ατμόσφαιρα τριαντάφυλλων και αγάπησα τα τριαντάφυλλα από τα γεννοφάσκια μου.’

Ο Γερο-Κηπουρός

Ήδη από την εποχή που ακόμα ζούσε η γιαγιά του, είχαν στο σπίτι έναν εξαίρετο γερο-κηπουρό, ο οποίος δημιουργούσε εντυπωσιακές χρωματικά και αρωματικά ανθοδέσμες συνδυάζοντας αριστοτεχνικά διάφορες τριανταφυλλιές που είχαν στον κήπο τους.

Από όλες αυτές, οι πιο αξιομνημόνευτες συνθέσεις για τον Joseph Pemberton ήταν εκείνες που αποτελούνταν από τριαντάφυλλα της αναρριχώμενης Παλαιάς Ποικιλίας Κήπου Noisette του 1853 Gloire de Dijon, κρεμ – ρόδινου χρώματος, με τριαντάφυλλα από την επίσης αναρριχώμενη Παλαιά Ποικιλία Κήπου Bourbon, την Souvenir de la Malmaison, με τα διπλά ρόδινα και πολύ αρωματικά άνθη της.

Ο Μικρός Pemberton

Κάθε Κυριακή η οικογένεια Pemberton πήγαινε στην εκκλησία. Εκεί είχε το οικογενειακό της στασίδι, και δίπλα του υπήρχε το στασίδι ενός κυρίου, ο οποίος κάθε εβδομάδα φορούσε στο πέτο του σακακιού του ένα διαφορετικό τριαντάφυλλο. Ο μικρός Joseph Pemberton δεν κουραζόταν να θαυμάζει τα τριαντάφυλλα, και αδημονούσε να έρθει η επόμενη Κυριακή για να απολαύσει το εκάστοτε νέο τριαντάφυλλο στο πέτο του εν λόγω τζέντλεμαν.

Ο Pemberton Πατήρ

Ο Joseph Pemberton – Πατήρ, πήγαινε σχεδόν κάθε χρόνο στην έκθεση Τριανταφυλλιάς, που πραγματοποιείτο στο Crystal Palace του Λονδίνου. Συχνά έπαιρνε μαζί του και τον αγαπητό του υιό. Ο Pemberton – Πατήρ δεν αγόραζε όσα τριαντάφυλλα ενδεχομένως τον εντυπωσίαζαν. Συμβουλευόταν πρώτα το βιβλίο ‘The Rose Amateur’s Guide’, του Thomas Rivers, παραγωγού τριανταφυλλιών, και κατόπιν αποφάσιζε. Ο μικρός Pemberton απλώς απολάμβανε το ταξίδι και απλώς θαύμαζε της τριανταφυλλιές στον Εκθεσιακό Χώρο.

Ωστόσο στον πατέρα του, ο Joseph Pemberton – Υιός δεν οφείλει μόνο τις ωραιότατες αναμνήσεις από τις επισκέψεις του στο Crystal Palace. Οφείλει ακόμα την πρώτη του σπουδή πάνω στις μεθόδους αγενούς αναπαραγωγής της τριανταφυλλιάς με εμβολιασμό. Σε ηλικία 12 ετών ο πατέρας του του δίδαξε την μέθοδο του ενοφθαλμισμού.

Ο Joseph Pemberton & τα Hybrid Musk Τριαντάφυλλα

Σπουδές & Ιεροσύνη

Το 1871 ο Joseph Pemberton εγγράφεται οικότροφος στο Manston School του Dorset. Αφού ολοκληρώνει τις βασικές σπουδές του εκεί, πηγαίνει το 1878 στο Salisbury, στο οικουμενικό κέντρο χριστιανικής μελέτης και έρευνας Sarum College, απ’ όπου και χειροτονείται ιερέας το 1880.

Ένα χρόνο αργότερα, το 1881, γίνεται υπεφημέριος στην εκκλησία του St Alban του Romford, ενώ προηγουμένως, μετά την χειροτονία του το 1880, είχε αναλάβει την θέση του υπεφημέριου στην Αγγλικανική εκκλησία του Collier Row Mission – θέση στην οποία θα παρέμεινε μέχρι και το 1923.

Με το τέλος των σπουδών του, ο αιδεσιμότατος (reverend) θα επιστρέψει στην γενέτειρά του Havering-atte-Bower, αλλά με ελαφρώς μεγαλύτερο όνομα, δηλαδή ως ο Rev. Joseph Hardwick Pemberton. Παρ’ όλη την ιεροσύνη του όμως, δεν σκόπευε να περάσει ολόκληρη την ζωή του ως ταπεινός υπηρέτης της Εκκλησίας της Αγγλίας.

Οι Τριανταφυλλιές Hybrid Musk του Joseph Pemberton βρίσκονταν ήδη καθ΄οδόν.

Ο Joseph Pemberton & τα Hybrid Musk Τριαντάφυλλα

Η Πρώτη Βράβευση Τριανταφυλλιών του Joseph Pemberton

Το 1874 ο Joseph Pemberton – Πατήρ πεθαίνει, και το καλοκαίρι του ίδιου έτους ο Joseph Pemberton – Υιός αποφασίζει να παρουσιάσει μερικές από τις οικογενειακές τριανταφυλλιές σε μιαν Έκθεση – Διαγωνισμό αποκλειστικά για τριαντάφυλλα.

Κατακτά το δεύτερο βραβείο και ο ενθουσιασμός του είναι τόσο μεγάλος, που αποφασίζει να ασχοληθεί πιο συστηματικά με την καλλιέργεια του φυτού. Αρωγός του σε αυτήν του την προσπάθεια θα είναι η αγαπημένη του αδερφή Florence.

Παραγγέλνει 50 φυτά τριανταφυλλιάς τύπου Standard (δηλαδή εύρωστες τριανταφυλλιές με ύψος πάνω από 1 m) από το φυτώριο του Thomas Rivers στο Hertfordshire, ο οποίος τις είχε εισάγει από την Γαλλία. Έπειτα καθαρίζει ένα τμήμα του οικογενειακού κήπου στο Havering-atte-Bower, και τις φυτεύει εκεί, ώστε να μπορούν να αναπτυχθούν ελεύθερα.

Μάλλον χωρίς και ο ίδιος να το ξέρει, είχε βάλει πλέον γερά θεμέλια για να καταστεί πρωταθλητής και πολυνίκης, στις Εκθέσεις Τριανταφυλλιάς που θα ακολουθούσαν τα επόμενα χρόνια.

Ο Joseph Pemberton & τα Hybrid Musk Τριαντάφυλλα

Η Royal National Rose Society, οι Εκθέσεις & ο Joseph Pemberton

Το 1876 ιδρύεται στο Ηνωμένο Βασίλειο η φημισμένη Royal National Rose Society. Ανάμεσα στα ιδρυτικά μέλη του συλλόγου περιλαμβάνονται και τα ονόματα του Joseph Pemberton καθώς και της αδερφής του Florence.

Η Πρώτη Έκθεση Τριανταφυλλιάς της Royal National Rose Society

Το 1877, έναν χρόνο μετά την ίδρυσή της, η Royal National Rose Society πραγματοποιεί την πρώτη της Έκθεση – Διαγωνισμό Τριανταφυλλιάς στο St James’s Hall του Λονδίνου – ένας επιτυχημένος θεσμός ο οποίος συνεχίζεται μέχρι τις μέρες μας.

Μεταξύ των συμμετεχόντων είναι και ο αιδεσιμότατος, ο οποίος αν και εμφανίζεται καθυστερημένα καταφέρνει γινόμενος φορτικός – και ποιος ξέρει τι άλλο – στους κριτές, να του επιτραπεί να εκθέσει.

Τόσο ο Joseph Pemberton όσο και οι κριτές έπραξαν άριστα: επί σαράντα το σύνολο εκθετών σε 12 συνολικά κατηγορίες ποικιλιών, οι τριανταφυλλιές του αιδεσιμότατου κατέλαβαν την δεύτερη θέση.

Οι «Τριανταφυλλιές της Γιαγιάς»

Το 1882, στην ετήσια Έκθεση της National Rose Society που διοργανώθηκε στο South Kensington, ο Joseph Pemberton παρουσιάζει εκτός διαγωνισμού μερικές από τις τριανταφυλλιές της γιαγιάς του. Οι παλαιομοδίτικες ‘Τριανταφυλλιές της Γιαγιάς’, όπως έγραψε χαρακτηριστικά στις ταμπελίτσες που πληροφορούσαν για τα φυτά, έκαναν ιδιαίτερη εντύπωση στους επισκέπτες της έκθεσης.

Ο Joseph Pemberton & η Royal National Rose Society

Η σχέση του αιδεσιμότατου με την National Rose Society, ήταν συνεχής και αδιάλειπτη. Όχι μόνο δεν έλειψε ούτε μια φορά από τις εκθέσεις του συλλόγου, αλλά το μεράκι του ‘ερασιτέχνη’, η φιλομάθεια του μη-ειδικού, και οι οργανωτικές του ικανότητες εκτιμήθηκαν τόσο πολύ από τα υπόλοιπα μέλη, ώστε το 1911 εκλέχθηκε για διετή θητεία πρόεδρος της Royal National Rose Society.  

Οι Περιοδεύουσες Τριανταφυλλιές του Joseph Pemberton

Εκτός από τις Εκθέσεις Τριανταφυλλιάς της National Rose Society, ο Joseph και η Florence Pemberton, συμμετείχαν και σε πολλές άλλες, με διαφορετικούς διοργανωτές.

Αποκορύφωμα των συμμετοχών τους, αλλά και των διακρίσεων καθώς και των βραβείων των τριανταφυλλιών που εξέθεταν, στάθηκε το έτος 1896. Ξεκινώντας από το Colchester στις 18 του Ιουνίου και τερματίζοντας στο Leicester στις 4 Αυγούστου, είχαν συμμετάσχει σε 12 Εκθέσεις Τριανταφυλλιών, αποσπώντας 48 συνολικά βραβεία, από τα οποία τα 32 ήτανε πρώτα.

Εκείνη την χρονιά είχανε ήδη καλλιεργήσει περισσότερα από 4000 φυτά τριανταφυλλιάς στο οικογενειακό κτήμα.

Ο Joseph Pemberton & τα Hybrid Musk Τριαντάφυλλα

Ο Joseph Pemberton & τα Hybrid Musk Τριαντάφυλλα - Άνθη της Υβριδικής Musk Τριανταφυλλιάς Cornelia, Δημιουργία του 1925
Ο Joseph Pemberton & τα Hybrid Musk Τριαντάφυλλα - Άνθη της Υβριδικής Musk Τριανταφυλλιάς Cornelia, Δημιουργία του 1925

Οι Τριανταφυλλιές Hybrid Musk του Joseph Pemberton

Από τις αρχές του 1900 ο Joseph Pemberton και η αδελφή του Florence κατοικούν στο περίφημο Στρογγυλό Σπίτι (The Round House) του Havering-atte-Bower.

Η ιστορία αυτού του μοναδικού και ωραιότατου τριώροφου αρχιτεκτονήματος αν και αξίζει αναδείξεως, ατυχώς δεν μπορεί να παρουσιασθεί εδώ, καθώς ξεφεύγει από τον κύριο στόχο του άρθρου, στόχο τον οποίον η συντακτική ομάδα της ‘Καλλιέργειας’ δηλώνει μετά παρρησίας πως αγνοεί παντελώς.

Ωστόσο δεν αγνοεί, πως στο κτήμα του Στρογγυλού Σπιτιού θα εκτυλιχτεί το κυρίως βελτιωτικό έργο των τριανταφυλλιών, από τον Joseph Pemberton και το ζεύγος των αρχικηπουρών του Jack και Ann Bentall.

Η Ιδέα

Οι ‘Τριανταφυλλιές της Γιαγιάς’ δεν είχαν μόνο συναισθηματική αξία για τον αιδεσιμότατο, αλλά και κάτι ακόμα: είχαν σφρίγος, ευρωστία και πολύ αρωματικά λουλούδια. Τι δεν είχαν; Ανθοφορία μεγάλης διάρκειας, αφού σταματούσαν να ανθίζουν περίπου στα τέλη του Ιουλίου.

Το ζήτημα λοιπόν για τον Joseph Pemberton ήταν ένα: η δημιουργία νέων ποικιλιών τριανταφυλλιάς, οι οποίες θα συνδύαζαν τα πολλά πλεονεκτήματα των τριανταφυλλιών της γιαγιάς με την επιμήκυνση της περιόδου ανθοφορίας τους.

Πάνω σε αυτήν την απλή και ξεκάθαρη στην σύλληψη ιδέα εδράστηκε ολόκληρο το βελτιωτικό του έργο.

Η Υλική Βάση του Βελτιωτικού Έργου

Ο Γερμανός βελτιωτής τριανταφυλλιάς Peter Lambert (1859 – 1939), προσέφερε στον Pemberton, το υλικό υπόβαθρο που συγκρότησε τον πυρήνα των βελτιωτικών ερευνών του τελευταίου. Ο Lambert το 1895 δημιούργησε την ποικιλία Rosa moschata cv. ‘Aglaia’, και το 1904 την ποικιλία Rosa multiflora cv. ‘Trier’, οι οποίες ανήκουν στα Πολύανθα Υβρίδια τριανταφυλλιάς (Hybrid Multiflora) των Παλαιών Ποικιλιών Κήπου.

Η R. moschata cv. ‘Aglaia’ έχει μέτρια αρωματικά, διπλά, και μεγάλου μεγέθους τριαντάφυλλα, ανοιχτού κίτρινου – κρεμώδους χρώματος και ανθίζει την άνοιξη ή το καλοκαίρι.

Η R. multiflora cv. ‘Trier’ έχει μικρά, κρεμώδη – λευκά, μετρίως αρωματικά τριαντάφυλλα, ενώ παρουσιάζει επαναλαμβανόμενη ανθοφορία από την άνοιξη μέχρι τα πρώτα χειμωνιάτικα κρύα και εξαιρετική αντοχή στην σκιά.

Ο Joseph Pemberton αξιοποίησε αυτές τις δύο ποικιλίες, και οι αλλεπάλληλες διασταυρώσεις που πραγματοποίησε μεταξύ αυτών με προσεκτικά διαλεγμένες τριανταφυλλιές από τις ομάδες του Τσαγιού (Tea Roses), των υβριδίων του Τσαγιού (Hybrid Tea Roses), καθώς και των υβριδίων Perpetuals (Hybrid Perpetual Roses), είχαν ως επιτυχή κατάληξη την δημιουργία της νέας ομάδας τριανταφυλλιών, των Hybrid Musk.

Η πρώτη τριανταφυλλιά ετούτης της ομάδας, η οποία μάλιστα κυκλοφόρησε το 1912, ήταν η ‘Daphne’.

Ο Joseph Pemberton & τα Hybrid Musk Τριαντάφυλλα

Το Στρογγυλό Σπίτι, Κατοικία του Joseph Pemberton & της Αδερφής του Florence
Το Στρογγυλό Σπίτι, Κατοικία του Joseph Pemberton & της Αδερφής του Florence
Ο Joseph Pemberton με τον Αρχικηπουρό Jack Bentall
Ο Joseph Pemberton με τον Αρχικηπουρό Jack Bentall

Οι Τριανταφυλλιές Hybrid Musk στην Αγορά & στον Χρόνο

Στο κτήμα του Στρογγυλού Σπιτιού, που είχε έκταση 12 περίπου στρεμμάτων, μαζί με το κοντινό κτήμα Scotchers, έκτασης 10 στρεμμάτων, στεγάσθηκε η επιχείρηση ‘Pemberton Nursery’, το 1913-14.

Κάθε χρόνο καλλιεργούνταν 35.000 με 40.000 τριανταφυλλιές Hybrid Musk, οι οποίες διετίθεντο προς πώληση.

Παράλληλα συνεχιζόταν και το βελτιωτικό έργο του Joseph Pemberton, που μετά την Daphne, εισήγαγε τις ποικιλίες Danaë και Moonlight (1913), Ceres (1914), Clytemnestra (1915), Callisto (1920), Aurora (1923), καθώς και τις Cornelia & Rivers Musk (1925).

Μετά την εκδημία του, οι αρχικηπουροί Jack και Ann Bentall συνέχισαν στα βήματα του Pemberton, και εισήγαγαν τις ποικιλίες Autumn Delight (1933, Ballerina (1937) και Buff Beauty (1939), οι οποίες αποτελούσαν έργο των ιδίων.

Στοιχείο με ξεχωριστό ενδιαφέρον αποτελεί το γεγονός πως μόλις το 1919 ο Joseph Hardwick Pemberton υιοθέτησε τον όρο Hybrid Musk για την νέα ομάδα τριανταφυλλιών που δημιούργησε. Μέχρι τότε τις κατέτασσε στα Υβρίδια του Τσαγιού (Hybrid Teas) – θυμίζοντας ως προς αυτό, και ας μας συγχωρέσει για την ανίερη σύγκριση, τον μέγα θαλασσοπόρο (της συμφοράς) Χριστόφορο Κολόμβο.

Παραπομπές

Τις Παραπομπές του άρθρου που φέρει τον κατατοπιστικότατο τίτλο Ο Joseph Pemberton & τα Hybrid Musk Τριαντάφυλλα, και συνοδεύεται από ζωηρό άρωμα τριανταφυλλιάς, παρουσιάζει παραπλεύρως ο Joe Bonamassa με το τραγούδι όχι του (παρολίγον αιδεσιμότατου) Bob Dylan Slow Train Coming αλλά με το δικό του Slow Train – σκέτα.

  1. Dickerson, B. C. (1999). The Old Rose Adventurer: The Once-blooming Old European Roses, and More. Timber Press (OR).
  2. Harkness, J. L. (1985). The Makers of Heavenly Roses. Exclusive distributor, ISBS.
  3. Pemberton, J. (2008).Roses: Their History, Development, and Cultivation. Carlisle, MA: Applewood Books.
  4. Rougetel, H. L. (1988). A Heritage of Roses. Stemmer House Pub.
  5. Shanley, P., Kukielski, P., & Waering, G. (2011). Sustainable Rose Garden: A Reader in Rose Culture. Casemate / Newbury.

Ἐν Χορδαῖς καὶ Όργάνῳ

Ο Joe Bonamassa & το Αργό Τρένο του, στην όπερα της Βιέννης.

Αναπαραγωγή Βίντεο

Κοινοποίηση

Η χρήση του υλικού, όπου δεν αναφέρονται ή υπονοούνται δικαιώματα τρίτων (όπως π.χ. των φωτογραφιών ή των οπτικοακουστικών αρχείων – με την εξαίρεση βέβαια όσων ανήκουν στην «Καλλιέργεια»), είναι απολύτως ελεύθερη. Η διάδοση του, ενδεχομένως, χρήσιμη.

Share on facebook
Share on twitter
Share on pinterest
Share on linkedin
Share on tumblr
Share on reddit
Share on digg
Share on stumbleupon