Φροντίδα για το Κεράκι - Τα Εξαίρετα Άνθη της Χόγιας της Σαρκώδους (Hoya carnosa)
Τα Εξαίρετα Άνθη της Χόγιας της Σαρκώδους (Hoya carnosa)

Φροντίδα για το Κεράκι ή Χόγια (Hoya carnosa)

Η Φροντίδα για το Κεράκι ή Χόγια (Hoya carnosa) δεν απαιτεί πολύ κόπο από την πλευρά των φιλανθών. Και αυτό πράγματι συμβαίνει διότι πρόκειται για ένα φυτό αρκετά ανθεκτικό με μάλλον λιγοστές, βασικές απαιτήσεις.

Ίσως ετούτος είναι ένας λόγος που η δημοφιλία της Hoya carnosa, η οποία καλλιεργείται περίπου δύο αιώνες στον δυτικό κόσμο, μολονότι κάποιες φορές με μεταπτώσεις, παραμένει σε μεγάλο βαθμό επαρκώς ικανοποιητική.

Ένας δεύτερος λόγος είναι πως η επιλογή της Χόγιας για τον καλλωπισμό τουλάχιστον των εσωτερικών χώρων ανταμείβει. Και ανταμείβει όχι τόσο με το – καθόλου αμελητέο – παράστημά της όσο με την θαυμάσια και μακράς διάρκειας ανθοφορία της που συνοδεύει το ξεχωριστά ελκυστικό άρωμα που αναδίδουν τα λουλούδια της.

Και ένας τρίτος λόγος είναι αναντίλεκτα το παρόν προσφυές αφιέρωμα της «Καλλιέργειας» – παρόλο που ο προσεκτικός αναγνώστης θα παρατηρήσει πως έρχεται με 200 χρόνια καθυστέρηση.

Αλλά τι είναι 200 χρόνια μπρος στην αιωνιότητα;

Το Κεράκι διακοσμεί εσωτερικούς και εξωτερικούς χώρους τόσο στην μορφή του αναρριχώμενου όσο και του κρεμαστού-κρεμοκλαδούς.

Ένα Φυτό Hoya carnosa Διαμορφωμένο ως Κρεμοκλαδές
Ένα Φυτό Hoya carnosa Διαμορφωμένο ως Κρεμοκλαδές
Τυπωθήτω | Print

Φως & Θέση Εγκατάστασης της Χόγιας

Ένα γεγονός παραμένει αδιαμφισβήτητο, πως το Κεράκι αναπτύσσεται σε συνθήκες τόσο μέτριας όσο και έντονης έντασης έμμεσου φωτισμού, αλλά ευδοκιμεί στην δεύτερη περίπτωση. Ευδοκιμεί σημαίνει πως αυξάνεται βλαστητικά και ακόμα πως παρουσιάζει άφθονη ανθοφορία – στόχος ο οποίος κατά πάσα πιθανότητα ανταποκρίνεται στις προσδοκίες των φίλων του.

Η έκθεση του  φυτού στο άμεσο ηλιακό φως, εάν πρόκειται για λίγες ώρες το πρωί, δεν το βλάπτει – αντιθέτως είναι επωφελής. Όμως η έκθεσή του στο άμεσο ηλιακό φως του μεσημεριού αποβαίνει καταστροφική.

Σε εσωτερικούς χώρους με ελάχιστο ή καθόλου φυσικό φως, τεχνητές πηγές φωτισμού μπορούν να αποφέρουν θαυμάσια αποτελέσματα. Κάτι τέτοιο μπορεί να επιτευχθεί με την χρήση, για παράδειγμα, λαμπτήρων φθορισμού φωτεινής ροής πάνω από 3230 Lumen (lm). Οι λαμπτήρες πρέπει να παρέχουν στο φυτό 12 με 16 ώρες φως και έπειτα να ακολουθεί πλήρες σκότος μέχρι την συμπλήρωση του 24ώρου.

Η ενδεικνυόμενη θέση εντός της οικίας για το Κεράκι είναι κοντά η δίπλα σε ένα παράθυρο που καλύπτεται από κουρτίνα. Ο κατάλληλος προσανατολισμός του παραθύρου είναι βορινός για το νότιο ημισφαίριο, και μεσημβρινός για το βόρειο.

Η τοποθέτηση της Hoya carnosa σε ένα εξόχως φωτεινό μπάνιο μοιάζει με εξαίρετη επιλογή, υπό την αίρεση πως το εξαίσιο άρωμα των ανθέων της διαχέεται μόνο εντός αυτού του ιδιαίτερου και λίγο έως πολύ – ως είθισται – αυστηρώς προσωπικού χώρου.

Για το Κεράκι που οι κλιματικές συνθήκες επιτρέπουν την φύτευσή του στον κήπο, η πλέον κατάλληλες θέσεις είναι εκείνες η οποίες βρίσκονται κάτω από ένα δέντρο ή θέσεις σε αντίστοιχου περιβάλλοντος ημισκιερές περιοχές.

Φροντίδα για το Κεράκι ή Χόγια (Hoya carnosa)

Θερμοκρασία

Το Κεράκι είναι ακόμα ένα φυτό εσωτερικού χώρου με καταγωγή κυρίως από τους τροπικούς. Ως εκ τούτου νοιώθει άνετα εκτεθειμένο σε θερμοκρασίες μεταξύ 18 και 32 °C.

Οι θερμοκρασιακές απαιτήσεις του φυτού, όταν καλλιεργείται ως καλλωπιστικό εκτός των καταγωγικών περιοχών του, διαφοροποιούνται αναλόγως της εποχής και της περιόδου του ημερονυκτίου.

Η ελάχιστη νυχτερινή θερμοκρασία τον χειμώνα δεν πρέπει να πέφτει κάτω από τους 10 με 12 °C, ενώ η μέγιστη ημερήσια μπορεί να κυμαίνεται μεταξύ 22 και 24 °C. Σε τέτοιες θερμοκρασίες ευνοείται μεταξύ άλλων η κανονική ανάπτυξη της Χόγιας κατά την ερχόμενη βλαστική περίοδο, ενώ προάγεται και η ανθοφορία της.

Το καλοκαίρι η ενδεικνυόμενη ελάχιστη νυχτερινή θερμοκρασία πρέπει να κυμαίνεται μεταξύ 16 και 18 °C και η μέγιστη ημερήσια μεταξύ 24 και 29 °C.

Εάν η Hoya carnosa έχει φυτευτεί σε εξωτερικούς χώρους – στον κήπο ή στο τοπίο – οι κατάλληλες θερμοκρασίες έκθεσής της κυμαίνονται μεταξύ 0 και -1 °C ως προς τις ελάχιστες τιμές και 34 με 36+ °C ως προς τις μέγιστες.

Φροντίδα για το Κεράκι ή Χόγια (Hoya carnosa)

Η Θεαματική Ταξιανθία της Hoya carnosa
Η Θεαματική Ταξιανθία της Hoya carnosa

Υγρασία

Το Κεράκι επιζητεί υψηλότερες τιμές σχετικής υγρασίας απ’ ότι τα περισσότερα φυτά εσωτερικού χώρου. Οι ευνοϊκές τιμές ανάπτυξής του κυμαίνονται μεταξύ 40 και 60%, αλλά τα καλύτερα αποτελέσματα, τόσο βλαστητικά όσο και για την αύξηση της ανθοφορίας, βρίσκονται κοντά στην μέγιστη τιμή.

Αλλά όμως σχετική υγρασία εσωτερικών χώρων πάνω από το 50% αποβαίνει εξαιρετικά δυσχερής για την διαβίωση του ανθρώπου, ενώ κάτω από το 40% αποβαίνει εξαιρετικά δυσχερής για το ίδιο το φυτό, καθώς μεταξύ άλλων αυξάνει και τον κίνδυνο προσβολής του από εχθρούς, όπως για παράδειγμα από τα ακάρεα.

Η λύση σε αυτό το πρόβλημα είναι μάλλον απλή και δίνεται με την τροποποίηση του μικροκλίματος πέριξ της Χόγιας. Για να επιτευχθεί κάτι τέτοιο, ώστε το φυτό να απολαύσει ένα υγρότερο περιβάλλον, οι τεχνικές – μεταξύ άλλων – περιλαμβάνουν:

  • Το συστηματικό ψέκασμα του φυλλώματος (δύο φορές την εβδομάδα)
  • Την χρήση υγραντήρα
  • Την τοποθέτηση ρηχού δίσκου ή πιάτου με βότσαλα και νερό στην βάση της γλάστρας

Σε αυτό το σημείο αξίζει να ειπωθεί πως δεν είναι καθόλου κακή ιδέα το περιοδικό καθάρισμα των φύλλων του φυτού, ιδίως στην περίπτωση που επιλεγεί ο ψεκασμός. Διότι στην αντίθετη περίπτωση, η σκόνη και οι βρωμιές που συσσωρεύονται στην επιφάνεια του ελάσματός των αναμειγνύονται με τα μικροσταγονίδια της λεπτής ομίχλης, φράζοντας τα στόματα και μειώνοντας την φωτοσυνθετική ικανότητα της Hoya carnosa.

Με άλλα λόγια, η παραμέληση του καθαρισμού των φύλλων της Χόγιας σε συνδυασμό με το ψέκασμά των μοιάζει να είναι ένας ιδανικός, εύστοχος και επιτυχής τρόπος εξόντωσης του θαυμάσιου αυτού φυτού.

Ως προς τον ψεκασμό, ας έχουν υπόψιν τους οι φίλοι του φυτού και ετούτο, πως δηλαδή δεν πρέπει να επιχειρείται για κανέναν λόγο κατά την περίοδο που το Κεράκι ανθοφορεί.

Φροντίδα για το Κεράκι ή Χόγια (Hoya carnosa)

Το Πότισμα του Φυτού Κεράκι

Το Κεράκι έχει μέτριες έως ελάχιστες ανάγκες για πότισμα. Σε αυτό συμβάλλουν πολύ τα παχιά, σαρκώδη φύλλα του φυτού, με την κηρώδη γυαλιστερή επιφάνεια, που δεν αποβάλλουν παρά ελάχιστο νερό. Από την άλλη, το υπερβολικό πότισμα πρέπει να αποφεύγεται, διότι σε συνδυασμό με ενδεχόμενη κακή αποστράγγιση του φυτευτικού μείγματος ή υποστρώματος, συντελεί στην έκθεση των ριζών της Χόγιας στον κίνδυνο του σαπίσματος.

Ας μην ξεχνούν οι φιλανθείς, πως η Hoya carnosa είναι επίφυτο που αναπτύσσει πολλές εναέριες ρίζες, όταν βρίσκεται στην φυσική του κατάσταση, και ακόμα πως έχει μεγάλη ανάγκη την παρουσία της αέριας φάσης στην περιοχή της ριζόσφαιρας.

Για την τακτική ποτίσματος της Χόγιας δεν θα πρωτοτυπήσουμε εάν ισχυριστούμε πως διαφοροποιείται ανάλογα με την εποχή: την χειμωνιάτικη περίοδο παρέχεται ελάχιστο νερό, η ποσότητα και συχνότητα της άρδευσης αυξάνεται αναλόγως την άνοιξη και το καλοκαίρι, και βαίνει προοδευτικά μειούμενη κατά την φθινοπωρινή περίοδο.

Μια αξιόπιστη ένδειξη για το πότισμα του φυτού είναι όταν παρατηρείται η σχεδόν πλήρης έλλειψη υγρασίας στα πρώτα 2,5-3 cm της επιφάνειας του φυτευτικού μείγματος – κατά την περίοδο ανάπτυξης και ανθοφορίας. Τον χειμώνα το πότισμα περιορίζεται δραστικά, πραγματοποιούμενο μόνο λίγο προτού το φυτευτικό μείγμα στεγνώσει εντελώς.

Ανεξαρτήτως εποχής, το πότισμα γίνεται με άφθονο νερό, μέχρι να πλημμυρίσει η γλάστρα. Ωστόσο, εφόσον υπάρχει πιάτο στην βάση της, αφού εννοείται πως η γλάστρα διαθέτει τρύπες, αυτό απομακρύνεται αμέσως με το πέρας της αποστράγγισης.

Φροντίδα για το Κεράκι ή Χόγια (Hoya carnosa)

Φροντίδα για το Κεράκι - Ανθισμένο Κεράκι που έχει Αναρριχηθεί σε ένα Δέντρο
Ανθισμένο Κεράκι που έχει Αναρριχηθεί σε ένα Δέντρο

Λίπανση

Η κανονική θρέψη των φυτών βοηθά, ανάμεσα στα άλλα, στην απρόσκοπτη ανάπτυξή τους και στην βέλτιστη ανθοφορία τους. Πηγή θρεπτικών αποτελεί το φυτευτικό μείγμα ή το καλλιεργητικό υπόστρωμα καθώς και η λίπανση σε οποιαδήποτε μορφή.

Το Κεράκι, χωρίς να είναι και το πλέον απαιτητικό φυτό ιδίως ως προς την λίπανσή του, έχει και αυτό ανάγκη την επαρκή τροφοδοσία του με τα αναγκαία θρεπτικά στοιχεία.

Και όσο κι αν το φυτευτικό μέσο είναι μια καλή δεξαμενή θρεπτικών, η προσθήκη του κατάλληλου λιπάσματος αυξάνει την επάρκεια και την διαθεσιμότητα αυτών.

Κατάλληλο λίπασμα για την Χόγια είναι εκείνο του οποίου ο τίτλος ανταποκρίνεται στην σχέση 1(N): 1(P2O5): 1½ (K2O). Επιπροσθέτως, ο συνδυασμός του λιπάσματος με οργανικά σκευάσματα αμινοξέων έχει ως αποτέλεσμα την προαγωγή της ανθοφορίας.

Η χορήγηση των λιπασμάτων συνιστάται να γίνεται με ριζοπότισμα, ενώ η δόση εφαρμογής εξαρτάται από την γενικότερη ανάπτυξη του φυτού (και ακολουθώντας πάντοτε τις οδηγίες του κατασκευαστή). Η συχνότητα εφαρμογής μπορεί να είναι μια φορά τον μήνα, ξεκινώντας από την αρχή της άνοιξης μέχρι το τέλος του καλοκαιριού.

Φροντίδα για το Κεράκι ή Χόγια (Hoya carnosa)

Το Κλάδεμα της σαρκώδους Χόγιας

Η Hoya carnosa δεν θα απασχολήσει τον φιλανθή με το κλάδεμα. Εάν βέβαια ο φιλανθής θελήσει να κλαδέψει μπορεί να το κάνει:

  • Κλαδεύοντας τους μεγάλου μήκους βλαστούς των φυτών, προκειμένου να σχηματίσει ή διατηρήσει μια συμπαγή εμφάνιση της Χόγιας
  • Κλαδεύοντας δραστικά το κεντρικό στέλεχος, ώστε να δώσει την δυνατότητα ανάπτυξης περισσότερων πλευρικών στελεχών και βλαστών.

Η καταλληλότερη χρονικά περίοδος κλαδέματος των φυτών είναι το πρώτο δεκαπενθήμερο της άνοιξης.

Όμως προτού επιδοθεί ο φιλανθής στο κλάδεμα θα πρέπει να λάβει σοβαρά υπόψιν του τον τρόπο ανθοφορίας του φυτού: το Κεράκι ανθοφορεί – και καρποφορεί – σε ιδιαίτερης λειτουργίας και εμφάνισης στελέχη, τα λεγόμενα «Spurs».

Τούτα τα στελέχη εκφύονται πλευρικά, και είναι κοντά και χοντρά. Αποτελούν κατά κάποιον τρόπο ομόλογες βλαστητικές δομές με τα κεντριά και τις λαμβούρδες της κερασιάς και της μηλιάς, πράγμα που σημαίνει πως σχεδόν για κανέναν λόγο δεν πρέπει να κόβονται, διότι ανθοφορούν και καρποφορούν για πολλά έτη.

Φροντίδα για το Κεράκι ή Χόγια (Hoya carnosa)

Φροντίδα για το Κεράκι - Το Χαρακτηριστικό Ανθοφόρο-Καρποφόρο Στέλεχος της Χόγιας της Σαρκώδους
Το Χαρακτηριστικό Ανθοφόρο-Καρποφόρο Στέλεχος της Χόγιας της Σαρκώδους

Η Ανθοφορία στο Κεράκι

Τα άνθη στο Κεράκι φέρονται πάνω σε ταξιανθία σκιαδίου (για την ακρίβεια πρόκειται για ψευδοσκιάδιο). Το σκιάδιο με την σειρά του εκφύεται πάνω στα μικρού μήκους και χονδρά στελέχη, τα «Spurs» – τα οποία είναι πολυετή. Για τον ρόλο και την σημασία των τελευταίων έγινε λόγος λίγο πιο πάνω, ωστόσο εδώ μπορεί να ειπωθεί ακόμα πως όσο περισσότερα είναι αυτά τόσο πιο άφθονη θα είναι και η ανθοφορία της Χόγιας.

Από την άλλη, η ανθοφορία του φυτού προάγεται προπαντός με την έκθεσή του σε μεγάλης έντασης έμμεσο φως. Εάν η ένταση του έμμεσου φωτός βαίνει μειούμενη, η Hoya carnosa μπορεί να συνεχίζει να αναπτύσσεται βλαστητικά αλλά να ανθοφορεί ελάχιστα ή/και καθόλου.

Η ανθοφορία σε γενικές γραμμές παρουσιάζεται από την Άνοιξη και διαρκεί μέχρι και το τέλος του Καλοκαιριού – κάποιες φορές και περισσότερο. Κάθε ταξιανθία εμφανίζει λουλούδια τα οποία παραμένουν ανοιχτά μέχρι και 20 περίπου ημέρες. Κατά την φάση της ανθοφορίας η γλάστρα με το Κεράκι δεν πρέπει να περιστρέφεται, όπως και το ίδιο το φυτό – το επισημαίνουμε και πάλι – δεν πρέπει να ψεκάζεται. Επίσης, σε καμιά περίπτωση δεν συστήνεται η αφαίρεση από την Hoya carnosa των απανθισμένων ταξιανθιών.

Τα φυτά της Χόγιας χρειάζονται από 1 έως 3 χρόνια για να ξεκινήσουν να ανθίζουν – φαινόμενο το οποίο σχετίζεται άμεσα από τις γενικότερες συνθήκες καλλιέργειας.  

Φροντίδα για το Κεράκι ή Χόγια (Hoya carnosa)

Φύτευση - Μεταφύτευση & Φυτοχώματα

Ένα από τα ιδιάζοντα χαρακτηριστικά της Χόγιας της σαρκώδους είναι πως αρέσκεται να έχει τις ρίζες της αρκετά μαζεμένες – σχεδόν σφιχτά. Αυτό το γεγονός δεν ικανοποιεί μόνο το φυτό αλλά και τον φιλανθή, διότι τον απαλλάσσει από τον κόπο της ετήσιας μεταφύτευσης.

Αλλά προτού ξεκινήσει τις μεταφυτεύσεις, ο φιλανθής πρέπει να μεταφέρει το φυτεμένο – συνήθως – σε γλάστρα φυτωρίου Κεράκι σε γλάστρα της προτίμησής του. Και βέβαια η μορφή, το χρώμα και το σχήμα της θα ανταποκρίνεται μόνο στα δικά του αισθητικά κριτήρια, όμως το μέγεθος θα πρέπει να συμβαδίζει με τις απαιτήσεις του φυτού, ώστε να αναπτυχθεί και να ανθίσει κανονικά. Τόσο λοιπόν για την αρχική όσο και για τις κατοπινές μεταφυτεύσεις, οι γλάστρες πρέπει να είναι ελάχιστα μεγαλύτερες – ένα μόλις μέγεθος – από τις προηγούμενες.

Ως προς την συχνότητα των μεταφυτεύσεων, αυτές θα μπορούν να πραγματοποιούνται ανά δύο ή τρία χρόνια.

Τώρα σε σχέση με την επιλογή του κατάλληλου φυτοχώματος, ο φιλανθής θα βρεθεί μπροστά σε ένα δραματικό, υπαρξιακών διαστάσεων δίλημμα: να χρησιμοποιήσει έτοιμο ή να παρασκευάσει ο ίδιος το δικό του φυτευτικό μείγμα;

Πλην όμως, όπως συμβαίνει συχνά, έτσι και αυτό είναι ένα ψευτοδίλημμα. Υπάρχουν εξαιρετικής ποιότητας έτοιμα συσκευασμένα φυτοχώματα τα οποία μπορεί να προμηθευτεί από την αγορά. Εάν πάλι θέλει να παρασκευάσει το δικό του, εδώ συναντά την μέγιστη αρωγή της «Καλλιέργειας», προκειμένου να εκμυστηρευθεί μόνο σ’ αυτόν την χρυσή συνταγή του καταλληλότερου μείγματος, που δεν είναι άλλο παρά:

  • 2 μέρη τύρφης
  • 1 μέρος φυτοχώματος για ορχιδέες
  • 1 μέρος φυτοχώματος για κάκτους
  • και 2 μέρη ελαφρόπετρα για γεωργική χρήση

Σε κάθε περίπτωση βέβαια, το αγορασμένο ή παρασκευασθέν φυτόχωμα θα πρέπει να έχει ουδέτερης ή ελαφρώς όξινης αντίδρασης pH.

Εχθροί & Ασθένειες

Εφόσον οι καλλιεργητικές συνθήκες είναι οι δέουσες, το Κεράκι θα ανταποκριθεί παραμένοντας αξιοθαύμαστα υγιές. Κάτι τέτοιο όμως μπορεί να γεννήσει τον φθόνο σε ορισμένα παράσιτα, τα οποία θα προσπαθήσουν να το προσβάλλουν.

Μεταξύ αυτών των κατά τα άλλα ανάξιων λόγου παρασίτων περιλαμβάνονται τα κοκκοειδή, οι ψευδόκοκκοι και οι αφίδες. Η αντιμετώπισή τους πραγματοποιείται με μείγμα σαπουνιού με νερό, το οποίο εφαρμόζεται με ψέκασμα. Εφόσον καταπολεμηθούν ακολουθεί ξέπλυμα του φυτού με νερό (κατά προτίμηση απεσταγμένο). Σε σοβαρές προσβολές ωστόσο, η καταφυγή σε ειδικά εντομοκτόνα φάρμακα, με έγκριση για οικιακή χρήση, είναι απαραίτητη.

Τις Χόγιες που έχουν φυτευτεί στο έδαφος του κήπου, υπάρχει πιθανότητα να τις προσβάλλουν διάφοροι νηματώδεις που ανήκουν σε είδη του γένους Meloidogyne. Ετούτοι οι εχθροί είναι δύσκολο έως αδύνατο να αντιμετωπιστούν.

Από τις ασθένειες, σοβαρότερη είναι εκείνη που εκδηλώνεται με το σάπισμα των ριζών, λόγω της δράσης διαφόρων μυκήτων, η οποία οφείλεται συνήθως είτε σε αστοχία ως προς την επιλογή του κατάλληλου φυτευτικού μείγματος είτε στο υπερβολικό πότισμα της Χόγιας.

Οι προσβολές από αυτούς τους μύκητες δύσκολα αντιμετωπίζονται, ενώ η καταφυγή σε ειδικά μυκητοκτόνα φάρμακα, με έγκριση επίσης για οικιακή χρήση, είναι περίπου μονόδρομος.

Μια άλλη ασθένεια των φυτών Χόγιας είναι ο βοτρύτης. Ο βοτρύτης οφείλεται στην δράση του μύκητα Botrytis cinerea, του οποίου η καταπολέμηση πραγματοποιείται αρκετά ικανοποιητικά με ειδικά μυκητοκτόνα σκευάσματα.

Φροντίδα για το Κεράκι ή Χόγια (Hoya carnosa)

Πιθανά Προβλήματα

Στον παρακάτω πίνακα καταγράφονται διάφορα δυνητικά προβλήματα, τα πιθανά αίτια και η αντιμετώπισή τους στα πλαίσια της φροντίδας της σαρκώδους Χόγιας.

ΣύμπτωμαΑίτιοΑντιμετώπιση
Καφέτιασμα φύλλωνΠερίσσεια νερού, ανεπαρκές πότισμα, υπερβολική λίπανσηΈλεγχος ποτίσματος, κανονική λίπανση
Κιτρίνισμα φύλλωνΓήρανση, υπερβολικό πότισμα, τροφοπενίες, ανεπαρκής φωτισμός, δράση παρασίτων, ψυχρά ρεύματαΈλεγχος ποτίσματος, κανονική λίπανση, κανονικός φωτισμός, καταπολέμηση παρασίτων, θέση χωρίς ρεύματα αέρα
Νέκρωση άκρων βλαστώνΧαμηλή σχετική υγρασία, υπερβολική λίπανσηΈλεγχος υγρασίας και ποσότητας λιπάσματος
Απουσία άνθησηςΈλλειψη φωτός, λάθος μέγεθος γλάστραςΈκθεση σε υψηλής έντασης έμμεσο φωτισμό, μεταφύτευση στο σωστό μέγεθος γλάστρας
Πτώση ανθέωνΥπερβολικό πότισμαΈλεγχος ποτίσματος
Πτώση μπουμπουκιών, κιτρίνισμα, καφέτιασμαΜετακίνηση - περιστροφή γλάστραςΜόνιμη θέση, ακούνητη γλάστρα

Φροντίδα για το Κεράκι ή Χόγια (Hoya carnosa)

Παραπομπές

Τις Παραπομπές του βαθύτατα διεισδυτικού άρθρου, που φέρει τον ανεπανάληπτα πρωτότυπο τίτλο Φροντίδα για το Κεράκι ή Χόγια (Hoya carnosa), παρουσιάζει η παμμέγιστη κλασική ροκ μπάντα Creedence Clearwater Revival με το πάντοτε επίκαιρο τραγούδι Fortunate Son.

Αναπαραγωγή Βίντεο

Κοινοποίηση

Η χρήση του υλικού, όπου δεν αναφέρονται ή υπονοούνται δικαιώματα τρίτων (όπως π.χ. των φωτογραφιών ή των οπτικοακουστικών αρχείων – με την εξαίρεση βέβαια όσων ανήκουν στην «Καλλιέργεια»), είναι απολύτως ελεύθερη. Η διάδοση του, ενδεχομένως, χρήσιμη.

Μετάβαση στο περιεχόμενο