Ψυχοτρόπος Χρήση των Φυτών Μπρουγκμάνσιας - Φυτά Brugmansia sanguinea σε Ανθοφορία
Φυτά Brugmansia sanguinea σε Ανθοφορία

Εθνοβοτανική - Ψυχοτρόπος Χρήση των Φυτών Μπρουγκμάνσιας

Με το άρθρο Εθνοβοτανική – Ψυχοτρόπος Χρήση των Φυτών Μπρουγκμάνσιας επιχειρείται η παρουσίαση των ειδών και καλλιεργητικών ποικιλιών του γένους ως προς τις ψυχοδηλωτικές ιδιότητες και την παραδοσιακή αξιοποίηση αυτών από τους λαούς των αυτοχθόνων Αμερικανών του νότου της ηπείρου.

Η τέτοια χρήση και αξιοποίηση των φυτών χάνεται στα βάθη των αιώνων, αλλά με ένα αρκετά βαρύ τίμημα για εκείνα, καθώς – όπως γράφαμε και αλλού – τα προγονικά είδη της Μπρουγκμάνσιας εξαφανίστηκαν, κι ότι απέμεινε από αυτά είναι οι καλλιεργητικές μορφές τους, και όσες από αυτές διέφυγαν της καλλιέργειας και περάσαν στην άγρια κατάσταση.

Ακόμα και έτσι όμως, η διαφύλαξη και επιβίωση των φυτών, έστω και μέσω της καλλιέργειας, ίσως δείχνει ξεκάθαρα πως η εθνοβοτανική χρήση των από τους αυτόχθονες λαούς δεν εξαντλείται στο ψυχοτρόπο πεδίο, μιας και σχεδόν οι ίδιες ψυχοδραστικές ουσίες έχουν και πλήθος θεραπευτικών εφαρμογών.

Αλλά με αυτήν την πλευρά τους, η συντακτική ομάδα της «Καλλιέργειας» δεσμεύεται – με ακατάλυτα δεσμά -, πως θα ασχοληθεί σε ένα προσεχές ειδικό αφιέρωμα.

Προσώρας καλεί τον πάντοτε υπομονετικό και γεμάτο κατανόηση, ψυχοναύτη ή άλλον αναγνώστη του παρόντος, να το διασχίσει με την δέουσα ψυχραιμία και νηφαλιότητα:

Καβάλα πάνω στην Σκούπα της Μάγισσας

Ο Salvador Chindoy, ένας διάσημος σαμάνος των αυτοχθόνων Καμεντσά (Kamentsá) στην κοιλάδα του Sibundoy – Δυτική Κολομβία.

Ο Σαμάνος της Φυλής Καμεντσά (Kamentsá) Salvador Chindoy
Ο Σαμάνος της Φυλής Καμεντσά (Kamentsá) Salvador Chindoy
Τυπωθήτω | Print

Προϊστορία, Ιστορία & Αρχαιολογικά Ευρήματα

Κατά την Ύστερη Παλαιολιθική όπως και την Μεσολιθική περίοδο, Μογγολικής καταγωγής φύλα αποίκησαν την Αμερικάνικη ήπειρο. Αποτελούνταν από κυνηγούς-τροφοσυλλέκτες, οι οποίοι πέραν των άλλων έφεραν μαζί τους και τις Σαμανιστικές θρησκευτικές πεποιθήσεις τους.

Η σπουδή για την δοκιμή φυτών με θρεπτικά-διατροφικά χαρακτηριστικά για την διεύρυνση της δίαιτάς των, συνδυάστηκε με την εξερεύνηση των φυτικών ειδών για την ανακάλυψη τυχόν ψυχοτρόπων ιδιοτήτων τους – και μέσω αυτών, των τυχόν θεραπευτικών – στα πλαίσια της Σαμανιστικής πρακτικής.

Δατούρα (Ντατούρα), Μπρουγκμάνσια, & Νικοτιανή

Οι Σαμάνοι εντόπισαν και εισήγαγαν στην άσκηση της μαγικής – θεραπευτικής τέχνης τους τα ψυχοτρόπα είδη των γενών Δατούρα και Μπρουγκμάνσια, καθώς και είδη του ψυχοδιεγερτικού Νικοτιανή.

Κι αν υπάρχει ένα στοιχείο αμφιβολίας ως προς την γεωγραφική προέλευση της γνώσης της χρήσης ορισμένων ειδών Δατούρα – μιας και μέχρι πρόσφατα πιστευόταν πως κατάγονταν τόσο από τον Παλαιό όσο και από τον Νέο Κόσμο – για ένα είδος Νικοτιανής, το Νικοτιανή ο ταμπάκος (Nicotiana tabacum), τα σύγχρονα καλλιεργούμενα Καπνά, όπως και για τις Μπρουγκμάνσιες δεν υπάρχει ζήτημα: και τα δυο έλκουν την καταγωγή τους από την Αμερικάνικη ήπειρο.

Μαρτυρίες

Για την χρήση τους, η προφορική παράδοση επιβεβαιώνει σε μεγάλο βαθμό την υπόθεση πως τα φυτικά είδη της Μπρουγκμάνσιας αξιοποιήθηκαν δεκάδες αιώνες προ της ανακάλυψης του Νέου Κόσμου από τους Ευρωπαίους (… και της Κίνας από τον Κολόμβο).

Μετά την ανακάλυψη, υπάρχουν λιγοστές γραπτές αναφορές για την χρήση τους, όπως αυτή του σημαντικού Γάλλου γεωγράφου, μαθηματικού και εξερευνητή Σαρλ Μαρί ντε Λα Κονταμέν (Charles Marie de La Condamine, 28 Ιανουαρίου 1701 – 4 Φεβρουαρίου 1774), καθώς και του Γερμανικής καταγωγής  φυσιοδίφη και εξερευνητή Αλεξάντερ φον Χούμπολτ (Friedrich Wilhelm Heinrich Alexander von Humboldt, 14 Σεπτεμβρίου 1769 – 6 Μαΐου 1859), μαζί με εκείνη του συνταξιδιώτη του Γάλλου εξερευνητή και βοτανολόγου Αϊμέ Μπονπλάν (Aimé Jacques Alexandre Bonpland, Αύγουστος 1773 – Μάιος 1858).

Ο Λα Κονταμέν κατέγραψε την χρήση κάποιου είδους Μπρουγκμάνσιας από τους ιθαγενείς Omagua, που διαμέναν πέριξ του Μαρανιόν (Río Marañón), του μεγαλύτερου παραποτάμου του Αμαζονίου.

Οι φον Χούμπολτ και Μπονπλάν είναι πιο συγκεκριμένοι, αφού αναφέρουν μιαν κοκκινωπού χρώματος ανθέων Μπρουγκμάνσια (Brugmansia sanguinea) ως βασικό συστατικό του ψυχοδηλωτικού ποτού Tonga. Το Tonga έπιναν οι ιερείς του Ναού του Ήλιου, που βρισκόταν στην Sogamoza (βόρεια της Μπογκοτά, Κολομβία), σε διάφορες τελετουργίες.

Αρχαιολογικά Ευρήματα

Δυο μεγάλοι πολιτισμοί που άνθησαν την Προκολομβιανή περίοδο στην Νότια Αμερική, έρχονται να τεκμηριώσουν την αρχαιότατη γνώση της χρήσης των φυτών της Μπρουγκμάνσιας, μέσω της καλλιτεχνικής αναπαράστασής των σε κεραμικά δημιουργήματα.

Πρόκειται για τους πολιτισμούς της Σαβίν ή Τσαβίν (Chavín/900-200 ΠΚΕ) και της Νάζκα (Nazca/200 ΠΚΕ-600 ΚΕ). Και οι δυο άκμασαν στο Περού· ο πρώτος στις βόρειες περιοχές των υψιπέδων των Άνδεων, και ο δεύτερος στην άνυδρη νότια ακτή, στην κοιλάδα του ποταμού Rio Grande de Nazca και στην κοιλάδα Ίσα (Ica Valley) – γνωστός και για τα περίφημα, μεγάλης έκτασης, γεωγλυφικά σχέδια.

Εθνοβοτανική – Ψυχοτρόπος Χρήση των Φυτών Μπρουγκμάνσιας

Τα Φυτά & η Ψυχοτρόπος Χρήση τους

Είναι δεδομένο πως τα είδη της Μπρουγκμάνσιας αξιοποιήθηκαν και θεραπευτικά σε ένα ευρύ φάσμα παθήσεων (με αξιοσημείωτη μάλιστα αποτελεσματικότητα, μεταξύ άλλων και εναντίον των ρευματικών πόνων). Ωστόσο εδώ θα γίνει αναφορά μόνο στην διαχρονία της ψυχοτρόπου χρήσης των.

Παραδοσιακή Χρήση από Ιθαγενείς Λαούς

Η ψυχοδηλωτική χρήση των ειδών και καλλιεργητικών ποικιλιών της Μπρουγκμάνσιας δεν υπήρξε και ούτε σήμερα είναι διαδεδομένη. Περιορίζεται κυρίως στους λαούς που ζούν μέσα ή κοντά στα καταγωγικά κέντρα των φυτών, οι οποίοι σε γενικές γραμμές διαβιούν μεταξύ των ακτών του Ειρηνικού και των υψιπέδων των Άνδεων, από την Κολομβία έως τον νότο του Περού και το μέσον περίπου της Χιλής, ενώ είναι εξαιρετικά πιθανό να χρησιμοποιούνταν στο παρελθόν και από τα ιθαγενή φύλα της Νοτιοανατολικής Βραζιλίας, στο κάτω τμήμα του Αμαζονίου.

Μεταξύ των αυτοχθόνων λαών που αξιοποιούν ψυχοτροπικά τις Μπρουγκμάνσιες περιλαμβάνονται:

  • Οι Μουίσκα ή Τσίμπκα (Muisca ή Chibcha), οι Καμεντσά (Kamëntsá ή Sibundoy) και οι Τσοκό (Chocó) της Κολομβίας
  • Οι Κέτσουα (Quechua) του Ισημερινού, του Περού και της Βολιβίας
  • Οι Χουιλίτσε Μαπούτσε (Huilliche-Mapuche) της Χιλής
  • Οι Σάπαρα (Sápara, Zápara or Zaparo), οι Τζιβαροάνοι (Jivaroan), οι Κανέλος (Canelos) και οι Ίνγκα (Inga) του άνω Αμαζονίου
  • Και οι Σιόνα (Siona, Sioni ή Pioje) και Ομάγκουα (Omagua, Umana ή Cambeba) των υψιπέδων των Άνδεων

Σκοποί Χρήσης

Ενορατικοί

Τσοκό (Chocó): Στα παιδιά χορηγείται το ποτό Chicha στο οποίο έχουν προστεθεί σπόροι Μπρουγκμάνσιας. Πιστεύεται πως η συνακόλουθη διέγερση των παιδιών οδηγεί στην ανακάλυψη χρυσού.

Αυτόχθονες Περού: Την Brugmansia sanguinea ονομάζουν Huaca ή Huacachaca, δηλαδή κάτι σαν «φυτό του τάφου». Πιστεύουν ότι αποκαλύπτει στους χρήστες θησαυρούς, οι οποίοι είναι θαμμένοι σε αρχαίους τάφους.

Παιδαγωγικοί

Τζιβαροάνοι (Jivaroan) και Χουιλίτσε Μαπούτσε (Huilliche-Mapuche): Στα ατίθασα και απείθαρχα παιδιά χορηγείται ποτό (Tonga) με φυτικά μέρη από Brugmansia sanguinea (και Brugmansia x candida από τους δεύτερους). Πιστεύεται πως βλέπουν τα πνεύματα των προγόνων τους, τα οποία τα νουθετούν για να αλλάξουν συμπεριφορά.

Τελετουργικοί

Τζιβαροάνοι (Jivaroan): Η χορήγηση Μπρουγκμάνσιας παρατηρείται σε μυητικές – διαβατήριες τελετές εφηβείας.

Λατρευτικοί

Ίνγκα (Inga): Οι ιερείς οι αφιερωμένοι στην Προκολομβιανή λατρεία του θεού Ήλιου χρησιμοποιούσαν το ψυχοτρόπο ποτό Tonga σε διάφορες λατρευτικές τελετές.

Έκστασης

Οι ανήκοντες στους αυτόχθονες λαούς των καταγωγικών κέντρων της Μπρουγκμάνσιας χρησιμοποιούν παραδοσιακά τα φυτά, μέσω των Σαμάνων ή με την καθοδήγησή τους, για να περιέλθουν σε κατάσταση έκστασης.

Εθνοβοτανική – Ψυχοτρόπος Χρήση των Φυτών Μπρουγκμάνσιας

Ο Πίνακας La India de los Floripondios Ζωγραφισμένος από τον Μεξικανό Alfredo Ramos Martinez
Ο Πίνακας La India de los Floripondios (Νεαρή Ινδιάνα με Άνθη Σάλπιγγας των Αγγέλων) Ζωγραφισμένος από τον Μεξικανό Καλλιτέχνη Alfredo Ramos Martinez

Τρόποι Χρήσης & Δοσολογία ανά Φυτικό Είδος

Οι συνηθέστεροι τρόποι λήψης των ψυχοδραστικών ουσιών που περιέχονται σε διάφορα φυτικά μέρη των πλέον χρησιμοποιούμενων ειδών και καλλιεργητικών ποικιλιών της Μπρουγκμάνσιας είναι με πόση ή κάπνισμα. Ειδικότερα όμως για αυτά, όπως και για τις χορηγούμενες ποσότητες από κάθε φυτό ξεχωριστά, γίνεται αναφορά αμέσως πιο κάτω.

Brugmansia arborea (Linnaeus) Lagerheim

Τρόπος Χρήσης

Πόση, κάπνισμα

Παρασκευή

Φύλλα: Εκχυλίσματα σε κρύο νερό ή εγχύματα σε ζεστό. Αποξήρανση.

Άνθη: Εγχύματα.

Σπόροι: Σκόνη.

Ενδεικτική Δοσολογία

4 φύλλα για κρύο ρόφημα ή 1 άνθος σε τσάι.

Παρατηρήσεις

Τα φύλλα που έχουν αποξηρανθεί καπνίζονται μόνα τους ή σε μείγματα, στα οποία μετέχουν και όμοια ή διαφορετικά, επίσης αποξηραμένα, ψυχοδραστικά τμήματα άλλων φυτών.

Ακόμα προστίθενται στην παρασκευή του ψυχοτρόπου ποτού Cimora ή San Pedro, που έχει ως βασικό συστατικό την μεσκαλίνη, την εξαχθείσα από τον κάκτο San Pedro (Trichocereus pachanoi – συν. Echinopsis pachanoi).

Η σκόνη των σπόρων ρίχνεται στο αλκοολούχο ποτό Chicha, το οποίο παρασκευάζεται συνήθως από καλαμπόκι.

Brugmansia aurea Laerheim

Τρόπος Χρήσης

Πόση, κάπνισμα

Παρασκευή

Φύλλα: Αποξήρανση.

Άνθη: Αποξήρανση.

Στελέχη: Χυμοποίηση & Αραίωση.

Ενδεικτική Δοσολογία

Στέλεχος μήκους 5 εκατοστών και πάχους 1 με 1,5 εκατοστά.

Παρατηρήσεις

Τα φύλλα και τα άνθη που έχουν αποξηρανθεί καπνίζονται μόνα τους ή σε μείγματα, στα οποία μετέχουν και όμοια ή διαφορετικά, επίσης αποξηραμένα, ψυχοδραστικά τμήματα άλλων φυτών.

Τα στελέχη συμπιέζονται για να παραχθεί χυμός, ο παραγόμενος χυμός αραιώνεται σε λίγο νερό και πίνεται.

Brugmansia x candida Persoon

Τρόπος Χρήσης

Πόση, κάπνισμα

Παρασκευή

Φύλλα: Εκχυλίσματα σε κρύο νερό, εγχύματα σε ζεστό ή αφεψήματα. Αποξήρανση.

Άνθη: Αποξήρανση.

Ενδεικτική Δοσολογία

Από 2 έως πολλαπλάσια του 2 φύλλα μέχρι τα 24.

Παρατηρήσεις

Οι αυτόχθονες Kamëntsá (Camsá, Kamsa ή Sibundoy) της Κολομβίας χρησιμοποιούν την μορφή της Μπρουγκμάνσιας f. Culebra (Brugmansia x candida f. Culebra). Όταν το φεγγάρι βρίσκεται στην χάση του, αποκόπτουν τα φύλλα από το φυτό – 1 περίπου ώρα πριν την πόση. Κατόπιν τα συνθλίβουν και τα εμβαπτίζουν σε κρύο νερό, για 1/2 περίπου ώρα. Ακριβώς πριν πιούνε, ζεσταίνουν ελάχιστα το  εκχύλισμα (χωρίς να βράσει), και έπειτα το στραγγίζουν. Η διαδικασία πόσης ξεκινά με μικρές ποσότητες, μέχρι να καταναλωθεί όλο το περιεχόμενο από τον σαμάνο, εντός 3 ωρών.

Τα φύλλα και τα άνθη που έχουν αποξηρανθεί καπνίζονται μόνα τους ή σε μείγματα, στα οποία μετέχουν και όμοια ή διαφορετικά, επίσης αποξηραμένα, ψυχοδραστικά τμήματα άλλων φυτών.

Brugmansia x insignis (Barbosa Rodrigues) Lockwood ex Schultes

Τρόπος Χρήσης

Πόση, κάπνισμα

Παρασκευή

Φύλλα: Σκόνη. Εκχυλίσματα σε κρύο νερό ή αφεψήματα.

Στελέχη: Αφεψήματα ή συμπυκνώματα.

Ενδεικτική Δοσολογία

6 φύλλα ανά 200 ml νερό.

Παρατηρήσεις

Οι αυτόχθονες Angotero (Secoya, Encabellado ή Huajoya) της Κολομβίας, του Περού και του Ισημερινού, χρησιμοποιούν τα ξύσματα από τα στελέχη του φυτού και τα αφήνουν να βράσουν μιαν ολόκληρη ημέρα. Κατόπιν αφαιρούν το αφέψημα και το βράζουν λίγο ακόμα, οπότε και είναι έτοιμο για κατανάλωση. Οι δοσολογίες δεν είναι γνωστές.

Οι Angotero και οι Pioje (Siona, Sioni, ή Pioche-Sioni) του Ισημερινού καίνε τα φύλλα και μετατρέπουν την στάχτη σε σκόνη, την οποία προσθέτουν ως ενισχυτικό στο ψυχοτρόπο ποτό Ayahuasca.  

Η ολιγομελέστατη  φυλή των Mashco-Piro (Cujareρo People ή Nomole) του Περουβιανού Αμαζονίου, με τα στελέχη του φυτού παρασκευάζει το ψυχοτρόπο ποτό Xayápa.

Brugmansia sanguinea (Ruνz et Pav.) D. Don

Τρόπος Χρήσης

Πόση, κάπνισμα

Παρασκευή

Φύλλα: Αποξήρανση.

Καρποί: Αφεψήματα.

Σπόροι: Αφεψήματα ή σκόνη.

Ενδεικτική Δοσολογία

Παρατηρήσεις

Τα φύλλα που έχουν αποξηρανθεί καπνίζονται μόνα τους ή σε μείγματα, στα οποία μετέχουν και όμοια ή διαφορετικά, επίσης αποξηραμένα, ψυχοδραστικά τμήματα άλλων φυτών.

Οι καρποί και οι σπόροι βράζονται, και από αυτούς παρασκευάζεται το ψυχοτρόπο ποτό Tonga.

Οι σπόροι, τα φύλλα και τα άνθη προστίθενται στο ψυχοτρόπο ποτό Cimora ή San Pedro.

Η σκόνη των σπόρων ρίχνεται στο αλκοολούχο ποτό Chicha.

Brugmansia suaveolens (Humb. & Bonpl. ex Willd.) Bercht. & J.Presl

Τρόπος Χρήσης

Πόση, κάπνισμα

Παρασκευή

Φύλλα: Άμεση κατανάλωση. Εκχυλίσματα σε κρύο νερό, εγχύματα σε ζεστό ή αφεψήματα. Αποξήρανση.

Άνθη: Άμεση κατανάλωση, εκχυλίσματα.

Σπόροι: Άμεση κατανάλωση, σκόνη.

Ενδεικτική Δοσολογία

4 φύλλα για κρύο ρόφημα ή 1 άνθος σε τσάι.

Παρατηρήσεις

Τα φύλλα που έχουν αποξηρανθεί καπνίζονται μόνα τους ή σε μείγματα, στα οποία μετέχουν και όμοια ή διαφορετικά, επίσης αποξηραμένα, ψυχοδραστικά τμήματα άλλων φυτών.

Ακόμα μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως αφεψήματα ή να προστεθούν στο ψυχοτρόπο ποτό Ayahuasca.

Τα άνθη ρίχνονται στο γάλα.

Brugmansia versicolor Lagerheim

Τρόπος Χρήσης

Πόση, κάπνισμα

Παρασκευή

Φύλλα: Αποξήρανση.

Άνθη: Αποξήρανση.

Στελέχη: Αποχύμωση.

Ενδεικτική Δοσολογία

1 έως 2 ml χυμού φρέσκων στελεχών.

Παρατηρήσεις

Τα φύλλα και τα άνθη που έχουν αποξηρανθεί καπνίζονται μόνα τους ή σε μείγματα, στα οποία μετέχουν και όμοια ή διαφορετικά, επίσης αποξηραμένα, ψυχοδραστικά τμήματα άλλων φυτών.

Σημαντική Υπόμνηση

Η παράθεση των ενδεικτικών δοσολογιών γίνεται για πληροφοριακούς και μόνο λόγους και σε καμιά περίπτωση δεν υπονοείται, ενθαρρύνεται ή προτρέπεται η χρήση των φυτικών τμημάτων στα οποία αναφέρονται.

Χημική Σύνθεση

Οι κύριες ψυχοτρόπες ουσίες των φυτών της Μπρουγκμάνσιας είναι τα αλκαλοειδή του τροπανίου, δηλαδή η ατροπίνη, η σκοπολαμίνη (υοσκίνη) και η υοσκυαμίνη.

Και ενώ η παρουσία τους είναι δεδομένη σε όλα τα φυτά της Μπρουγκμάνσιας, η περιεκτικότητα αυτών στα αλκαλοειδή του τροπανίου διαφέρει τόσο μεταξύ των φαινοτυπικών ομάδων του ιδίου είδους ή ποικιλίας, όσο και σε επιμέρους φυτά μιας συγκεκριμένης γεωγραφικά περιοχής.

Ωστόσο θα μπορούσε να ειπωθεί, πως η συνολική περιεκτικότητα σε αλκαλοειδή των φυτών της Μπρουγκμάνσιας κυμαίνεται μεταξύ 0,3 και 0,55% της ξηρής φυτικής μάζας, με την υοσκίνη να ανιχνεύεται σε ποσοστά κυμαινόμενα μεταξύ 31 και 60% των ανωτέρω.

Ενδεικτική Καταγραφή Αλκαλοειδών της Brugmansia x candida

Αμέσως πιο κάτω αναφέρονται οι αλκαλοειδείς ουσίες που περιέχονται στα διάφορα φυτικά μέρη της Brugmansia x candida.

Υπέργεια Τμήματα
  • Σκοπολαμίνη (Scopolamine)
  • Νορσκοπολαμίνη (Norscopolamine)
  • Ατροπίνη (Atropine)
  • Μετελοϊδίνη (Meteloidine)
  • Οσκίνη (Oscine)
  • Νορατροπίνη (Nor-atropine)
Υπόγεια Τμήματα (Ρίζες)
  • 3α,6β-Διτιγλοϋλοξυτροπαν-7β-όλη (3α,6β-Ditigloyloxytropan-7β-ol)
  • 3α-Τιγλοϋλοξυτροπάνη (3α-Tigloyloxytropane)
  • Σκοπολαμίνη (Scopolamine)
  • Νορσκοπολαμίνη (Norscopolamine)
  • Ατροπίνη (Atropine)
  • Μετελοϊδίνη (Meteloidine)
  • Οσκίνη (Oscine)
  • Νορατροπίνη (Nor-atropine)
  • Τροπίνη (Tropine)

Εθνοβοτανική – Ψυχοτρόπος Χρήση των Φυτών Μπρουγκμάνσιας

Ψυχοτρόπος Χρήση των Φυτών Μπρουγκμάνσιας - Εικονογράφηση της Brugmansia sanguinea από Άγνωστο Καλλιτέχνη
Εικονογράφηση της Brugmansia sanguinea από Άγνωστο Καλλιτέχνη

Παραπομπές

Τις Παραπομπές του άρθρου με τον χορταστικά ενθεογόνο τίτλο Εθνοβοτανική – Ψυχοτρόπος Χρήση των Φυτών Μπρουγκμάνσιας, παρουσιάζει το Περουβιανό συγκρότημα Los Destellos με το ψυχεδελικό τραγούδι Volando Con los Destellos.

Αναπαραγωγή Βίντεο

Κοινοποίηση

Η χρήση του υλικού, όπου δεν αναφέρονται ή υπονοούνται δικαιώματα τρίτων (όπως π.χ. των φωτογραφιών ή των οπτικοακουστικών αρχείων – με την εξαίρεση βέβαια όσων ανήκουν στην «Καλλιέργεια»), είναι απολύτως ελεύθερη. Η διάδοση του, ενδεχομένως, χρήσιμη.

Μετάβαση στο περιεχόμενο