Κι οι Άραβες Κάναν Ερωτήσεις Φοβερές και Τρομερές …

Το ποίημα με τον τίτλο Κι οι Άραβες Κάναν Ερωτήσεις Φοβερές και Τρομερές … γράφτηκε από τον σημαντικό Αμερικανό ποιητή και συγγραφέα Λόρενς Φερλινγκέτι (24 Μαρτίου 1919) και περιλαμβάνεται στην συλλογή ποιημάτων του Pictures of the Gone World, που κυκλοφόρησε το 1955 από τον εκδοτικό οίκο City Lights Publishers.

Στην εισαγωγή της επετειακής έκδοσης της συλλογής, το 2015, ο Λόρενς Φερλινγκέτι έγραψε πως, όλα αυτά τα ποιήματα έχουν την φρεσκάδα της ενόρασης που μόνον τα νεαρά μάτια διαθέτουν.

Έχοντας πλέον στην πλάτη του κάτι λιγότερο από έναν αιώνα δημιουργίας, και έχοντας καταξιωθεί στα Αμερικάνικα γράμματα αλλά και διεθνώς ως μια εμβληματική φιγούρα που εξακολουθεί να διαθέτει νεαρά μάτια, αποτελεί ένα ζων πνευματικό μνημείο.

Δεν απομένει λοιπόν παρά η επίσημη ανακήρυξή του ως τέτοιο.

(Ενημέρωση Άρθρου: Και μολονότι εντέλει αποδήμησε εις Κύριον στις 22 Φεβρουαρίου του 2021 ΚΕ, η επίσημη ανακήρυξή του – αν και αναμφιβόλως τεθνεών- ως αεί ζων μνημείο παραμένει μια αξιοσημείωτη εκκρεμότητα).

Ο Φερλινγκέτι γεννήθηκε ως Λόρενς Μονσάντο Φέρλινγκ στις 24 Μαρτίου του 1919 στο Γιόνκερς της Νέας Υόρκης. Μεγάλωσε σε ανάδοχη οικογένεια, μιας και ο εξ Ιταλίας μετανάστης πατέρας του πήρε την ανεπίκαιρη πρωτοβουλία να πεθάνει από καρδιακή προσβολή λίγο πριν από την γέννησή του, ενώ όχι πολύ αργότερα, η Σεφαραδίτικης καταγωγής μητέρα του εισήχθη σε ψυχιατρική κλινική.

Αφού ξεμπέρδεψε με την δευτεροβάθμια εκπαίδευση (Mount Hermon School for Boys), έκανε ανώτατες σπουδές στο Πανεπιστήμιο της Βόρειας Καρολίνας (University of North Carolina) απ΄όπου και έλαβε πτυχίο Bachelor of Arts (BA) στη δημοσιογραφία το 1941. Και αφού ξεμπέρδεψε και με την Β’ Παγκόσμια Ανθρωποσφαγή, παρακολούθησε μαθήματα αγγλικής λογοτεχνίας στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια (Columbia University) αποκτώντας το 1947 μεταπτυχιακό δίπλωμα (MA). Δεν αρκέστηκε όμως σε αυτά τα πτυχία και διπλώματα, αλλά μετέβη στην Σορβόννη όπου και έλαβε διδακτορικό τίτλο στην συγκριτική λογοτεχνία.

Το 1951 εγκαταστάθηκε στο Σαν Φρανσίσκο -πόλη την οποία έκτοτε ποτέ δεν εγκατέλειψε. Το έτος 1953 συνέβαλλε στην ίδρυση του ιστορικού βιβλιοπωλείου City Lights και το 1955 έγινε ο μοναδικός ιδιοκτήτης του.

Το 1958 κυκλοφόρησε από τον εκδοτικό οίκο New Directions η κλασική πλέον ποιητική συλλογή του A Coney Island of the Mind, η οποία και τον καθιέρωσε. Άλλα σημαντικά έργα του αναφέρονται λίγο πιο κάτω, ωστόσο εδώ θα γίνει αναφορά σε μιαν ακόμα πτυχή της δημιουργικότητάς του, που δεν είναι άλλη από την ενασχόλησή του με την ζωγραφική: επί πολλές δεκαετίες γκαλερί και μουσεία στις ΗΠΑ φιλοξένησαν έργα του.

Εκτός όμως από την αφοσίωσή του στις τέχνες, ο Φερλινγκέτι υπήρξε και συνεπής πολιτικός ακτιβιστής, έχοντας ως ιδεολογική αφετηρία τον Βουδισμό και τον φιλοσοφικό Αναρχοκομμουνισμό.

Δεν είναι δυνατόν να γράψεις για τον Φερλινγκέτι και να μην αναφερθείς στο βιβλιοπωλείο City Lights και συνακόλουθα στον Peter Dean Martin (1923 – 1988).

Ο Peter D. Martin, ήταν γυιός του γνωστού Ιταλοαμερικάνου αναρχικού Κάρλο Τρέσκα και ανηψιός της Προέδρου της Εθνικής Επιτροπής του Κομμουνιστικού Κόμματος ΗΠΑ Ελίζαμπεθ Γκάρλεϊ Φλιν. Έχοντας μετακομίσει από την Νέα Υόρκη στο Σαν Φρανσίσκο, προκειμένου να διδάξει κοινωνιολογία στο San Francisco State College, συνέλαβε το 1953 την λαμπρή, πρωτοποριακή ιδέα να ανοίξει το βιβλιοπωλείο City Lights, με βιβλία αποκλειστικά σε χαρτόδετη έκδοση. Την ημέρα που αναρτούσε την πινακίδα του καταστήματος έτυχε να περνάει από εκεί ο Φερλινγκέτι. Ο τελευταίος του έπιασε την κουβέντα, συμμερίστηκε τον ενθουσιασμό του Μάρτιν, και εντέλει συνεταιριστήκαν.

Η συνεργασία τους δεν κράτησε περισσότερο από δύο χρόνια, καθώς ο Πίτερ Μάρτιν αποχώρησε για να επιστρέψει στην Νέα Υόρκη, όπου και ίδρυσε το New Yorker Bookstore – το οποίο έκλεισε οριστικά το 1982.

Από την άλλη, ο Φερλινγκέτι όταν το City Lights πέρασε εξολοκλήρου στα χέρια του, ίδρυσε και τον επίσης ιστορικό εκδοτικό οίκο City Lights Publishers. Βασικός σκοπός του ήταν, ιδίως μέσω της σειράς Pocket Poets, η γνωριμία του ευρύτερου αναγνωστικού κοινού με την σύγχρονη ποίηση.

Από τον εκδοτικό οίκο παρέλασε μια πλειάδα σημαντικών μπητ και άλλων ποιητών (Marie Ponsot, Allen Ginsberg, William Carlos Williams, Robert Duncan και Denise Levertov). Αλησμόνητη ωστόσο παρέμεινε η έκδοση της ποιητικής συλλογής Ουρλιαχτό και Άλλα Ποιήματα (Howl and Other Poems), το 1956, του Άλεν Γκίνσμπεργκ. Και τούτο μιας που εξαιτίας της κυκλοφορίας του κλασικού πλέον αυτού έργου, ο Φερλινγκέτι συνελήφθη. Με την κατηγορία της δημοσίευσης ενός άσεμνου έργου δικάστηκε (1957) και, προσφυώς για την καλή φήμη των ΗΠΑ, αθωώθηκε.

Πολυσχιδής προσωπικότητα, ο Φερλινγκέτι καταπιάστηκε με πλήθος πνευματικές και καλλιτεχνικές δραστηριότητες. Ωστόσο για όλες αυτές τις πλευρές του δεν θα γίνει λόγος εδώ: αντιθέτως, εδώ το μόνο που θα καταγραφεί είναι εκείνο το τμήμα του ποιητικού και συγγραφικού του έργου που αξιολογείται από την, κειμενική και υποκειμενική, πάντοτε όμως αντικειμενική μας κρίση ως το σπουδαιότερο.

Ποίηση:

• Pictures of the Gone World (1955)

• A Coney Island of the Mind (1958)

• Starting from San Francisco (1961)

• The Secret Meaning of Things (1969)

• Open Eye, Open Heart (1973)

• Landscapes of Living and Dying (1979)

• Endless life: The Selected Poems (1981)

• Over all the Obscene Boundaries (1984)

• These are My Rivers (Αυτά Είναι Τα Ποτάμια Μου – 1995)

• Americus, Book I (Αμέρικους – 2005)

Μυθιστόρημα:

• Her (1960)

• Love in the Days of Rage (Έρωτας τις Μέρες της Οργής – 1988)

… Και μετά από την παρουσίαση των σημαντικότερων έργων του Φερλινγκέτι, στην βάση αμιγώς αντικειμενικών κριτηρίων, όπως σαφέστατα εξηγήσαμε, ήγγικεν η ώρα για την παρουσίαση -επιτέλους- του ποιήματος «Κι οι Άραβες Κάναν Ερωτήσεις Φοβερές και Τρομερές …», ως ακολούθως.

Μετάφραση: Γιώργος Μπλάνας

Ποίημα από την συλλογή Pictures of the Gone World (1955)

Στις 20 Μαΐου του 1969 o Λόρενς Φερλινγκέτι ανταποκρίθηκε στο κάλεσμα του Πανεπιστήμιου της Καλιφόρνιας, Λος Άντζελες (UCLA), προκειμένου να δώσει μια διάλεξη εκεί. Το όλο γεγονός καταγράφηκε στα αρχεία του Τμήματος Επικοινωνιακών Σπουδών του UCLA και ψηφιοποιήθηκε το 2013.