Λαντάνα Ορθόκλαδη (Lantana camara), η Ταξιανθία του Φυτού
Λαντάνα Ορθόκλαδη (Lantana camara), η Ταξιανθία του Φυτού

Λαντάνα η Ορθόκλαδη (Lantana camara) - Περιγραφή & Χρήση

Η Λαντάνα η ορθόκλαδη (Lantana camara) παρουσιάζει εξαιρετικό ενδιαφέρον: όντας ιδιαίτερα καλλωπιστικό αλλά ταυτόχρονα και έντονα επεμβατικό φυτό έλκει τους φιλανθείς μα και προβληματίζει ειδικούς και παραγωγούς.

Οι φίλοι του αναγνωρίζουν σε αυτό έναν πολυετή θάμνο με πλούσια και παρατεταμένη ανθοφορία, που φέρει ταξιανθίες με λουλούδια ποικίλων χρωμάτων · οι ειδικοί και παραγωγοί βλέπουν στην ορθόκλαδη Λαντάνα έναν επικίνδυνο για την εκάστοτε ιθαγενή βιοποικιλότητα εισβολέα και έναν πρόξενο σημαντικού ύψους οικονομικών ζημιών στις καλλιέργειες αλλά και στην κτηνοτροφία.

Ετούτο το άρθρο είναι αφιερωμένο στην ευχάριστη, καλλωπιστική πλευρά του φυτού – που θα μπορούσε να είναι και η μοναδική εάν επιλέγονταν προς φύτευση μόνο οι στείρες ποικιλίες του -, όπως και στην γενικότερη χρήση του, ενώ σε ένα επόμενο, για το οποίο σύσσωμη η συντακτική ομάδα της «Καλλιέργειας» δεσμεύεται πως δεν θα δημοσιευθεί σχετικά σύντομα, θα γίνει αναφορά στην δυσάρεστη και ενοχλητική εισβολική πλευρά του.

Προσώρας παραδίδουμε το παρόν άρθρο στον αναγνώστη, με την ισχυρή προτροπή να αναγνωρίσει σε αυτό την πραγματοποίηση ενός ακόμα καλοκαιρινού συγγραφικού άθλου εκ μέρους των σκορπισμένων σε άγριες παραλίες και αφιλόξενα βουνά ακάματων συντακτών του.

Οι καρποί της Λαντάνας της ορθόκλαδης είναι τοξικοί όταν είναι πράσινοι και ανώριμοι αλλά γίνονται εδώδιμοι όταν ωριμάσουν, αποκτώντας σκούρο μπλε-μαύρο χρώμα.

Ώριμοι και Ανώριμοι Καρποί της Ορθόκλαδης Λαντάνας
Ώριμοι και Ανώριμοι Καρποί της Ορθόκλαδης Λαντάνας
Τυπωθήτω | Print

Λαντάνα Ορθόκλαδη Καταγωγή

Λαντάνα η ορθόκλαδη (Lantana camara) - Χάρτης Καταγωγής
Λαντάνα η ορθόκλαδη (Lantana camara) - Χάρτης Καταγωγής

Λαντάνα η Ορθόκλαδη (Lantana camara) – Περιγραφή & Χρήση

Λαντάνα Ορθόκλαδη (Lantana camara) - Σύντομη Περιγραφή

Οικογένεια: Verbenaceae

ΓένοςLantana

Βοτανική Ονομασία: Lantana camara L. (Λαντάνα η ορθόκλαδη)

Κοινή Ονομασία: Λαντάνα

Γενικά Χαρακτηριστικά

Διατήρηση Φυλλώματος

Αειθαλές

Μορφή

Θάμνος σφαιρικού ή ωοειδούς σχήματος

Υφή Φυλλώματος

Αδρή

Ρυθμός Ανάπτυξης

Γρήγορος

Περίοδος Άνθησης

Άνοιξη-Φθινόπωρο (Όλο το έτος/Τροπικοί)

Περίοδος Καρποφορίας

Σχεδόν όλο το έτος

Ύψος

1,5-3 m

Διάμετρος

1,5-3 m

Σχήματα και Χρώματα

Σχήμα Φύλλων

Ωοειδή, Αντωοειδή

Χρώμα Φυλλώματος

Πράσινο

Χρώμα Φύλλων Φθινόπωρου

Πράσινο

Σχήμα Λουλουδιών

Σωληνοειδές – Αστεροειδές

Χρώμα Λουλουδιών

Κίτρινο, Πορτοκαλί, Κόκκινο

Καρπός

Μπλε, Μωβ-Μαύρη Δρύπη

Φύτευση

Έδαφος: Άριστης αποστράγγισης, πηλώδες, αργιλώδες

Εδαφικό pH: 4,5-8,5

Πότισμα: Μέτριο

Έκθεση: Ήλιος, Ημισκιά

Αντοχή στις Χαμηλές Θερμοκρασίες: −6.7 °C (USDA Hardiness Zone 9a)

Χρήσεις

Μόνο, σε ομάδες, σε κήπους, πάρκα, παρτέρια, γλάστρες

Λαντάνα η Ορθόκλαδη (Lantana camara) – Περιγραφή & Χρήση

Λαντάνα Ορθόκλαδη (Lantana camara) - Ετυμολογία

Ετυμολογία του Ονόματος του Γένους

Το όνομα του γένους Lantana είναι Νέο-Λατινική λέξη που προέρχεται ολοφάνερα από την δημώδη Λατινική lentāgō, η οποία βεβαίως εκκινεί από την Λατινική lentus. Η αδιαμφισβήτητη σημασία της τελευταίας είναι ελαφρύς και εύκαμπτος, ενώ κατάγεται από την Πρώτο-Ινδοευρωπαϊκή *lento- που ξεκάθαρα σημαίνει ευέλικτος, εύκαμπτος, και ευλύγιστος.

Ετυμολογία του Ονόματος του Είδους

Το όνομα του είδους camara αποτελεί μάλλον την Λατινική δημώδη εκδοχή της λόγιας λέξης camera, η οποία όμως απαντάται ακόμα και σε κλασικά έργα Λατίνων συγγραφέων. Είτε έτσι είτε αλλιώς, η προέλευσή και των δύο ανάγεται στην Αρχαία Ελληνική λέξη καμάρα, που σημαίνει σκεπαστή τοξοειδής κατασκευή. Με την σειρά της, η καμάρα προέρχεται από την Πρώτο-Ιρανική λέξη *kamarā- η οποία αποδίδεται ως κάτι το κυρτό, ωστόσο η απώτατη καταγωγή της τελευταίας είναι η Πρώτο-Ινδοευρωπαϊκή *kh₂em- που έχει την σημασία του να λυγίζω αλλά και καμπύλη.

Λαντάνα η Ορθόκλαδη (Lantana camara) – Περιγραφή & Χρήση

Λαντάνα Ορθόκλαδη σε Ανθοφορία
Λαντάνα Ορθόκλαδη σε Ανθοφορία

Λαντάνα Ορθόκλαδη (Lantana camara) - Καταγωγή & Προσδόκιμο Ζωής

Καταγωγή

Μολονότι δεν έχουν πραγματοποιηθεί παρά ελάχιστες έρευνες σχετικά με τις ακριβείς καταγωγικές περιοχές του είδους, θεωρείται δεδομένο πως αυτό προέρχεται από τους Νεοτροπικούς του Νέου Κόσμου.

Σε αυτόν τον απέραντο βιογεωγραφικό χώρο εντάσσονται τόσο οι χερσαίες τροπικές εκτάσεις της Κεντρικής και Νοτίου Αμερικής όσο και οι εύκρατες της Αμερικάνικης ηπείρου.

Λαμβάνοντας υπόψιν τα ανωτέρω και με τα μέχρι στιγμής επιστημονικά δεδομένα, θεωρείται πως η ορθόκλαδη Λαντάνα είναι ιθαγενής σε επιμέρους οικοπεριοχές των Νεοτροπικών οι οποίες βρίσκονται:

  • Στο Μεξικό
  • Στις χώρες της Κεντρικής Αμερικής (Μεξικό, Μπελίζ, Κόστα Ρίκα, Ελ Σαλβαδόρ, Γουατεμάλα, Ονδούρα, Νικαράγουα, και Παναμά)
  • Στην Καραϊβική (Μπαχάμες, Κούβα, Ισπανιόλα- δηλ. Αϊτή και Δομινικανή Δημοκρατία-, Τζαμάικα και Πουέρτο Ρίκο)
  • Και στην Νότια Αμερική (Βενεζουέλα και Κολομβία)

Μια τέτοια προσέγγιση ενισχύεται και από το γεγονός πως σε αυτούς τους τόπους, το είδος δεν συμπεριφέρεται ως επί το πλείστον ως ζιζάνιο.

Οικοπεριβάλλον

Παρόλο το έλλειμμα στοιχείων σχετικά με τις καταγωγικές οικοθέσεις του φυτού, θα μπορούσε να ειπωθεί με σιγουριά πως αυτές δεν βρίσκονται μέσα σε πυκνά φυσικά δάση, λόγω της δεδομένης μη-αντοχής του στην σκιά.

Ωστόσο στα ξέφωτα των δασών καθώς και περιφερειακά αυτών οι ορθόκλαδες Λαντάνες καταλαμβάνουν μικρές ή εκτεταμένες περιοχές. Το ίδιο συμβαίνει και σε άλλες φυσικά ανοιχτές περιοχές, όπου και σχηματίζουν λιγότερο ή περισσότερο συμπαγείς θυλάκους.

Ως προς τις βροχοπτώσεις, το φυτό αναπτύσσεται σε εκείνες τις τοποθεσίες οι οποίες δέχονται από 200 έως 4000 mm νερού κατά μέσο όρο τον χρόνο, ενώ σε σχέση με τις θερμοκρασίες, σε εκείνες όπου η μέση ετήσια θερμοκρασία του αέρα είναι 13 °C.

Η Lantana camara ανευρίσκεται σε υψόμετρο που ξεκινά από το επίπεδο της θάλασσας και φτάνει μέχρι και τα 2000 m.

Προσδόκιμο Ζωής

Το προσδόκιμο ζωής για τις ορθόκλαδες Λαντάνες κυμαίνεται μεταξύ 20 και 30 ετών – διάστημα μάλλον ικανό για να αποσβέσει αλλά και για να αποφέρει σημαντικές αισθητικές και άλλες υπεραξίες στους φίλους και στις φίλες του φυτού που επένδυσαν σε αυτό.

Λαντάνα η Ορθόκλαδη (Lantana camara) – Περιγραφή & Χρήση

Λαντάνα Ορθόκλαδη (Lantana camara) - Τοπιοτεχνικά Γνωρίσματα

Η ορθόκλαδη Λαντάνα είναι αειθαλής, πολυετής, ξυλώδης θάμνος μέσου μεγέθους, με ύψος και διάμετρο κυμαινόμενη από 1,50 έως 3,00 m.

Έχει σχήμα σφαιρικό ή ωοειδές και εμφάνιση όρθια, απλωτή ή αψιδοειδή, η δε κόμη της έχει υψηλή πυκνότητα, κανονικό περίγραμμα, και χαρακτηρίζεται ως αδρής υφής.

Είναι πολύκλαδο φυτό με ωραίου, έντονου σκούρου πράσινου χρώματος φύλλα, ωστόσο το κύριο καλλωπιστικό στοιχείο του είναι οι ημισφαιρικού σχήματος πολύχρωμες ταξιανθίες με τα μικρά σωληνοειδή άνθη, καθώς και η μακράς διαρκείας και άφθονη ανθοφορία του.

Τα άνθη ανοίγουν από το εσωτερικό της ταξιανθίας προς το εξωτερικό και αλλάζουν χρώμα μέσα σε 24 ώρες, όπου το αρχικό κίτρινο, γίνεται πορτοκαλί και κατόπιν κόκκινο.

Η περίοδος της ανθοφορίας του φυτού στα εύκρατα κλίματα καλύπτει ένα χρονικό εύρος περίπου 150± ημερών, ξεκινώντας από τα μέσα της Άνοιξης και φτάνοντας μέχρι τα μέσα του Φθινοπώρου. Στους Τροπικούς, οι ορθόκλαδες Λαντάνες ανθοφορούν όλον τον χρόνο.

Λαντάνα η Ορθόκλαδη (Lantana camara) – Περιγραφή & Χρήση

Άνθη και Ανώριμοι Καρποί Λαντάνας
Άνθη και Ανώριμοι Καρποί Λαντάνας

Λαντάνα η Ορθόκλαδη (Lantana camara) - Βοτανική Περιγραφή

Ρίζα

Η κύρια ρίζα είναι πασσαλώδης, ισχυρή, ξυλώδης, κοντή, έχει καφέ χρώμα και σχήμα κωνικό. Οι πλευρικές, δευτερεύουσες ρίζες που αναπτύσσονται από αυτήν, κατευθύνονται κατά ένα σημαντικό μέρος στην ή κοντά στην επιφάνεια του εδάφους. Όλες διαιρούνται σε πλήθος μικρότερων ριζών δημιουργώντας ένα μεγάλης πυκνότητας ριζικό σύστημα.

Οι επιφανειακές ρίζες διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην επέκταση και αναγέννηση του φυτού, αφού είναι ικανές να παράξουν νέους βλαστούς – ιδίως εάν υποστούν σκόπιμες ή μη μηχανικές βλάβες.

Στελέχη & Βλαστοί

Οι νεαροί βλαστοί είναι πράσινοι, περιβάλλονται από σκληρές, λεπτές και δυσδιάκριτες τρίχες και συχνά από καμπυλωτού σχήματος κοντά αγκάθια. Είναι τετραγωνικής διατομής, με το μήκος των πλευρών τους να κυμαίνεται από 2 έως 4 mm.

Οι ώριμοι βλαστοί και τα κλαδιά αποκτούν γκριζωπό-καφετί χρώμα και κυκλική διατομή, με τα μεγαλύτερα εξ αυτών να έχουν διάμετρο κυμαινόμενη μεταξύ 13 και 15 cm.

Τα κλαδιά είναι σκληρά ξυλώδη ή εύθραυστα.

Φύλλα

Τα φύλλα είναι απλά, έχουν σχήμα ωοειδές ή επίμηκες-ωοειδές και διαστάσεις 2 έως 12 cm ως προς το μήκος και 1,5 έως 8 cm ως προς το πλάτος.

Απολήγουν σε οξεία, οξυτενή ή σπανιότερα σε αμβλεία κορυφή, τα περιθώρια είναι οδοντωτά, ενώ η βάση των είναι καρδιοειδής, στρογγυλή ή στενή-οξεία.

Το έλασμα έχει χάρτινη υφή, η άνω επιφάνειά του είναι τραχιά και καλύπτεται από αιχμηρές και σκληρές τρίχες, η δε κάτω επιφάνεια είναι συνήθως χνουδωτή. Στην άνω επιφάνεια υπάρχουν ελάχιστα στόματα, ενώ στην κάτω επιφάνεια τα νεύρα προεξέχουν.

Μίσχος μήκους 0,5 έως 3 cm συνδέει τα φύλλα στους βλαστούς, πάνω στους οποίους διατάσσονται αντίθετα και σταυροειδώς.

Άνθη

Τα άνθη είναι εμφανή, ερμαφρόδιτα και ζυγόμορφα. Το χρώμα των είναι κίτρινο, πορτοκαλοκίτρινο ή πορτοκαλί, αλλά μετά την επικονίαση γίνεται κόκκινο ή φωτεινό ελαφρώς πορτοκαλίζον κόκκινο.

Ο κάλυκας έχει σωληνοειδές σχήμα και εμφανίζει σέπαλα με 4 αβαθή δόντια. Η στεφάνη αποτελείται από πέταλα που είναι ενωμένα σε σωλήνα ο οποίος απολήγει στο άκρο σε 4 άνισους, εκτεινόμενους λοβούς, διαμέτρου 6 έως 8 mm.

Ο σωλήνας του κάλυκα είναι λεπτός, τριχωτός εσωτερικά, ελαφρώς κυρτός, και ελάχιστα μεγεθυσμένος σχεδόν πάνω από την μέση, το δε μήκος του κυμαίνεται μεταξύ 6 και 9 mm.

Οι στήμονες είναι 4 και διδύναμοι και φέρονται πάνω σε λεπτά νήματα. Η ωοθήκη είναι επιφυής, δίχωρη και λεία, με 1 σπερματική βλάστη ανά χώρο. Ο στύλος είναι λεπτός και το στίγμα κεφαλοειδές.

Κάτω από την ωοθήκη βρίσκεται ο νεκταροφόρος δίσκος.

Επικονίαση

Η επικονίαση της Λαντάνας πραγματοποιείται με τα έντομα (εντομόφιλο είδος) – όπως οι θρίπες και οι μέλισσες – αλλά και με διάφορα είδη πουλιών (ορνιθόφιλο είδος).

Καρπός & Σπόροι

Ο καρπός της ορθόκλαδης Λαντάνας είναι δρύπη σφαιρικού σχήματος, που έχει διάμετρο κυμαινόμενη από 4 έως 8 mm. Το χρώμα της αρχικά είναι πράσινο και ο καρπός σκληρός και δηλητηριώδης, αλλά κατά την ωρίμανση γίνεται σκούρος μπλε ή μαύρος και καθίσταται εδώδιμος.

Ο κάλυκας παραμένει στην βάση της δρύπης, ενώ το ενδοκάρπιο που είναι σκληρό, ωοειδές, και δίχωρο έχει καφέ χρώμα και διαστάσεις 4 έως 5 mm μήκος και περίπου 3 mm πλάτος.

Κάθε καρπός περιέχει 1 έως 2 σπόρους, οι οποίοι – κάτω από κατάλληλες φυσικές συνθήκες – μπορούν να διατηρήσουν την βλαστικότητά τους έως και 11 χρόνια.

Η εξάπλωση των σπόρων πραγματοποιείται κυρίως με τα πουλιά (ορνιθόχωρο είδος).

Λαντάνα η Ορθόκλαδη (Lantana camara) – Περιγραφή & Χρήση

Λαντάνα η Ορθόκλαδη (Lantana camara) - Κλίμα και Έδαφος

Θερμοκρασία

Για τις ελάχιστες θερμοκρασιακά τιμές που δεν προκαλούν ζημιές στην ορθόκλαδη Λαντάνα υπάρχουν συγκεχυμένες και αντιφατικές βιβλιογραφικά αναφορές.

Έχει καταγραφεί, για παράδειγμα, πως σε θερμοκρασίες της τάξης των 3 έως 5 °C το φυτό υφίσταται βλάβες, πράγμα που ενδεχομένως δεν ισχύει αφού το φυτό αντέχει ελάχιστες τιμές κοντά στους -6,7 °C.

Εμπειρικά μάλιστα θα μπορούσε να ειπωθεί πως η Λαντάνα αντεπεξέρχεται τιμών μέχρι τους -2 έως -3 °C χωρίς άλλη απώλεια παρά μόνον εκείνη του φυλλώματός της.

Με τις υψηλές θερμοκρασίες δεν αντιμετωπίζει κανένα πρόβλημα καθώς αντέχει μέγιστες τιμές υψηλότερες των 40 °C.

Έδαφος και pH

Το φυτό προσαρμόζεται άριστα σε ένα μεγάλο εύρος εδαφικών τύπων, με την εξαίρεση των μόνιμα υγρών – βαλτωδών καθώς και των αλατούχων.

Προτιμά τα μέσης και βαριάς υφής εδάφη – αδιάφορα αν είναι γόνιμα ή άγονα – αρκεί να παρουσιάζουν άψογη αποστράγγιση. Ωστόσο ευδοκιμεί ιδίως στα βαριά αργιλώδη που έχουν μεγάλο βάθος και μέση γονιμότητα.

Ως προς την εδαφική αντίδραση, το εδαφικό pH, το φυτό μπορεί να προσαρμοστεί σε ένα εντυπωσιακά ευρύ φάσμα τιμών που κυμαίνεται μεταξύ 4,5 και 8,5 – από όξινης δηλαδή αντίδρασης έως μετρίως αλκαλικής. Όμως το άριστος εύρος τιμών για την ανάπτυξή του κυμαίνεται μεταξύ 6 και 7.  

Έκθεση

Η Λαντάνα επιζητεί θέσεις πλήρους έκθεσης στον ήλιο για την απρόσκοπτη ανθοφορία του, ωστόσο σε πολύ θερμές περιοχές μπορεί να τοποθετηθεί χωρίς προβλήματα και σε ελαφρά σκιά.

Επίσης μπορεί να φυτευτεί και σε παραθαλάσσιους χώρους καθώς παρουσιάζει αξιοσημείωτη αντοχή στα αλατοσταγονίδια

Λαντάνα η Ορθόκλαδη (Lantana camara) - Εχθροί & Ασθένειες

Και μόνο ο μεγάλης αποτελεσματικότητας επίμονα εισβολικός χαρακτήρας της ορθόκλαδης Λαντάνας δείχνει με τον πιο άμεσο τρόπο την έλλειψη σοβαρών εχθρών και ασθενειών της. Ωστόσο και αυτό το φυτό δεν στερείται παρασίτων – έτσι για να μην έχει το παραμικρό παράπονο ότι τάχα περνά απαρατήρητο.

Εχθροί

Αμέσως πιο κάτω καταγράφονται οι σημαντικότεροι εχθροί της ορθόκλαδης Λαντάνας.

Έντομα

Τάξη: Hemiptera

  • Aconophora compressa (Lantana Bug)
  • Falconia intermedia
  • Leptobyrsa decora (Lantana Lace Bug)
  • Phenacoccus parvus (Lantana Mealybug)
  • Teleonemia elata
  • Teleonemia elata
  • Teleonemia harleyi
  • Teleonemia prolixa
  • Teleonemia scrupulosa
  • Teleonemia validicornis

Τάξη: Diptera

  • Eutreta xanthochaeta (Gall Fly)
  • Ophiomyia camarae
  • Ophiomyialantanae (Lantana Seed)

Τάξη: Coleoptera

  • Geraeus nr. curvispinis
  • Longitarsus sp. (Flea Beetle)
  • Octotoma championi (Lantana Leafminer)
  • Octotoma pliculata (Leaf Beetle)
  • Octotoma scabripennis
  • Omophoita albicollis
  • Plagiohammus spinipennis (Lantana Cerambycid)
  • Uroplata girardi (Hispid)

Τάξη: Lepidoptera

  • Hepialus sp.
  • Hypena laceratalis (Lantana Defoliator Moth)
  • Hypena strigatus (Lantana Defoliator)
  • Langsdorfia franckii
  • Neogalea sunia (Lantana Stick Moth)
  • Platyptilia pussilidactyla
  • Pseudopyrausta acutangularis
  • Salbia haemorrhoidalis (Lantana Leaftier)
  • Strymon bazochii (Smaller Lantana Butterfly)
  • Thecla sp.

Με την χρήση των κατάλληλων εντομοκτόνων η αντιμετώπισή αυτών των εχθρών είναι ικανοποιητική.

Ασθένειες

Μετά τους εχθρούς ακολουθεί η καταγραφή των ασθενειών.

Μύκητες

Τάξη: Capnodiales

Micropustulomyces aspera (Chaff-Flower)

Micropustulomyces mucilaginosus

Mycovellosiella lantanae var. lantanae

Pseudocercospora guianensis

Septoria sp.

Τάξη: Ceratobasidiales

Ceratobasidium lantanaecamarae

Τάξη: Helotiales

Botrytis cinerea (Βοτρύτης – Botrytis Bunch Rot)

Τάξη: Myriangiales

Anhellia lantanae

Τάξη: Pleosporales

Dendryphiella aspera

Τάξη: Pucciniales

Aecidium lantanae

Prospodium tuberculatum

Puccinia lantanae

Με την χρήση των κατάλληλων μυκητοκτόνων η αντιμετώπιση αυτών των παρασίτων είναι από ικανοποιητική.

Λαντάνα η Ορθόκλαδη (Lantana camara) – Περιγραφή & Χρήση

Λαντάνα η Ορθόκλαδη (Lantana camara) - Τοξικότητα & Αλλεργιογόνος Δράση

Τοξικότητα

Τα άνθη, τα φύλλα και οι ανώριμοι (πράσινοι) καρποί είναι τοξικοί για τον άνθρωπο και ιδιαιτέρως για τα παιδιά, μολονότι οι αναφερόμενες δηλητηριάσεις είναι σπάνιες. Επίσης τα ίδια φυτικά μέρη είναι τοξικά για τα ζώα.

Οι υπεύθυνες τοξικές ή τοξική ουσία είναι άγνωστη (παρόλο που ορισμένες εργασίες υποδεικνύουν την φωτοτοξίνη lantadene A – προφανώς εσφαλμένα).

Τα συμπτώματα της δηλητηρίασης στον άνθρωπο εκδηλώνονται ως επί το πλείστον εντός 2 έως 6 ωρών από την κατάποση.

Περιλαμβάνουν στην ήπια εκδοχή της τοξικότητας διαταραχές του γαστρεντερικού συστήματος, με ναυτία, έμετο, κοιλιακή κράμπα και διάρροια.

Σε σοβαρές περιπτώσεις, η δηλητηρίαση εκδηλώνεται με αδυναμία, λήθαργο, διαστολή της κόρης των οφθαλμών και καταστολή του αναπνευστικού κέντρου.

Στα ζώα, όπου οι αναφορές τοξικότητας είναι συχνότερες, μπορεί να παρατηρηθεί και χολόσταση καθώς και φωτοευαισθητοποίηση.

Αλλεργιογόνος Δράση

Ως μη-ανεμόφιλο φυτό, δεν προκαλεί αλλεργικές αντιδράσεις με την γύρη του.

Λαντάνα η Ορθόκλαδη (Lantana camara) – Περιγραφή & Χρήση

Λαντάνα Ορθόκλαδη - Ανθισμένοι Θάμνοι Ορθόκλαδης Λαντάνας σε Κήπο
Ανθισμένοι Θάμνοι Ορθόκλαδης Λαντάνας σε Κήπο

Λαντάνα η Ορθόκλαδη (Lantana camara) - Χρήση

Οι παραδοσιακές χρήσεις της ορθόκλαδης Λαντάνας αφορούν την εθνοβοτανική αξιοποίησή της καθώς και την καλλωπιστική.

Εντούτοις, και λόγω τόσο του χωροκατακτητικού χαρακτήρα όσο και της δυσκολίας απαλλαγής από αυτό, σε πολλές περιοχές όπου έχει καταστεί εισβολικό, διάφορες ντόπιες κοινότητες βρήκαν εναλλακτικούς τρόπους χρήσης του φυτού.

Ακόμα, η σύγχρονη έρευνα έχει αναδείξει ορισμένες ενδιαφέρουσες προς εκμετάλλευση πτυχές της L. camara.

Για όλα αυτά γίνεται λόγος αμέσως παρακάτω.

Οικιακή-Βιοτεχνική-Βιομηχανική

Η L. camara αξιοποιείται ως οικιακή καύσιμη ύλη για θέρμανση και μαγείρεμα καθώς και ως καυσόξυλο και στρωμνή χορτολίπανσης.

Τα λεπτά κλαδιά προσφέρονται για την δημιουργία σαρώθρων και καλαθιών. Από τα χοντρά κλαδιά κατασκευάζονται τραπέζια και καρέκλες.

Επεξεργαζόμενα με θειικά, τα στελέχη του φυτού μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την δημιουργία χαρτιού γραφής αλλά και εκτύπωσης.

Φυτοφάρμακα-Εντομοκτόνα

Η L. camara παράγει διάφορες βιοχημικές ενώσεις (δευτερογενείς μεταβολίτες) με αρνητική αλληλοπαθητική δράση. Σε συνδυασμό με την μεγάλων ποσοτήτων βιομάζα που αναπτύσσει φαίνεται πως υπάρχει η δυνατότητα για την αξιοποίηση και εφαρμογή αυτών των ουσιών ως φυσικών ζιζανιοκτόνων.

Η συστηματική χρήση τους στην γεωργία, με την ταυτόχρονη σταδιακή αντικατάσταση αντίστοιχου φάσματος δράσης χημικών σκευασμάτων, θα συμβάλλει στην μεγαλύτερη προστασία της υγείας των παραγωγών και των καταναλωτών.

Ακόμα, έχει δειχθεί πως η εκχύλιση με διάφορους διαλύτες των φύλλων και των ανθέων του φυτού, αποφέρει σκευάσματα τα οποία έχουν αξιοσημείωτη προνυμφοκτόνο δράση, ενώ τα ίδια τα λουλούδια μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως παράγοντας καταπολέμησης των κουνουπιών.

Επιπροσθέτως, η αποθήκευση της πατάτας μαζί με φύλλα Λαντάνας προλαμβάνει την επιζήμια δράση της Φθοριμαίας της Πατάτας, που οφείλεται στο λεπιδόπτερο Phthorimaea operculella.

Εθνοβοτανική

Παραδοσιακά, ολόκληρο το φυτό όπως και διάφορα φυτικά μέρη του έχουν χρησιμοποιηθεί ως τονωτικά, αντιβακτηριακά, αντιυπερτασικά και αποχρεμπτικά, όπως και για την θεραπεία διαφόρων άλλων παθήσεων.

Συγκεκριμένα, έγχυμα από ολόκληρη την ορθόκλαδη Λαντάνα δίδεται για την καταπολέμηση της βρογχίτιδας και της καταρροής.

Τα φύλλα, με την μορφή καταπλάσματος, αξιοποιούνται για την επούλωση πληγών, καθώς και ενάντια στην ιλαρά και ανεμοβλογιά.

Ως αφεψήματα δίδονται ενάντια στην δυσκοιλιότητα, τον πυρετό και την εφίδρωση, ενώ εξωτερικά χρησιμοποιούνται για την καταπολέμηση της φλεγμονής των οφθαλμών (οφθαλμία) και των πυωδών πληγών.

Σε λουτρά ή ως θερμά επιθέματα εφαρμόζονται για την θεραπεία από την υδρωπικία.

Οι ρίζες χρησιμοποιούνται για την καταπολέμηση των ρευματισμών, των δερματικών εξανθημάτων αλλά και για την θεραπεία από την ελονοσία.

Καλλωπιστική

Η Lantana camara, και κατά προτίμηση οι στείρες ποικιλίες της, μπορούν να χρησιμοποιηθούν με ποικίλους τρόπους στον κήπο και στο τοπίο.

Ειδικότερα μπορούν να αξιοποιηθούν:

  • Ως φυτά γλάστρας σε κήπους και μπαλκόνια
  • Σε αστικές φυτεύσεις, καθώς επιδεικνύουν εξαιρετική αντοχή στην επιβαρυμένη ατμόσφαιρα των πόλεων
  • Για την συμπλήρωση των φυτικών ειδών που θα δημιουργήσουν κήπους πεταλούδας
  • Σε παραθαλάσσιες περιοχές, λόγω της αντοχής τους στα αλατοσταγονίδια
  • Ως φυτά εδαφοκάλυψης
  • Σε μαζικές φυτεύσεις
  • Συνδυαζόμενες με άλλα καλλωπιστικά φυτά όπως με τα ανθοφόρα ποώδη πολυετή Πέντας (Pentas lanceolata), Σάλβια Μπλε (Salvia farinacea), Εχινάτσια ή Εχινάκεια (Echinacea purpurea), και το πολυετές αγρωστώδες Κορταδέρια ή Γυνέριο (Cortaderia selloana)

Παραπομπές

Τις παραπομπές του καταμεσής του Αυγούστου εμβριθέστατου άρθρου με τίτλο Λαντάνα η Ορθόκλαδη (Lantana camara) – Περιγραφή & Χρήση παρουσιάζει ο διακεκριμένος Κολομβιανός συνθέτης Lucho Bermudez με το ορχηστρικό του κομμάτι Coqueteando – κάτι σε Αυγουστιάτικο φλερτ δηλαδή.

Αναπαραγωγή Βίντεο

Κοινοποίηση

Η χρήση του υλικού, όπου δεν αναφέρονται ή υπονοούνται δικαιώματα τρίτων (όπως π.χ. των φωτογραφιών ή των οπτικοακουστικών αρχείων – με την εξαίρεση βέβαια όσων ανήκουν στην «Καλλιέργεια»), είναι απολύτως ελεύθερη. Η διάδοση του, ενδεχομένως, χρήσιμη.

Μετάβαση στο περιεχόμενο