Ανθούριο (Anthurium andraeanum) σε Άνθιση
Ανθούριο (Anthurium andraeanum) σε Άνθιση

Ανθούριο (Anthurium andraeanum) - Περιγραφή και Χρήση

Το Ανθούριο είναι ένα ακόμα δώρο των τροπικών δασών της Λατινικής Αμερικής στην ανθρωπότητα. Φυσικά, μπορεί να μην τρώγεται – όπως τα άλλα Λατινοαμερικάνικα δώρα, δηλαδή ή πατάτα και η τομάτα – αλλά στολίζει, καλλωπίζει και διακοσμεί.

Το εξαιρετικής ομορφιάς άνθος του τόσο επάνω στο φυτό όσο και ως κομμένο έλκει το βλέμμα και υποσκελίζει ή και εκμηδενίζει το γεγονός πως δεν είναι αρωματικό.

Και λοιπόν;

Μήπως και η Τζοκόντα ευωδιάζει;

Τα μεγάλα βελοειδή φύλλα του Ανθούριου, μαζί φυσικά με τα άνθη, συνεργούν στην δημιουργία της ελκυστικής εμφάνισης του ανθόφυτου

Ανθούριο (Anthurium andraeanum) - Τα Φύλλα & τα Άνθη
Ανθούριο (Anthurium andraeanum) - Τα Φύλλα & τα Άνθη
Τυπωθήτω | Print

Ανθούριο Καταγωγή

Anthurium andraeanum (Ανθούριο) - Χάρτης Καταγωγής
Anthurium andraeanum (Ανθούριο) - Χάρτης Καταγωγής

Ανθούριο (Anthurium andraeanum) – Περιγραφή και Χρήση

Η Κόκκινη Σπάθη και ο Σπάδικας του Ανθούριου
Η Κόκκινη Σπάθη και ο Σπάδικας του Φυτού Ανθούριου

Ανθούριο (Anthurium andraeanum) - Σύντομη Περιγραφή

Οικογένεια: Araceae

Γένος: Anthurium

Βοτανική ονομασία: Anthurium andraeanum Linden ex André

Κοινή ονομασία: Ανθούριο, Φλαμίνγκο, Πύρινη Γλώσσα, Γλώσσα του Διαβόλου

Γενικά Χαρακτηριστικά

Διατήρηση Φυλλώματος

Αειθαλές

Μορφή

Πόα

Υφή Φυλλώματος

Αδρή

Ρυθμός Ανάπτυξης

Αργός

Περίοδος Άνθησης (Τροπικούς)

Σποραδικά όλο το έτος

Περίοδος Καρποφορίας

Σποραδικά όλο το έτος

Ύψος

0,6-0,9 m

Διάμετρος

0,5-0,6 m 

Σχήματα και Χρώματα

Σχήμα Φύλλων

Βελοειδή

Χρώμα Φυλλώματος

Πράσινο

Χρώμα Φύλλων Φθινόπωρου

Πράσινο

Σχήμα Λουλουδιών

Σπάδιξ

Χρώμα Λουλουδιών

Λευκό

Καρπός

Συγκάρπιο (Μούρο)

Φύτευση

Έδαφος: Άριστης αποστράγγισης, αμμώδες, πηλώδες

Εδαφικό pH: 5,5-7

Πότισμα: Μέτριο

Έκθεση: Ημισκιά

Αντοχή στις χαμηλές θερμοκρασίες: 1,7 °C

Χρήσεις

Μόνο, σε πάρκα, σε κήπους, σε γλάστρες και ζαρντινιέρες εσωτερικών και εξωτερικών χώρων, ως δρεπτό λουλούδι

Ανθούριο (Anthurium andraeanum) – Περιγραφή και Χρήση

Ανθούριο (Anthurium andraeanum) - Ετυμολογία

Ετυμολογία του Ονόματος του Γένους

Το όνομα του γένους Anthurium είναι μια ακόμα ευρηματική Νεολατινική σύνθετη λέξη, η οποία αποτελείται από τις Αρχαίες Ελληνικές ‘ἄνθος’ και ‘ουρά’. Με την σειρά τους αυτές έχουν Πρωτο-Ινδοευρωπαϊκή προέλευση, η μεν πρώτη από την λέξη *h₂éndʰos (άνθος, βλαστάρι, χόρτο) η δε δεύτερη από την λέξη *ors-ā- (ουρά).

Συνεπώς θα μπορούσε να ειπωθεί πως χάρις σε αυτόν τον ευφυή συνδυασμό μπορούμε να διακρίνουμε με μεγάλη ευκολία την ‘ουρά του άνθους’ (ο σπάδικας των Ανθούριων) από την ουρά του γαϊδάρου ή της αλεπούς – για παράδειγμα.

Ετυμολογία του Ονόματος του Είδους

Το όνομα του είδους andraeanum έχει απείρως πιο ξεκάθαρη προέλευση: είναι η Νεολατινική εκδοχή του επωνύμου του Édouard François André (17 Ιουλίου 1840 – 25 Οκτωβρίου 1911). Ποιος ήταν ο Édouard François André; Ε λοιπόν ήταν ένας Γαλλικής  καταγωγής μεγάλος αρχιτέκτονας τοπίου (σχεδιαστής ανάμεσα στα άλλα του Sefton Park στην Αγγλία και του Luxembourg Castle, του Κάστρου της πόλης του Λουξεμβούργου) και βοτανολόγος.

Ο Édouard François André σε μιαν αποστολή του στα δάση βροχής της Κολομβίας ανακάλυψε το συγκεκριμένο είδος, το οποίο και απέστειλε στο Βέλγιο, όπου από εκεί σιγά-σιγά διαδόθηκε και στον υπόλοιπο κόσμο.

Έκτοτε η ανθοκομία του χρωστά την ανάπτυξη ενός ακόμα δυναμικού κλάδου.

Ανθούριο (Anthurium andraeanum) – Περιγραφή και Χρήση

Ανθούριο (Anthurium andraeanum) - Καταγωγή & Προσδόκιμο Ζωής

Καταγωγή

Σε αντίθεση με πάμπολλα άλλα είδη, η καταγωγή του Ανθούριου εντοπίζεται σε μια μικρή σχετικά ζώνη των τροπικών δασών βροχής που περιλαμβάνονται μεταξύ της νοτιοδυτικής Κολομβίας και του βορειοδυτικού Ισημερινού.

Στις φυσικές του οικοθέσεις αναπτύσσεται ως επίφυτο σε θέσεις σκιερές και σε περιοχές με μεγάλη ατμοσφαιρική υγρασία (>70%) και θερμοκρασία που κυμαίνεται από 18 έως 32 0C.

Προσδόκιμο Ζωής

Το Ανθούριο στην καλλιέργεια ζει από 5 έως 10 χρόνια, όμως εάν διαιρείται για να πολλαπλασιασθεί ζει δεκάδες χρόνια.

Ανθούριο (Anthurium andraeanum) – Περιγραφή και Χρήση

Ανθούριο (Anthurium andraeanum) - Μορφολογικά Στοιχεία

Το Ανθούριο είναι ποώδες, πολυετές και ριζωματώδες αειθαλές φυτό μικρού ύψους και αργού ρυθμού ανάπτυξης. Έχει σφαιρικό σχήμα, όρθια εμφάνιση και ανοικτό συμμετρικό φύλλωμα αδρής υφής. Καλλιεργείται για τα άνθη του, που στην πραγματικότητα είναι μεταμορφωμένα φύλλα – βράκτια, των οποίων η διάρκεια ζωής τους πάνω στο φυτό φθάνει τις 25 με 30 ημέρες.

Ανθούριο (Anthurium andraeanum) – Περιγραφή και Χρήση

Ανθούριο (Anthurium andraeanum) - Επικονιασμένος Σπάδικας
Ανθούριο (Anthurium andraeanum) - Επικονιασμένος Σπάδικας

Ανθούριο (Anthurium andraeanum) - Βοτανική Περιγραφή

Ρίζα

Το Ανθούριο είναι τυπικό επίφυτο το οποίο φυτρώνει στα κλαδιά διαφόρων τροπικών δέντρων. Έχει πυκνό ριζικό σύστημα, με σαρκώδους υφής ρίζες κρεμώδους χρώματος και κίτρινα ριζίδια με πλήθος ριζικά τριχίδια.

Φύλλα

Το Ανθούριο έχει απλά, στιλπνά, μεγάλα δερματώδη φύλλα, ωραίου βαθυπράσινου χρώματος, που διατάσσονται σπειροειδώς σχηματίζοντας ροζέτα πάνω σε πολύ κοντό στέλεχος.

Έχουν μακρείς μίσχους κυκλικής διατομής, των οποίων το μήκος κυμαίνεται μεταξύ 12 και 15 cm. Το σχήμα των φύλλων είναι βελοειδές, η δε βάση τους καρδιόσχημη αποτελούμενη από δύο λοβούς των οποίων το πλάτος κυμαίνεται μεταξύ 2,5 και 3,5 cm.

Η κεντρική νεύρωση του ελάσματος είναι εμφανής, όπως και των πρωτευόντων νεύρων, τα οποία προεξέχουν στην κάτω επιφάνεια. Το έλασμα απολήγει σε μυτερή κορυφή, έχει λεία περιφέρεια, ενώ το μήκος του κυμαίνεται μεταξύ 12 και 20 cm.

Άνθη

Τα άνθη είναι μόνοικα (ερμαφρόδιτα) και αναπτύσσονται πάνω σε μασχαλιαία ταξιανθία σπάδικα. Είναι πολυάριθμα (150 έως 200), πολύ μικρά, το δε μήκος που κυμαίνεται μεταξύ 0,05 cm και 0,10 cm και η διάμετρός τους μεταξύ 0,08 και 0,10 cm.

Ο σπάδικας είναι όρθιος και έχει λευκό χρώμα, εκτός από την κορυφή που είναι κίτρινη. Το μήκος του κυμαίνεται μεταξύ 8 και 12 cm ενώ το πλάτος του στο άνω τμήμα του σπάδικα είναι μεταξύ 0,4 μέχρι 0,6 cm και στην βάση από 0,6 έως 0,9 cm.

Τα άνθη του Ανθούριου αποτελούνται από 4 τέπαλα. Το άρρεν τμήμα του άνθους έχει 4 στήμονες και ανθήρες με δύο γυρεόσακκους που φέρονται πάνω σε νήμα ταινιοειδούς σχήματος. Ο ύπερος είναι μικρότερος από 0,01 cm, έχει πολύ κοντό στύλο και φέρει ωοειδές στίγμα. 

Τον σπάδικα περιβάλλει η σπάθη, η οποία αν και μοιάζει με μεγάλο ‘πέταλο’ άνθους δεν είναι παρά ένα βράκτιο φύλλο. Η σπάθη έχει ωοειδές έως σφαιρικό σχήμα – στην βάση καρδιόσχημο – και απολήγει σε αιχμή. Το χρώμα της είναι ροζ ή κόκκινο ενώ οι διαστάσεις της κυμαίνονται 8 έως 15 cm το μήκος και 8 έως 10 cm το πλάτος.

Επικονίαση

Χαρακτηριστικό της ανθοφορίας των Ανθούριων, είναι πως πρώτα ωριμάζουν τα θήλεα μέρη του άνθους (άνθη πρωτόγυνα) και μετά από την πάροδο 20 έως 30 ημερών ακολουθεί το άρρεν τμήμα. Αυτή η διαδοχή αποκλείει την αυτογονιμοποίηση των Ανθούριων με αποτέλεσμα τα άνθη τους να είναι σταυρογονιμοποιούμενα.

Η επικονίαση των ανθέων πραγματοποιείται με τα έντομα – κυρίως μέλισσες, σκαθάρια καθώς και μυρμήγκια.

Καρπός

Πέντε με έξι μήνες μετά την γονιμοποίηση των ανθέων αναπτύσσονται τα συγκάρπια (μούρα) του φυτού από την βάση προς την κορυφή. Έχουν κόκκινο χρώμα, έναν έως δύο σπόρους ανά καρπό και μήκος που κυμαίνεται μεταξύ 0,08 και 0,15 cm.

Ανθούριο (Anthurium andraeanum) – Περιγραφή και Χρήση

Ανθούριο (Anthurium andraeanum) - Κλίμα και Έδαφος

Θερμοκρασία

Το Ανθούριο δεν αντέχει το ψύχος. Οι ελάχιστες θερμοκρασίες, που αποτελούν και το κατώτερο όριο αντοχής του, κυμαίνονται μεταξύ 4 και 1,7 °C. Με τις υψηλές θερμοκρασίες η συμπεριφορά του είναι ικανοποιητική αρκεί η ατμοσφαιρική υγρασία να είναι υψηλή.

Η AHS (American Horticultural Society) ως προς τις υψηλές θερμοκρασίες κατατάσσει το φυτό στις ζώνες 1 έως 12 (12 = μέσος ετήσιος αριθμός ημερών με θερμοκρασίες πάνω από τους 30°C, 210). Ωστόσο στις πολύ υψηλές θερμοκρασίες μπορεί να παρουσιάσει καψίματα στα φύλλα και ξεθώριασμα του χρώματος των ανθέων.

Έδαφος και pH

Το Ανθούριο μπορεί να καλλιεργηθεί σε ποικίλους εδαφικούς τύπους – εξαιρουμένων των αργιλωδών εδαφών – υπό τον όρο να στραγγίζουν καλά αλλά ταυτοχρόνως να συγκρατούν την απαραίτητη υγρασία. Δίχως άριστο εδαφικό πορώδες η καλλιέργεια του Ανθούριου θα αποτύχει.

Ως προς το pH αναπτύσσεται στα μετρίως όξινα έως ουδέτερης αντίδρασης εδάφη, με εύρος τιμών μεταξύ 5,5 και 7, ωστόσο ευδοκιμεί στα μετρίως όξινα εδάφη με τιμές που κυμαίνονται από 5,5 μέχρι και 6,5.

Έκθεση

Το Ανθούριο επιζητά θέσεις ημισκιερές ή σκιερές, εφόσον καλλιεργείται στον κήπο. Όταν όμως χρησιμοποιείται ως φυτό εσωτερικού χώρου συνιστάται να τοποθετείται πάντοτε σε θέσεις εξαιρετικά φωτεινές, οι οποίες ευνοούν την άφθονη ανθοφορία του.  

Ανθούριο (Anthurium andraeanum) - Εχθροί & Ασθένειες

Το Ανθούριο δεν αντιμετωπίζει πολλά προβλήματα από εχθρούς και ασθένειες. Απεναντίας, αντιμετωπίζει λίγα και καλά.

Εχθροί

Αμέσως πιο κάτω καταγράφονται οι σημαντικότεροι εχθροί του Ανθούριου.

Διάφορα Έντομα
  • Aleurotulus anthuricola
  • Chaetanaphothrips orchidii
  • Phyllophaga smithi
Κοκκοειδή
  • Ceroplastes rubens
  • Icerya seychellarum
  • Pinnaspis buxi
  • Pseudaonidia trilobitiformis
  • Vinsonia stellifera
Ψευδόκοκκοι
  • Nipaecoccus nipae
Ακάρεα
  • Brevipalpus phoenicis
  • Eriophyes hibisci
Νηματώδεις
  • Aphelenchoides fragariae
  • Radopholus similis

Με την χρήση των κατάλληλων εντομοκτόνων και ακαρεοκτόνων η αντιμετώπισή τους είναι ικανοποιητική, εκτός από τους νηματώδεις των οποίων οι πληθυσμοί δύσκολα ελέγχονται.

Ασθένειες

Μετά τους εχθρούς ακολουθεί η καταγραφή των ασθενειών.

Μύκητες
  • Calonectria ilicicola
  • Colletotrichum gloeosporioides  – συν. Glomerella cingulata (Αθράκνωση)
  • Myrothecium roridum
  • Phytophthora nicotianae
  • Phytophthora tropicalis
  • Sphaerobolus stellatus
Βακτήρια
  • Xanthomonas campestris pv. Dieffenbachiae

Με την χρήση των κατάλληλων μυκητοκτόνων η αντιμετώπιση των πρώτων είναι ικανοποιητική, ενώ τα δεύτερα ελέγχονται εξαιρετικά δύσκολα.

Ανθούριο (Anthurium andraeanum) – Περιγραφή και Χρήση

Ανθούριο (Anthurium andraeanum) - Τοξικότητα & Αλλεργιογόνος Δράση

Τοξικότητα

Το Ανθούριο είναι τοξικό στους ανθρώπους και στα κατοικίδια, διότι περιέχει στους ιστούς του κρυστάλλους οξαλικού ασβεστίου. Σε περίπτωση κατάποσης (μασίματος) μπορεί να προκληθεί ισχυρή αίσθηση καψίματος και φλεγμονώδης αντίδραση, που περιλαμβάνει φλύκταινες και οίδημα.

Αλλεργιογόνος Δράση

Είναι δυνατόν να προκληθεί αλλεργική αντίδραση εάν ο χυμός του φυτού έρθει σε επαφή με το δέρμα.

Ανθούριο (Anthurium andraeanum) – Περιγραφή και Χρήση

Ανθούριο (Anthurium andraeanum) - Ποικιλίες

Το Ανθούριο λόγω της εξαιρετικής δημοφιλίας του έχει προσελκύσει το ενδιαφέρον των βελτιωτών, με αποτέλεσμα την δημιουργία δεκάδων νέων ποικιλιών του φυτού. Αντικείμενο των βελτιωτών είναι κυρίως η δημιουργία περισσότερων και πιο ελκυστικών αποχρώσεων λουλουδιών στα Ανθούρια, με βασικό προσανατολισμό την αγορά κομμένων ανθέων.

Για αυτές τις ποικιλίες υποσχώμεθα – λέμε τώρα – ένα ξεχωριστό αφιέρωμα.

Από τις ποικιλίες που μπορούν να φυτευθούν στον κήπο, ιδιαιτέρως αξιόλογες μεταξύ άλλων είναι η Anthurium andraeanum ‘White Heart’ και η Anthurium andraeanum ‘Purple Plum’.

Οι Ποικιλίες του Ανθούριου

Anthurium andraeanum ‘White Heart’

Διαφέρει από το τυπικό είδος και ως προς την εμφάνιση και το μέγεθος των φύλλων και ως προς το λουλούδι.

Τα φύλλα είναι μεγαλύτερα, έχουν εντονότερο πράσινο χρώμα και είναι περισσότερο οξύληκτα ενώ το άνθος είναι λευκό με ρόδινο σπάδικα.

Ανθούριο Ποικιλία - Anthurium andraeanum 'White Heart'
Ανθούριο Ποικιλία - Anthurium andraeanum 'White Heart'

Anthurium andraeanum ‘Purple Plum’

Τόσο η σπάθη όσο και ο σπάδικας έχουνε έντονο πορφυρό χρώμα ενώ και τα φύλλα έχουν έντονο και βαθύ πράσινο χρώμα.

Ανθούριο Ποικιλία - Anthurium andraeanum 'Purple Plum'
Ανθούριο Ποικιλία - Anthurium andraeanum 'Purple Plum'

Ανθούριο (Anthurium andraeanum) – Περιγραφή και Χρήση

Φυτό Ανθούριου (Anthurium andraeanum) Φυτεμένο σε Γλάστρα
Φυτό Ανθούριου (Anthurium andraeanum) Φυτεμένο σε Γλάστρα

Ανθούριο (Anthurium andraeanum) - Χρήση ως Καλλωπιστικό

Χρήση ως Φυτό Εσωτερικού Χώρου

Το Ανθούριο, χωρίς να είναι από τα πλέον εύκολα φυτά, μπορεί να καλλιεργηθεί σε γλάστρες και να διακοσμήσει το εσωτερικό κυρίως των οικιών.

Από την άλλη, και τα Ανθούρια ανήκουν στην κατηγορία εκείνων των φυτών που καθαρίζουν τον αέρα από επικίνδυνες τοξικές ουσίες, όπως η φορμαλδεϋδη, η αμμωνία, το ξυλένιο και το τολουένιο, και αυτός είναι ένας ακόμα λόγος για να επιχειρήσει ο φιλανθής να το εντάξει στο εσωτερικό του σπιτιού του.

Τα δε άνθη του φυτού, φυσικά και είναι κατάλληλα για να διακοσμίσουν βάζα και άλλου τύπου ανθοδοχεία.

Χρήση στον Κήπο και στο Τοπίο

Σε περιοχές που χαρακτηρίζονται ως κατάλληλες για την ανάπτυξή του, μπορεί να φυτευθεί και στο έδαφος αλλά και σε γλάστρες, πάντοτε όμως σε ημισκιερές όσο και σε σκιερές  θέσεις.

Έτσι, θα μπορούσε να ειπωθεί γενικότερα πως το Ανθούριο αξιοποιείται:

  • Ως φυτό ιδιαίτερου ενδιαφέροντος φυτευόμενο σε ομάδες
  • Ως φυτό εδαφοκάλυψης
  • Σε συνδυασμό με άλλα εξωτικού χαρακτήρα φυτά, όπως για παράδειγμα με Φιλόδενδρα (Philodendron bipennifolium) και Κρότωνες (Codiaeum variegatum)

Ανθούριο (Anthurium andraeanum) - Παραπομπές

Τις Παραπομπές του Ανθούριου παρουσιάζει το Περουβιανό μουσικό σύνολο Los Hijos del Sol με το τραγούδι τους Cariñito.

Αναπαραγωγή Βίντεο

Κοινοποίηση

Η χρήση του υλικού, όπου δεν αναφέρονται ή υπονοούνται δικαιώματα τρίτων (όπως π.χ. των φωτογραφιών ή των οπτικοακουστικών αρχείων – με την εξαίρεση βέβαια όσων ανήκουν στην «Καλλιέργεια»), είναι απολύτως ελεύθερη. Η διάδοση του, ενδεχομένως, χρήσιμη.

Μετάβαση στο περιεχόμενο