Ινδικό Φούλι - Τα Ροζ Χρώματος Άνθη με το Κίτρινο Κέντρο
Ινδικό Φούλι - Τα Ροζ Χρώματος Άνθη με το Κίτρινο Κέντρο

Ινδικό Φούλι (Plumeria rubra) - Περιγραφή & Χρήση

Το Ινδικό Φούλι (Plumeria rubra) είναι ένα μικρής ανάπτυξης φυλλοβόλο δέντρο ή μεγάλος θάμνος, με εξόχως αρωματικά άνθη και μακράς διαρκείας ανθοφορία.

Η χρήση του ως καλλωπιστικό φυτό στις τροπικές και υποτροπικές περιοχές του πλανήτη είναι εξαιρετικά διαδεδομένη αλλά ταυτόχρονα διαδεδομένη είναι και η παραδοσιακή χρήση του ως φαρμακευτικό φυτό.

Και αν για τις φαρμακολογικές ιδιότητες και την παραδοσιακή θεραπευτική χρήση του πρόκειται γίνει εκτενής αναφορά σε ένα – λέμε τώρα – μελλοντικό αφιέρωμα, στο άρθρο που ακολουθεί δίνεται έμφαση στην ανάδειξη κυρίως των καλλωπιστικών στοιχείων και πλευρών του.

Ως εκ τούτου …Viva México !!!! (… ;;;)

Το Φραντζιπάνι μπορεί να φυτευτεί στο έδαφος του κήπου ή σε μεγάλες γλάστρες με την ίδια επιτυχία ως προς την ανάδειξη των καλλωπιστικών πτυχών του.

Ινδικό Φούλι - Το Δένδρο στον Χλοοτάπητα - © Forest and Kim Starr, Starr Environmental, Bugwood.org
Το Δένδρο στον Χλοοτάπητα - © Forest and Kim Starr, Starr Environmental, Bugwood.org
Τυπωθήτω | Print

Πλουμέρια η ερυθρά Καταγωγή

Plumeria rubra (Ινδικό Φούλι) - Χάρτης Καταγωγής
Plumeria rubra (Ινδικό Φούλι) - Χάρτης Καταγωγής

Ινδικό Φούλι (Plumeria rubra) – Περιγραφή & Χρήση

Φραντζιπάνι - Μπουμπούκια & Ανοιχτά Άνθη - © Forest and Kim Starr, Starr Environmental, Bugwood.org
Φραντζιπάνι - Μπουμπούκια & Ανοιχτά Άνθη - © Forest and Kim Starr, Starr Environmental, Bugwood.org

Ινδικό Φούλι (Plumeria rubra) - Σύντομη Περιγραφή

Οικογένεια: Apocynaceae (Αποκυνοειδή – Αποκυνίδαι)

Γένος: Plumeria (Πλουμέρια)

Βοτανική ονομασία: Plumeria rubra L. (Πλουμέρια η ερυθρά)

Κοινή ονομασία: Αιγυπτιακό Φούλι, Ινδικό Φούλι, Ροδίτικο Φούλι, Φραντζιπάνι 

Γενικά Χαρακτηριστικά

Διατήρηση Φυλλώματος

Φυλλοβόλο

Μορφή

Μικρό Δέντρο

Υφή Φυλλώματος

Αδρή

Ρυθμός Ανάπτυξης

Αργός

Περίοδος Άνθισης

Ιούνιος – Νοέμβριος

Περίοδος Καρποφορίας

Καλοκαίρι – Χειμώνας

Ύψος

8-15 m

Διάμετρος

8-10 m

Σχήματα και Χρώματα

Σχήμα Φύλλων

Αντωοειδές

Χρώμα Φυλλώματος

Πράσινο

Χρώμα Φύλλων Φθινόπωρου

Κίτρινο

Σχήμα Λουλουδιών

Χοανοειδές

Χρώμα Λουλουδιών

Κόκκινο, Ροζ, Λευκό, Κίτρινο

Καρπός

Λοβός, Καφέ

Φύτευση

Έδαφος: Άριστης αποστράγγισης, αμμώδες, πηλώδες, αργιλώδες, ελαφρώς όξινης αντίδρασης

Εδαφικό pH: 6-6,7

Πότισμα: Ελάχιστο

Έκθεση: Ήλιος

Αντοχή στις Χαμηλές Θερμοκρασίες: -4 °C (USDA Hardiness zone 9b)

Χρήσεις

Μόνο, αστικές φυτεύσεις, παραθαλάσσιες, γλάστρες και μεγάλες ζαρντινιέρες

Ινδικό Φούλι (Plumeria rubra) – Περιγραφή & Χρήση

Φραντζιπάνι - Φύλλα και Άνθη
Φραντζιπάνι - Φύλλα και Άνθη

Ινδικό Φούλι (Plumeria rubra) - Ετυμολογία

Ετυμολογία του Ονόματος του Γένους

Το όνομα του γένους Plumeria δόθηκε από τον Κάρολο Λινναίο προς τιμήν του Γάλλου Ρωμαιοκαθολικού μοναχού και βοτανολόγου του 17ου αιώνα Charles Plumier (1646 – 1704).

Ο Charles Plumier έκανε τρία ταξίδια στον Νέο Κόσμο που απέφεραν σημαντικό υλικό, το οποίο περιέγραψε στο εκδοθέν έργο του Nova Plantarum Americanarum Genera του 1703–04.

Ανάμεσα στα άλλα, υπήρξε ο πρώτος δυτικός φυσιοδίφης που ανακάλυψε και περιέγραψε φυτά του γένους Φούξια και συγκεκριμένα το Fuchsia triphylla. 

Ετυμολογία του Ονόματος του Είδους

Το όνομα του είδους rubra είναι η λατινική λέξη για το κόκκινο χρώμα – και προφανώς δεν δόθηκε για το αίμα που χύθηκε μετά την ανακάλυψη των Δυτικών Ινδιών, αλλά οφείλεται στο κόκκινο χρώμα των ανθέων του φυτού.

Η κοινή ονομασία Φραντζιπάνι (Frangipani) αποτελεί την εξελληνισμένη μορφή της Αγγλικής εκδοχής του Γαλλικού Frangipanier, του Ιταλικού επιθέτου Frangipani, η οποία αντικατέστησε την παλαιά κοινή ονομασία του δέντρου στα αγγλικά, που ήταν nosegay – που σημαίνει, εάν το αποδίδουμε σωστά, ούτε λίγο ούτε πολύ η χαρά της μύτης, προφανώς λόγω του έντονου αρώματος των ανθέων του φυτού.

Για την ιστορία, οι Frangipani ήταν Ιταλικής καταγωγής αριστοκράτες, ένας εκ των οποίων τον 16ο αιώνα, δημιούργησε ένα περίφημο άρωμα, έχοντας ως βασικό συστατικό τα άνθη της Plumeria.

Ινδικό Φούλι (Plumeria rubra) – Περιγραφή & Χρήση

Ινδικό Φούλι (Plumeria rubra) - Καταγωγή & Προσδόκιμο Ζωής

Καταγωγή

Το Ινδικό Φούλι, ούτε Ινδικό αλλά ούτε και Φούλι είναι. Πρόκειται για δέντρο το οποίο κατάγεται από την Κεντρική Αμερική & το Μεξικό, ενώ είναι ιθαγενές της Καραϊβικής καθώς και των τροπικών περιοχών της Νοτίου Αμερικής.

Από εκεί διαδόθηκε σε πολλές χώρες της τροπικής και υποτροπικής ζώνης χάρις στην πλούσια, ελκυστική και μακράς διάρκειας αρωματική ανθοφορία του.

Προσδόκιμο Ζωής

Το προσδόκιμο ζωής του Φραντζιπάνι κυμαίνεται μεταξύ 40 και 50 χρόνων.

Ινδικό Φούλι (Plumeria rubra) – Περιγραφή & Χρήση

Ινδικό Φούλι (Plumeria rubra) - Τοπιοτεχνικά Γνωρίσματα

Το Ινδικό Φούλι είναι δέντρο μικρού σχετικά μεγέθους, που αναπτύσσει έναν ή περισσότερους κορμούς από την βάση, οι οποίοι απολήγουν σε μέτριας πυκνότητας κυρτά και ανορθωμένα κλαδιά, όπου μόνο στην άκρη τους εκφύονται σε ομάδες τα φύλλα του.

Έχει ομπρελοειδές – ημισφαιρικό σχήμα ή ανεστραμένου κώνου, κόμη συμμετρική, όχι ιδιαίτερα πυκνή, είναι σχετικά κανονικού περιγράμματος, και χαρακτηρίζεται ως αδρής υφής.

Είναι αργού ρυθμού ανάπτυξης και φτάνει τις τελικές του διαστάσεις, αναλόγως των συνθηκών, σε ένα χρονικό διάστημα 10 έως 20 χρόνων.

Ινδικό Φούλι (Plumeria rubra) – Περιγραφή & Χρήση

Οι Καρποί Τύπου Χέδροπα του Φυτού Φραντζιπάνι
Οι Καρποί Τύπου Χέδροπα του Φυτού Φραντζιπάνι

Ινδικό Φούλι (Plumeria rubra) - Βοτανική Περιγραφή

Κορμός

Ο κορμός περιβάλλεται από λεπτό γκριζοπράσινο φλοιό, που εάν χαρακτεί, αφήνει να διαρρεύσει ένας παχύρευστος γαλακτώδης χυμός. Ο φλοιός εμφανίζει κατά τόπους λέπια, τα οποία δεν είναι τίποτα άλλο παρά οι ουλές των φύλλων που έπεσαν.

Βλαστοί

Οι βλαστοί είναι παχείς, στρογγυλεμένοι και σαρκώδεις. Αρχικά έχουν πράσινο χρώμα, το οποίο καθώς ξυλοποιούνται μετατρέπεται σε καφετί.  

Φύλλα

Τα φύλλα του Φραντζιπάνι φύονται κατ’ εναλλαγή στο άνω τερματικό τμήμα των κλαδιών.

Είναι πράσινου χρώματος, ελλειψοειδή ή αντωοειδή, αδρής υφής και μεγάλα, με μήκος που κυμαίνεται από 10 έως 50 cm και πλάτος μεταξύ 20 και 30 cm. 

Το κεντρικό νεύρο των φύλλων είναι παχύ και ευδιάκριτο, ενώ τα πλευρικά νεύρα φθάνουν μέχρι και την περιφέρεια του ελάσματος όπου και αναστομώνονται.

Άνθη

Το Ινδικό Φούλι έχει άνθη ερμαφρόδιτα και εξόχως αρωματικά. Φέρονται σε ταξιανθία σκιαδίου, είναι ακτινόμορφα, έχουνε χοανοειδές σχήμα, αποτελούνται από 5 πλατιά πέταλα, η δε διάμετρός τους κυμαίνεται μεταξύ 5 και 7,5 cm.

Η ανθοφορία είναι μακρά, και μπορεί να διαρκέσει από 90 έως 150 ημέρες ξεκινώντας στις αρχές του καλοκαιριού για να ολοκληρωθεί περίπου στα μέσα του φθινοπώρου. 

Επικονίαση

Η επικονίαση του φυτού πραγματοποιείται με τα έντομα, το βράδυ, όπου και προσελκύονται από το έντονο άρωμα των ανθέων. 

Καρπός & Σπέρματα

Το Ινδικό Φούλι σχηματίζει πολύσπερμο καρπό, που είναι μακρής, σκληρής υφής, καφετί χέδροπας μήκους 15 έως 30 cm και πλάτους 2 έως 3 cm.

Τα σπέρματα έχουν επίμηκες – λογχοειδές σχήμα, είναι πτεροειδή, λεπτά, με την μια επιφάνεια επίπεδη και την άλλη κυρτή.  

Ωστόσο η συνολική παραγωγή σπερμάτων είναι αξιοσημείωτα μικρή, μολονότι το φυτό είναι ερμαφρόδιτο και αυτογονιμοποιούμενο, και τούτο το γεγονός ερμηνεύεται με την απροθυμία των επικονιαστών να επισκεφτούν ξανά και πάλι ένα εξόχως αρωματικό λουλούδι που ωστόσο στερείται παντελώς τροφής – δηλαδή του νέκταρος.

Ινδικό Φούλι (Plumeria rubra) – Περιγραφή & Χρήση

Ινδικό Φούλι (Plumeria rubra) - Κλίμα & Έδαφος

Θερμοκρασία

Το Ινδικό Φούλι, μέσα στα φυσικά όρια εξάπλωσής του είναι φυτό προσαρμοστικό και ανθεκτικό.

Σε σχέση με τις θερμοκρασίες, το ελάχιστο όριο κυμαίνεται μεταξύ 0 και -1 °C αλλά τα πλήρως εγκατεστημένα φυτά με νότιο προσανατολισμό μπορούν να αντέξουν μέχρι τους -4 °C.

Σε κάθε περίπτωση όμως, όλα τα φυτά του Φραντζιπάνι είναι εξαιρετικά ευαίσθητα στον παγετό.

Έδαφος και pH

Σε σχέση με το έδαφος, το Ινδικό Φούλι αναπτύσσεται σε διάφορους τύπους, ωστόσο ευδοκιμεί στα ελαφρά αμμώδη εδάφη, που στραγγίζουν καλά. Από την άποψη των θρεπτικών στοιχείων, φαίνεται πως ανταποκρίνεται καλύτερα σε εκείνα που είναι μέσης γονιμότητας ενώ ως προς το pH προτιμά τα ελαφρώς όξινης αντίδρασης εδάφη.

Έκθεση

Το Φραντζιπάνι φυτεύεται μόνο σε θέσεις πλήρως ηλιαζόμενες, αφού για την καλή ανάπτυξη και την πλούσια ανθοφορια του, πρέπει να δέχεται απευθείας το ηλιακό φώς για τουλάχιστον 6 έως 8 ώρες την ημέρα.

Ινδικό Φούλι (Plumeria rubra) – Περιγραφή & Χρήση

Ομαδική Φύτευση Φραντζιπάνι σε Χλοοτάπητα
Ομαδική Φύτευση Φραντζιπάνι σε Χλοοτάπητα

Ινδικό Φούλι (Plumeria rubra) - Εχθροί & Ασθένειες

Από εχθρούς και ασθένειες το Φραντζιπάνι γενικά δεν αντιμετωπίζει προβλήματα. Κάποιες φορές όμως προσβάλλεται από σκωρίαση και ωίδιο, ενώ από τα έντομα αναφέρονται οι αφίδες, διάφορες φυλλοφάγες κάμπιες, οι θρίπες, διάφορα είδη αλευρώδη καθώς και κοκκοειδή.

Εχθροί

Αμέσως πιο κάτω καταγράφονται οι σημαντικότεροι εχθροί της Plumeria rubra.

Διάφορα Έντομα
  • Pseudosphinx tetrio
Κοκκοειδή
  • Chrysomphalus aonidum
  • Pinnaspis strachani
Ψευδόκοκκοι
  • Planococcus citri
  • Paracoccus marginatus
Ακάρεα
  • Tetranychus urticae (Κίτρινος Τετράνυχος)

Με την χρήση των κατάλληλων σκευασμάτων η αντιμετώπιση των εντομολογικών εχθρών και των ακάρεων είναι αποτελεσματική.

Ασθένειες

Μετά τους εχθρούς ακολουθεί η καταγραφή των ασθενειών.

Μύκητες
  • Coleosporium plumeria (Σκωρίαση της Πλουμέριας)
  • Macrophoma sp.

Με την έγκαιρη χρήση των κατάλληλων σκευασμάτων η αντιμετώπισή τους είναι ικανοποιητική.

Ινδικό Φούλι (Plumeria rubra) – Περιγραφή & Χρήση

Ινδικό Φούλι (Plumeria rubra) - Τοξικότητα & Αλλεργιογόνος Δράση

Τοξικότητα

Τα περισσότερα είδη της οικογένειας Apocynaceae περιέχουν αλκαλοειδή. Το ίδιο συμβαίνει και με το Φραντζιπάνι του οποίου όλα τα φυτικά μέρη είναι τοξικά.

Χαρακτηριστικά αναφέρεται πως η επαφή του δέρματος με τον παχύρευστο γαλακτώδη οπό είναι ερεθιστική, και σε ευαίσθητα άτομα προκαλεί εξανθήματα και φουσκάλες, ενώ η κατάποσή του προκαλεί δηλητηρίαση που εκδηλώνεται με εμετό και διάρροια.

Αλλεργιογόνος Δράση

Το Ινδικό Φούλι, ως εντομόφιλο φυτό, δεν προκαλεί αλλεργικές αντιδράσεις.

Ινδικό Φούλι (Plumeria rubra) – Περιγραφή & Χρήση

Ινδικό Φούλι (Plumeria rubra) - Ποικιλίες

Βοτανικά το Ινδικό Φούλι ταξινομείται στις κάτωθι τέσσερις μορφές:

  • Plumeria rubra forma acutifolia
  • Plumeria rubra forma lutea
  • Plumeria rubra forma rubra
  • Plumeria rubra forma tricolor

Η Plumeria rubra forma acutifolia έχει λευκό χρώμα πετάλων με κίτρινο στο κέντρο και στην βάση τους.

Η Plumeria rubra forma lutea έχει λευκό χρώμα το άνω τμήμα των πετάλων που προοδευτικά γίνεται κίτρινο προς την βάση.

Η Plumeria rubra forma rubra έχει ροζ ή κόκκινο χρώμα πετάλων με λίγο κίτρινο στο κέντρο και στην βάση τους.

Η Plumeria rubra forma tricolor έχει λευκό και ροζ χρώμα πετάλων με κίτρινο στο κέντρο και στην βάση τους.

Από αυτές έχουν προκύψει αρκετές ενδιαφέρουσες ποικιλίες του φυτού.

Οι Ποικιλίες της Plumeria rubra

Ορισμένες από τις πιο αξιόλογες καταγράφονται αμέσως πιο κάτω.

  • Plumeria rubra ‘Angel Touch’
  • Plumeria rubra ‘California Sunset’
  • Plumeria rubra ‘Jeannie Moragne’
  • Plumeria rubra ‘Kaneohe Sunburst’
  • Plumeria rubra ‘Penang Peach’
  • Plumeria rubra ‘Pink Rainbow’
  • Plumeria rubra ‘Synchronicity’
  • Plumeria rubra ‘Thumbelina’

Ινδικό Φούλι (Plumeria rubra) - Χρήση

Φαρμακευτική & Εθνοβοτανική

Το Ινδικό Φούλι δεν έχει μόνο καλλωπιστική αλλά έχει και φαρμακευτική καθώς και εθνοβοτανική αξία. Μάλιστα είναι τόσες πολλές οι παραδοσιακές χρήσεις αλλά και οι φαρμακολογικές ιδιότητες του φυτού, που καθιστούν σχεδόν υποχρεωτικό – λέμε τώρα – από πλευράς μας ένα μελλοντικό αφιέρωμα με αυτό το αντικείμενο.

Επιγραμματικά μόνο θα αναφέρουμε, πως εκχυλίσματα από διάφορα μέρη του φυτού παρουσιάζουν αντιπυρετική, αντιφλεγμονώδη και ανθελμινθική δράση.

Χρήση στον Κήπο και στο Τοπίο

Το Ινδικό Φούλι είναι εξαιρετικά ανθεκτικό στην ξηρασία, στις υψηλές θερμοκρασίες καθώς και στα αλατοσταγονίδια.

Εάν σε αυτές του τις ιδιότητες προστεθεί η μακρά και ελκυστικότατη αρωματική ανθοφορία του, καθώς και το γεγονός πως δεν είναι φυτό υψηλών απαιτήσεων συντήρησης, τότε έχουμε ένα σχεδόν ιδανικό καλλωπιστικό για τον κήπο της πόλης και της εξοχής.

Ετσι θα μπορούσε γενικότερα να ειπωθεί πως η Plumeria rubra αξιοποιείται:

  • Ως φυτό γλάστρας και ζαρντινιέρας
  • Σε ξηροτοπιακού χαρακτήρα φυτεύσεις
  • Ως φυτό βραχόκηπων
  • Σε αστικούς και εξοχικούς κήπους μέτριας φροντίδας
  • Σε φυτεύσεις παραθαλάσσιων περιοχών
  • Συνδυαζόμενο με άλλα καλλωπιστικά φυτά, όπως για παράδειγμα με Μετροσίδηρους (Metrosideros excelsa‘Vibrance’), Λαδανιές (Cistus creticus), Λυγαριές (Vitex agnus-castus), και Τεύκρια (Teucrium fruticans)

Παραπομπές

Τις Παραπομπές του άρθρου που φέρει τον αξιοσημείωτα πρωτότυπο τίτλο Ινδικό Φούλι (Plumeria rubra) – Περιγραφή & Χρήση, παρουσιάζουν το Μεξικάνικο συγκρότημα παραδοσιακής μουσικής Los Folkloristas με το τραγούδι ‘Tierra Mestiza’ – κάτι σαν Γη των Μιγάδων, δηλαδή.

Αναπαραγωγή Βίντεο

Κοινοποίηση

Η χρήση του υλικού, όπου δεν αναφέρονται ή υπονοούνται δικαιώματα τρίτων (όπως π.χ. των φωτογραφιών ή των οπτικοακουστικών αρχείων – με την εξαίρεση βέβαια όσων ανήκουν στην «Καλλιέργεια»), είναι απολύτως ελεύθερη. Η διάδοση του, ενδεχομένως, χρήσιμη.

Μετάβαση στο περιεχόμενο