Αειθαλείς Θάμνοι Παραθαλάσσιων Περιοχών

Κήποι κοντά στην Θάλασσα - Αειθαλείς Θάμνοι Παραθαλάσσιων Περιοχών
Κήποι κοντά στην Θάλασσα

Με το άρθρο που φέρει τον τίτλο Αειθαλείς Θάμνοι Παραθαλάσσιων Περιοχών, η συντακτική ομάδα της ‘Καλλιέργειας‘ εγκαινιάζει ακόμα μια σειρά περιττών άρθρων, που φιλοδοξούν να παίξουν τον ρόλο των Οδηγών, σε σχέση με την χρήση των κατάλληλων φυτών στα αρμόζοντα περιβάλλοντα.

Αυτοί οι σχεδόν (ημί έως ελάχιστα) πλήρεις Οδηγοί, καταγράφουν τα βασικά χαρακτηριστικά των παρουσιαζόμενων φυτών και περιγράφουν εν συντομία τις απαιτήσεις και τις δυνατότητές τους, ως προς τους συγκεκριμένους χώρους που προτείνονται για την φύτευσή τους.

Το (διαρκώς και ανεξήγητα φθίνον) αναγνωστικό κοινό  της ‘Καλλιέργειας‘, ας δρέψει τους καρπούς του εγχειρήματος.

Ανθόφυτα, θάμνοι, Κυπαρίσσια και Πεύκα σε έναν Μεσογειακού ρυθμού κήπο.

Παραθαλάσσιος Μεσογειακός Κήπος
Παραθαλάσσιος Μεσογειακός Κήπος - Αειθαλείς Θάμνοι Παραθαλάσσιων Περιοχών

Οι Παρουσιαζόμενοι Αειθαλείς Θάμνοι

Οι θάμνοι που περιγράφονται εδώ, θα μπορούσε να ειπωθεί πως αποτελούν τα στοιχεία ‘δομής‘, τα στοιχεία που συναρμόζουν τον φυτικό  ‘σκελετό‘ του παραθαλάσσιου κήπου. Πάνω σε αυτόν τον ‘σκελετό’ μπορούν να προστεθούν τα υπόλοιπα φυτά παραλίας που θα συνθέσουν τα επιμέρους φυτικά σύνολα του χώρου. Η πλειοψηφία των παρουσιαζόμενων αειθαλών θάμνων  είναι κατάλληλοι για φύτευση στην πρώτη ζώνη του παραλιακού μετώπου.

Τα Φυτά

Αειθαλείς Θάμνοι Παραθαλάσσιων Περιοχών

Οι Κήποι & οι Χώροι Φύτευσης στις Παραθαλάσσιες Περιοχές

Οι περιοχές που βρίσκονται δίπλα ή κοντά στην θάλασσα παρουσιάζουν ορισμένες ιδιομορφίες, τέτοιες που τόσο ο ερασιτέχνης κηπουρός όσο και ο επαγγελματίας σχεδιαστής κήπων, λαμβάνουν ή θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψιν.

Μεταξύ άλλων περιλαμβάνουν:

  • Τον άνεμο
  • Το αλάτι
  • Την άμμο
  • Την κακής ποιότητας άρδευση

Καθένας από αυτούς τους παράγοντες και όλοι μαζί επιδρούν και διαμορφώνουν τις συνθήκες που επικρατούν στους παραθαλάσσιους κήπους και αρνητικά και θετικά. Εκτενέστερη αναφορά πάνω σε αυτό το ζήτημα θα γίνει σε ένα μελλοντικό αφιέρωμα, ωστόσο εδώ μπορεί να ειπωθεί τούτο: ο αναμφισβήτητος περιορισμός της φυτικής παλέτας είναι ταυτόχρονα και μια πρόκληση για την δημιουργία ενός παραθαλάσσιου κήπου ο οποίος:

  • Θα ανταποκρίνεται στις ανάγκες των χρηστών του
  • Θα ενσωματώνεται μέσα στο τοπίο
  • Θα είναι ένα αισθητικό γεγονός – ένα έργο τέχνης

Αειθαλείς Θάμνοι Παραθαλάσσιων Περιοχών

Οι Αειθαλείς Θάμνοι των Παραθαλάσσιων Περιοχών

Με κριτήριο το ύψος τους, οι παρουσιαζόμενοι θάμνοι εντάσσονται σε μία από τις αμέσως πιο κάτω αναφερόμενες κατηγορίες:

  • Αειθαλείς θάμνοι χαμηλού ύψους
  • Αειθαλείς θάμνοι μέσου ύψους
  • Αειθαλείς θάμνοι μεγάλου ύψους

Αειθαλείς Θάμνοι Παραθαλάσσιων Περιοχών

Αειθαλείς Θάμνοι Παραθαλάσσιων Περιοχών Χαμηλού Ύψους (έως 1,20 m)

Οι θάμνοι αυτής της κατηγορίας περιλαμβάνουν φυτά παραλίας των οποίων το μέσο ύψος την περίοδο της πλήρης ανάπτυξής τους δεν ξεπερνά το 1,20 m.

Αλιμιά

Atriplex halimus (Αλιμιά) - Αειθαλείς Θάμνοι Παραθαλάσσιων Περιοχών
Atriplex halimus (Αλιμιά) - Αειθαλείς Θάμνοι Παραθαλάσσιων Περιοχών

Βοτανική Ονομασία: Atriplex halimus L.

Κοινή Ονομασία: Αλιμιά, Χαλιμιά, Ατρίπλεξ

Βασικά Στοιχεία

Ύψος & Διάμετρος: (0,5 – 1) x (0,5 – 1) m

Ρυθμός Ανάπτυξης: Αργός

Ελάχιστες Θερμοκρασίες: (−6,7 / −9,4) °C

Μέγιστες Θερμοκρασίες: 40 °C

Έκθεση: Ήλιος

Υφή: Μέση

Σχόλια

Η Αλιμιά, Χαλιμιά ή Ατρίπλεξ, παρόλα τα πολλά ονόματά της δεν είναι εγκληματικό στοιχείο. Αντιθέτως πρόκειται για έναν πλήρως εγκλιματισμένο αειθαλή ή/και ημιαειθαλή θάμνο, τουλάχιστον στις παρά την Μεσόγειον περιοχές, μιας που έχει Μεσογειακή καταγωγή.

Ως φυτό είναι μικρής ανάπτυξης, με ιδιαίτερης ομορφιάς ασημόγκριζα ωοειδή δερματώδη φύλλα, που αποτελούν και το βασικό ελκυστικό γνώρισμα της, αφού τα λουλούδια της, από καλλωπιστικής σκοπιάς, είναι ασήμαντα.

Σημαντικά είναι ετούτα:

Η Χαλιμιά, είναι σκληρή σαν τα τοπία της Μεσογείου και ανθεκτική σαν τους ανθρώπους της. Δεν καταλαβαίνει από ζέστη, έχει ελάχιστες απαιτήσεις σε νερό και μπορεί να φυτευτεί ακόμα και πάνω στο θαλασσινό κύμα – που λέει ο λόγος.

Ο λόγος; Τα αλατοσταγονίδια και τα αλατούχα εδάφη δεν έχουν καμία επίδραση επάνω της.

Συνέπεια τούτων είναι πως η Αλιμιά δικαίως περιλαμβάνεται στα σημαντικότερα από κηποτεχνικής σκοπιάς φυτά παραλίας, χρησιμοποιούμενη κυρίως για την δημιουργία χαμηλού ύψους και εξαιρετικής πυκνότητας μπορντούρας.

Κίστος ο Κρητικός

Cistus creticus (Κίστος)
Cistus creticus (Κίστος) - Αειθαλείς Θάμνοι Παραθαλάσσιων Περιοχών

Βοτανική Ονομασία: Cistus creticus L. (συν. Cistus incanus subsp. creticus (L.) Heywood)

Κοινή Ονομασία: Αγκίσαρος, Κιστάρι, Κίστος, Λαδανιά

Βασικά Στοιχεία

Ύψος & Διάμετρος: (1- 1,2) x (1- 1,2) m

Ρυθμός Ανάπτυξης: Μέσος

Ελάχιστες Θερμοκρασίες: (−15/ −17) °C

Μέγιστες Θερμοκρασίες: 35-40 °C

Έκθεση: Ήλιος

Υφή: Λεπτή

Σχόλια

Ο Κίστος ο Κρης, είναι θάμνος μικρού μεν μεγέθους αλλά μεγάλης αξίας. Πράγματι, εκτός από τις εξαίρετες κηποτεχνικές αρετές του, που τον έχουν καταστήσει – μεταξύ άλλων – ως ένα από τα χρησιμότερα φυτά παραλίας, αποτελεί και ένα θαυμάσιο φαρμακευτικό φυτό, και αυτό αποτελεί έναν ακόμα λόγο, για την φύτευσή του στους παραθαλάσσιους κήπους.

Κι αν για την αξιοποίησή του ως βοτάνου θα γίνει αναφορά  – κατά τα γνωστά, άμα το δει ο αναγνώστης κλπ. – σε ένα μελλοντικό αφιέρωμα της ‘Καλλιέργειας‘, εδώ η ασυγκράτητη συντακτική ομάς, είναι αναγκασμένη να περιοριστεί στην καταγραφή της χρήση του ως καλλωπιστικό φυτό σε κήπους που βρίσκονται δίπλα ή κοντά στην θάλασσα.

Ως καλλωπιστικό φυτό λοιπόν, ο Κίστος έχει αποχρεμπτικές, αντιδιαρροϊκές, αντικαταρροϊκές και εμμηναγωγικές ιδιότητες.

Ως φαρμακευτικό φυτό, πρόκειται περί φρυγανώδους θάμνου, με ελαφρώς γκριζοπράσινο φύλλωμα και άνθη ρόδινου χρώματος, εξαιρετικά διακοσμητικά. Η ανθοφορία του Κίστου παρατηρείται την άνοιξη, από τον Μάρτιο μέχρι και τον Μάιο, ενώ τα λουλούδια του έχουν ιδιόμορφη εμφάνιση, αφού μοιάζουν σαν τσαλακωμένα.

Δεν αντιμετωπίζει κανένα απολύτως πρόβλημα με τα αλατοσταγονίδια, και μπορεί να φυτευτεί σε οποιαδήποτε θέση του παραλιακού κήπου αρκεί να στραγγίζει καλά.    

Ευώνυμο Ημιέρπον

Euonymous fortunei (Ευώνυμο Ημιέρπον) - Αειθαλείς Θάμνοι Παραθαλάσσιων Περιοχών
Euonymous fortunei (Ευώνυμο Ημιέρπον) - Αειθαλείς Θάμνοι Παραθαλάσσιων Περιοχών

Βοτανική Ονομασία: Euonymus fortunei (Turcz.) Hand.-Maz.

Κοινή Ονομασία: Ευώνυμο Φορτούνεϊ, Ευώνυμο Ημιέρπον

Βασικά Στοιχεία

Ύψος & Διάμετρος: (0,6 – 1,2) x (0,6 – 1,5) m

Ρυθμός Ανάπτυξης: Μέσος προς Γρήγορο

Ελάχιστες Θερμοκρασίες: (−26,1 / −28,9) °C

Μέγιστες Θερμοκρασίες: 36-40 °C

Έκθεση: Ήλιος / Ημισκιά / Σκιά

Υφή: Μέση

Σχόλια

Το ημιέρπον Ευώνυμο, δεν το συναντάει πια κανείς συχνά. Δεν είναι πως έχει εξαφανιστεί, το αντίθετο μάλιστα αφού σε ορισμένες περιοχές έχει καταστεί ζιζάνιο, πλην όμως έχει αντικατασταθεί από πολλές και ενδιαφέρουσες ποικιλόχρωμες εκδοχές του, ώστε συνήθως στα κέντρα κήπου προσφέρονται πλέον μόνο αυτές του οι ποικιλίες.

Ωστόσο εδώ θα γίνει αναφορά για το ίδιο το Euonymus fortunei και τις δυνατότητες αξιοποίησής του σε φυτεύσεις παραθαλάσσιων περιοχών.

Ξεκινάμε λοιπόν με ένα αρκετά σεμνό και μετρημένο δοξαστικό: ανάμεσα στα φυτά παραλίας είναι αναντικατάστατο. Και συνεχίζουμε λέγοντας, πως πρόκειται για ένα αειθαλή μικρού μεγέθους θάμνο αλλά μεγάλων δυνατοτήτων, ο οποίος έχει θαυμάσιες εδαφοκαλυπτικές ιδιότητες, ενώ εάν υποστηριχθεί, γίνεται ένα εξίσου θαυμάσιο αναρριχώμενο φυτό.

Τώρα βέβαια το πόσο αειθαλές είναι το θαυμάσιο ημιέρπον Ευώνυμο, εξαρτάται από τις θερμοκρασίες: όσο πιο κοντά στα κατώτερα όρια αντοχής του βρίσκονται αυτές, τόσο πιο συχνά χάνει το στιλπνό πράσινο φύλλωμά του, για να επανεμφανισθεί όμως εν πλήρει δόξει την επόμενη άνοιξη.

Ανθίζει; Τα καλά νέα είναι πως βέβαια ανθίζει, τον Ιούνιο με Ιούλιο. Τα κακά νέα είναι πως η πάλευκη ανθοφορία του είναι άνευ καλλωπιστικής αξίας.

Χωρίς ιδιαίτερες απαιτήσεις σε σχέση με την γονιμότητα και την σύσταση του εδάφους καθώς και με την άρδευση, και με υψηλότατη αντοχή στα αλατοσταγονίδια και στα αλατούχα εδάφη, φυτεύεται άνετα σε ομάδες, σε οποιαδήποτε θέση του παραθαλάσσιου κήπου.

Μπορεί να καλύψει εκτεταμένες επιφάνειες, ομαλές ή με κλίση, βραχώδεις ή χαλικώδεις, ακόμα και στην πρώτη ζώνη του παραλιακού μετώπου.

Όμως θα πρέπει πάντοτε να λαμβάνεται πρόνοια, προς μεγάλη θλίψη των θαυμαστών του, ώστε να μην φυτεύεται σε περιοχές όπου είναι δεδομένο ή υπάρχει το ενδεχόμενο διαφυγής του από τους κήπους.

… Τελικά, ουδείς αναντικατάστατος.  

Λονίκερα Πιλεάτα

Lonicera pileata (Λονίκερα) - Αειθαλείς Θάμνοι Παραθαλάσσιων Περιοχών
Lonicera pileata (Λονίκερα) - Αειθαλείς Θάμνοι Παραθαλάσσιων Περιοχών

Βοτανική Ονομασία: Lonicera pileata Oliv. (συν. Lonicera ligustrina var. pileata (Oliv.) Franch., Caprifolium pileatum (Oliv.) Kuntze)

Κοινή Ονομασία: Πιλεάτα, Λονίκερα Πιλεάτα

Βασικά Στοιχεία

Ύψος & Διάμετρος: (0,5 – 1) x (2 – 2,5) m

Ρυθμός Ανάπτυξης: Γρήγορος

Ελάχιστες Θερμοκρασίες: (−20,6 / −23,3) °C

Μέγιστες Θερμοκρασίες: 32-36 °C

Έκθεση: Ήλιος / Μερική Σκιά

Υφή: Λεπτή

Σχόλια

Η Λονίκερα πιλεάτα είναι αειθαλής θάμνος φυσικής οριζοντιόκλαδης μορφής και εξαιρετικής εμφάνισης.

Έχει φύλλωμα που αποτελείται από πολύ μικρά, στιλπνά, σκούρου πράσινου χρώματος φύλλα, που όταν επικρατούν δριμείς χειμώνες χάνονται, για να εμφανιστούν και πάλι την ερχόμενη άνοιξη.

Τα άνθη της είναι σωληνοειδή, μικρά, κρεμώδη λευκά και αρωματικά, που εμφανίζονται κατά τον Μάιο.

Η ανθοφορία της διαρκεί περίπου 30 ημέρες, και έπειτα εμφανίζονται οι καρποί του φυτού, μικροί, διακοσμητικοί, σκούρου βιολετί χρώματος.

Η Λονίκερα πιλεάτα αξιοποιείται στις παράκτιες περιοχές, διότι παρουσιάζει μεγάλη αντοχή στα αλατοσταγονίδια καθώς και στην ξηρασία.

Φυτεύεται σε ομάδες μόνη της ή μαζί με άλλους θάμνους, στην πρώτη γραμμή, για τον σχηματισμό συθάμνων, εγκαθίσταται ως φυτό εδαφοκάλυψης, ή χρησιμοποιείται μόνη της για την δημιουργία χαμηλού ύψους φράχτη.

Αν και δεν έχει κανένα πρόβλημα με τα κλαδέματα, λόγω της εξαιρετικής εμφάνισης της φυσικής της μορφής συνιστάται να μην κλαδεύεται, για την διαμόρφωσή της σε σχήμα.

Ακόμα, η Λονίκερα πιλεάτα μόνη της ή μαζί με άλλα φυτά παραλίας, μπορεί να φυτευτεί στα πρανή και στις πλαγιές των παραθαλάσσιων κήπων για την προστασία του εδάφους των από την διάβρωση.    

Αειθαλείς Θάμνοι Παραθαλάσσιων Περιοχών

Αειθαλείς Θάμνοι Παραθαλάσσιων Περιοχών Μέσου Ύψους (έως 2,50 m)

Οι θάμνοι αυτής της κατηγορίας περιλαμβάνουν φυτά παραλίας των οποίων το μέσο ύψος την περίοδο της πλήρης ανάπτυξής τους δεν ξεπερνά τα 2,50 m.

Βραχυγλωττίδα

Brachyglottis greyi (Βραχυγλωττίδα)
Brachyglottis greyi (Βραχυγλωττίδα) - Αειθαλείς Θάμνοι Παραθαλάσσιων Περιοχών

Βοτανική Ονομασία: Brachyglottis greyi (Hook.f.) R.Nordenstam (συν. Senecio greyi Hook.f.)

Κοινή Ονομασία: Βραχυγλωττίδα

Βασικά Στοιχεία

Ύψος & Διάμετρος: (1,2 – 2) x (1,8 – 2,5) m

Ρυθμός Ανάπτυξης: Αργός

Ελάχιστες Θερμοκρασίες: (−9,4 / −12,2) °C

Μέγιστες Θερμοκρασίες: 40 °C

Έκθεση: Ήλιος

Υφή: Μέση

Σχόλια

Η Βραχυγλωττίδα είναι ένας μέσης ανάπτυξης αειθαλής θάμνος που απαντάται στις  παράκτιες βραχώδεις διαμορφώσεις καθώς και στις ρεματιές του Βόρειου Νησιού της Αοτεαρόα – όπως λέγεται στην γλώσσα των Μαορί η Νέα Ζηλανδία.

Πρόκειται για πολύ σκληρό και ανθεκτικό φυτό, με ελκυστικό ασημόγκριζο φύλλωμα και πλούσια ανθοφορία με όμοια μαργαρίτας, υποκίτρινου χρώματος λουλούδια.

Η άνθιση του φυτού ακολουθεί τις στρατιές των λουομένων, στο αριθμητικό μέγιστο και ελάχιστο, αφού παρατηρείται από τον Ιούλιο μέχρι και τα μέσα του φθινοπώρου.

Οι χειμερινοί κολυμβητές δεν στερούνται μόνο την οπτική απόλαυση των λουλουδιών της Βραχυγλωττίδας, αλλά ενδεχομένως και του χώρου πίσω από τον θάμνο, καθώς αυτός μπορεί να σχηματίσει έναν εξαίρετο φυτικό φράκτη.  

Ευρύωπας

Euryops pectinatus (Ευρύοπας)
Euryops pectinatus (Ευρύοπας) - Αειθαλείς Θάμνοι Παραθαλάσσιων Περιοχών

Βοτανική Ονομασία: Euryops pectinatus (L.) Cass.

Κοινή Ονομασία: Ευρύωπας, Ευρύωψ, Κίτρινη Μαργαρίτα

Βασικά Στοιχεία

Ύψος & Διάμετρος: (1,2 – 1,5) x (1,5 – 2) m

Ρυθμός Ανάπτυξης: Γρήγορος

Ελάχιστες Θερμοκρασίες: (−3,9 / −6,7) °C

Μέγιστες Θερμοκρασίες: 40 °C

Έκθεση: Ήλιος

Υφή: Μέση

Σχόλια

Ο ανοιχτομάτης Ευρύωπας, με καταγωγή από την δυτική πλευρά της Νοτίου Αφρικής, έρχεται για να δώσει το πολύτιμο χρώμα του στον παραθαλάσσιο κήπο.

Κάτω από ιδανικές συνθήκες, ανθίζει ακατάπαυστα όλον τον χρόνο, με ωραία σαν ευμεγέθεις μαργαρίτες κίτρινα λουλούδια. Την ελκυστική εικόνα συμπληρώνει το ασημόγκριζο φύλλωμα, που ντύνει το φυτό κάθε εποχή και προσφέρει ένα εξαιρετικό χρωματικά φόντο για τα λουλούδια του.

Η βασική περίοδος ανθοφορίας του Ευρύωπα, είναι από τις αρχές της άνοιξης μέχρι τις αρχές του καλοκαιριού. Και αφού έγινε αναφορά προηγουμένως στην ομορφιά των λουλουδιών του, αξίζει εδώ να σημειωθεί, πως και η απάνθισή τους είναι εξίσου όμορφη, πράγμα που σημαίνει πως ο καλλιεργητής δεν είναι υποχρεωμένος να τρέχει πίσω από το φυτό για να κόψει τα ξηρά άνθη του.

Ωστόσο εάν το κάνει, και μάλιστα σε συνδυασμό με ένα ελαφρύ κλάδεμα, θα ενθαρρύνει περισσότερο την ανθοφορία και θα διατηρήσει πυκνό το σχήμα του φυτού.

Ο Ευρύωπας φυτεύεται σε οποιαδήποτε προφυλαγμένη από το κρύο θέση του παράλιου κήπου, δεν έχει ιδιαίτερες απαιτήσεις ως προς το έδαφος – αρκεί να στραγγίζει – και αντέχει τόσο στα αλατοσταγονίδια όσο και σε περιόδους ξηρασίας, σχετικά μικρής διάρκειας.

Αξιοποιείται ως φυτό μπορντούρας, προσφέρεται για μαζικές ή ομαδικές φυτεύσεις με άλλα φυτά παραλίας, ενώ είναι κατάλληλος και για να εγκατασταθεί σε μεγάλες γλάστρες ή ζαρντινιέρες.

Γρεβιλέα η Οξύφυλλη

Grevillea aquifolium (Γρεβιλέα η Οξύφυλλη) - Γκρεβιλέα, Αειθαλείς Θάμνοι Παραθαλάσσιων Περιοχών
Grevillea aquifolium (Γρεβιλέα η Οξύφυλλη) - Αειθαλείς Θάμνοι Παραθαλάσσιων Περιοχών

Βοτανική Ονομασία: Grevillea aquifolium Lindl.

Κοινή Ονομασία: Γκρεβιλέα, Γρεβιλέα

Βασικά Στοιχεία

Ύψος & Διάμετρος: (0,7 – 2) x (1 – 2) m

Ρυθμός Ανάπτυξης: Μέσος

Ελάχιστες Θερμοκρασίες: (−6,7 / −9,4) °C

Μέγιστες Θερμοκρασίες: 32-36 °C

Έκθεση: Ήλιος / Ημισκιά

Υφή: Μέση

Σχόλια

Η Γρεβιλέα η οξύφυλλη, με καταγωγή από την χώρα των καγκουρό, είναι ένας εξαιρετικά ιδιότυπος αειθαλής εκπρόσωπος του φυτικού βασιλείου – όπως και τα συμπαθέστατα μαρσιποφόρα, του ζωικού.

Κατάλληλος βέβαια για παραθαλάσσιες φυτεύσεις, παρουσιάζει μεγάλη ποικιλία φορμών, αφού μπορεί να είναι τόσο όρθιας θαμνώδους εμφάνισης όσο και έρπουσας. Επίσης και ως προς την ανάπτυξη εμφανίζει σημαντική διαφοροποίηση, αφού έχουν καταγραφεί έρπουσες μορφές του φυτού με μήκος κυμαινόμενο μεταξύ 4 και 10 m.

Ακόμα και η ενδιαφέρουσα καλλωπιστικά και εξαιρετικά εκτεταμένη κόκκινη ανθοφορία της Γρεβιλέας, δεν δείχνει να έχει σχετικά σταθερό εύρος, αφού μπορεί να κυμαίνεται από την άνοιξη μέχρι και το φθινόπωρο  μεταξύ 150 και 240 ημερών.

Όλα τα ανωτέρω, αποτελούν σημαντικά στοιχεία για την κηποτεχνική αξιοποίηση του φυτού.

Πράγματι, χάρις στα σκούρα πράσινα αγκαθωτά φύλλα της, η Γκρεβιλέα μπορεί να διαμορφωθεί σε θαυμάσιο προστατευτικό φράχτη μέσου ύψους, στην πρώτη ή την δεύτερη ζώνη του παραλιακού μετώπου.  

Ακόμα μπορεί να φυτευτεί σε ομάδες, μαζί με διαφορετικής υφής και ανθοφορίας θαμνώδη φυτά παραλίας, συμβάλλοντας στην δημιουργία ιδιαίτερης αισθητικής θαμνώνων, ή να αξιοποιηθεί ως φυτό εδαφοκάλυψης, ιδίως σε καθαρώς αμμώδη εδάφη.  

Λονίκερα η στιλπνή

Lonicera nitida (Λονίκερα η Στιλπνή)
Lonicera nitida (Λονίκερα η Στιλπνή) - Αειθαλείς Θάμνοι Παραθαλάσσιων Περιοχών

Βοτανική Ονομασία: Lonicera nitida E.H.Wilson (συν. Lonicera ligustrina var. yunnanensis Franch, Lonicera pileata f. yunnanensis (Franch.) Rehder, Chamaecerasus nitida hort.)

Κοινή Ονομασία: Λονίκερα, Λονίκερα Νιτίντα, Νιτίντα

Βασικά Στοιχεία

Ύψος & Διάμετρος: (1,2 – 2) x (1,2 – 2) m

Ρυθμός Ανάπτυξης: Γρήγορος

Ελάχιστες Θερμοκρασίες: (−20,6 / −23,3) °C

Μέγιστες Θερμοκρασίες: 32-36 °C

Έκθεση: Ήλιος / Ημισκιά

Υφή: Λεπτή

Σχόλια

Ο νεποτισμός στους καλλωπιστικούς θάμνους παραθαλάσσιων περιοχών καλά κρατεί, μιας και μετά την Λονίκερα πιλεάτα, μια θέση ανάμεσα στα φυτά παραλίας καταλαμβάνει και η εξαδέρφη της, η Λονίκερα η στιλπνή.

Η οποία Λονίκερα η στιλπνή είναι ένας αειθαλής μέσης ανάπτυξης θάμνος, με πυκνό φύλλωμα και εξαιρετικά ενδιαφέρουσα ασύμμετρη μορφή, όταν παραμένει ακλάδευτος.

Έχει πολύ μικρά πράσινου χρώματος φύλλα και επίσης μικρά κρεμώδη λευκά άνθη, τα οποία είναι αρωματικά. Ανθοφορεί για 45 έως 60 ημέρες από τον Μάιο μέχρι τον Ιούνιο και παράγει μικρούς μπλεδίζοντες μαύρους καρπούς, τους οποίους τιμούν ιδιαιτέρως τα πουλιά.

Αν και Λονίκερα η στιλπνή στην φυσική της κατάσταση απαντάται σε μεγάλα υψόμετρα, φυτεύεται χωρίς κανένα πρόβλημα και στα χαμηλά, μέχρι του επιπέδου της θάλασσας.

Και επειδή παρουσιάζει μεγάλη αντοχή στα αλατοσταγονίδια, φυτεύεται επιτυχώς στις παράκτιες περιοχές, καθώς και στους κήπους που βρίσκονται δίπλα ή κοντά στην θάλασσα, σε ομάδες ή εν σειρά για την δημιουργία  μέσου ύψους ή και χαμηλού φράχτη.

Ακόμα, αυτός ο ευχάριστα αξελέστατος όταν δεν κλαδεύεται θάμνος, φυτεύεται στα πρανή και στις πλαγιές, αφού έχοντας μεγάλη αντοχή στην ξηρασία και πυκνό επιφανειακό ριζικό σύστημα, προστατεύει το έδαφος από την διάβρωση – όπως ακριβώς και η αξιολάτρευτη ξαδέρφη της.  

Ραφιολεπίς

Rhaphiolepis umbellata (Ραφιολεπίς) - Αειθαλείς Θάμνοι Παραθαλάσσιων Περιοχών
Rhaphiolepis umbellata (Ραφιολεπίς) - Αειθαλείς Θάμνοι Παραθαλάσσιων Περιοχών

Βοτανική Ονομασία: Rhaphiolepis umbellata (Thunb.) Makino

Κοινή Ονομασία: Ραφιολέπις, Ραφιολέπιδα

Βασικά Στοιχεία

Ύψος & Διάμετρος: (1,2 – 1,5) x (1,2 – 1,5) m

Ρυθμός Ανάπτυξης: Μέσος

Ελάχιστες Θερμοκρασίες: (−9,4 / −12,2) °C

Μέγιστες Θερμοκρασίες: 32-36 °C

Έκθεση: Ήλιος / Μερική Σκιά

Υφή: Μέση

Σχόλια

Η Ραφιολεπίς αποτελεί μια εξαίρετη επιλογή για φύτευση σε παραλιακούς χώρους κάθε είδους.

Με καταγωγή από την χερσόνησο της Κορέας και την Ιαπωνία, έχει δείξει θαυμάσια προσαρμοστικότητα σε ποικιλία κλιματικών τύπων.

Είναι αειθαλής θάμνος με ωραίο βαθυπράσινο φύλλωμα και εντυπωσιακά αρωματικά λευκορόδινα άνθη, που δίνουν την θέση τους σε μπλεδίζοντες μαύρους, μικρού μεγέθους, σφαιρικούς καρπούς.

Η ανθοφορία της έχει μεγάλη διάρκεια, αφού ξεκινά από τις αρχές της άνοιξης, τον μήνα Μάρτιο, και ολοκληρώνεται στο τέλος του καλοκαιριού. Οι καρποί της, που παραμένουν στο φυτό μέχρι και τον χειμώνα, είναι μία σημαντική πηγή τροφής για τα πετεινά του ουρανού – τα πουλάκια.

Η Ραφιολεπίς αξιοποιείται στις παραθαλάσσιες περιοχές και στους κήπους δίπλα ή κοντά στην θάλασσα, μιας και παρουσιάζει υψηλότατη αντοχή στα αλατοσταγονίδια, μέτρια αντοχή στους ισχυρούς ανέμους και στην ξηρασία, και αναπτύσσεται σε όλους τους εδαφικούς τύπους, που διαθέτουν άριστη αποστράγγιση και δεν είναι αλκαλικής αντίδρασης.

Μπορεί να τοποθετηθεί σε γλάστρες και φυτοδοχεία, ή να φυτευτεί στο έδαφος μόνη ή και σε ομάδες, μαζί με άλλα φυτά παραλίας, στην πρώτη ή στην δεύτερη σειρά.

Επιπροσθέτως, εάν ο παραθαλάσσιος κήπος  δεν μαστίζεται από ισχυρούς ανέμους, μπορεί να φυτευτεί στην πρώτη ζώνη του παραλιακού μετώπου, προσφέροντας ένα ξεχωριστό θέαμα την περίοδο ειδικά της ανθοφορίας της.  

Βεστρίτσια

Westringia fruticosa (Βεστρίτσια)- Αειθαλείς Θάμνοι Παραθαλάσσιων Περιοχών
Westringia fruticosa (Βεστρίτσια)- Αειθαλείς Θάμνοι Παραθαλάσσιων Περιοχών

Βοτανική Ονομασία: Westringia fruticosa (Willd.) Druce

Κοινή Ονομασία: Βεστρίτσια, Βεστρίντσια, Βεστρίτζια

Βασικά Στοιχεία

Ύψος & Διάμετρος: (1 – 2) x (2 – 4) m

Ρυθμός Ανάπτυξης: Μέσος

Ελάχιστες Θερμοκρασίες: (−3,9 / −6,7) °C

Μέγιστες Θερμοκρασίες: 36-40 °C

Έκθεση: Ήλιος

Υφή: Λεπτή

Σχόλια

Η Βεστρίτσια κατάγεται από την χώρα των καγκουρό (το έχουμε ξαναγράψει) και της εξαφανισμένης Τίγρης της Τασμανίας (δεν το έχουμε ξαναγράψει).

Όπως και να ‘χει, πρόκειται για το κατ’ εξοχήν φυτό των παραλιακών περιοχών, μιας που στις φυσικές οικοθέσεις του θάλλει μέχρι και την χειμερινή γραμμή του κύματος.

Η Βεστρίτσια είναι αειθαλής θάμνος με γλαυκοπράσινο πυκνό φύλλωμα, που θυμίζει έντονα, ως προς το σχήμα των φύλλων και το χρώμα, αυτό του δεντρολίβανου.

Χωρίς ποτέ να κατακλύζεται από τα μαβίζοντα λευκά και αρωματικά άνθη της, δεν τα στερείται και καθόλου μέσα στο έτος, εξαιρουμένων τον πολύ κρύων περιόδων.

Παρουσιάζει υψηλότατη αντοχή στους θαλασσινούς ανέμους και στα αλατοσταγονίδια, στις υψηλές θερμοκρασίες και στην ξηρασία, ενώ δεν έχει ιδιαίτερη προτίμηση ως προς τους εδαφικούς τύπους, αρκεί να διαθέτουν άριστη αποστράγγιση και να μην είναι όξινης αντίδρασης.

Κάτω από αυτές τις συνθήκες, αξιοποιείται σε οποιαδήποτε θέση και ζώνη των παραλιακών χώρων και κήπων, μόνη της ή ομού με άλλα φυτά παραλίας, με θαυμαστά αποτελέσματα ακόμα και για τα συμπαθέστατα μαρσιποφόρα, που ακούνε στο όνομα καγκουρό.  

Αειθαλείς Θάμνοι Παραθαλάσσιων Περιοχών

Αειθαλείς Θάμνοι Παραθαλάσσιων Περιοχών Μεγάλου Ύψους (πάνω από 2,50 m)

Οι θάμνοι αυτής της κατηγορίας περιλαμβάνουν φυτά παραλίας των οποίων το μέσο ύψος την περίοδο της πλήρης ανάπτυξής τους φτάνει και ξεπερνά τα 2,50 m.

Καλλιστήμονας

Callistemon citrinus (Καλλιστήμονας)
Callistemon citrinus (Καλλιστήμονας) - Αειθαλείς Θάμνοι Παραθαλάσσιων Περιοχών

Βοτανική Ονομασία: Callistemon citrinus (Curtis) Skeels (συν. Melaleuca citrina (Curtis) Dum.Cours., Callistemon laevis Stapf)

Κοινή Ονομασία: Καλλιστήμονας

Βασικά Στοιχεία

Ύψος & Διάμετρος: (3-5) x (3-5) m

Ρυθμός Ανάπτυξης: Μέσος

Ελάχιστες Θερμοκρασίες: (−3,9 / −6,7) °C

Μέγιστες Θερμοκρασίες: 40 °C

Έκθεση: Ήλιος / Μερική Σκιά

Υφή: Λεπτή

Σχόλια

Ο Καλλιστήμονας εύστοχα αποκαλείται από τους αγγλόφωνους Μπουκαλόβουρτσα.  Ο λόγος είναι φυσικά το σχήμα των κόκκινου χρώματος λουλουδιών του θάμνου, το οποίο θυμίζει πράγματι μπουκαλόβουρτσα.

Τώρα εάν κάποιος αναρωτηθεί τι ακριβώς αντικείμενο είναι η μπουκαλόβουρτσα και δεν μπορεί να το προσδιορίσει, η συντακτική ομάς της ‘Καλλιέργειας‘ είναι πρόθυμη να τον βοηθήσει: η μπουκαλόβουρτσα είναι μια βούρτσα σχήματος μπουκαλιού και τανάπαλιν.

Κατά τα λοιπά, ο επί το λογιότερο Καλλιστήμων, αντιπροσωπεύει έναν από τους εκλεκτότερους θάμνους που προσφέρονται για φύτευση σε παράκτιους κήπους. Είναι μεγάλου μεγέθους, σχετικά γρήγορης ανάπτυξης και προσφέρεται για την δημιουργία ελεύθερης μορφής φρακτών στο παραλιακό μέτωπο – στην πρώτη ή την δεύτερη ζώνη.

Επιπλέον παρέχει, εκτός από το πράσινου χρώματος φύλλωμα και αξιοσημείωτης διάρκειας καλοκαιρινή ανθοφορία: για 60 έως 75 περίπου ημέρες, εμφανίζει τα ευμεγέθη και ωραία – σχήματος μπουκαλόβουρτσας βέβαια – κόκκινα άνθη του.

Ακόμα, εάν υπάρχει θέληση, χρόνος και υπομονή, σχετικά εύκολα μπορεί να διαμορφωθεί σε μικρού μεγέθους δέντρο

Καρίσα

Carissa macrocarpa (Καρίσα) - Αειθαλείς Θάμνοι Παραθαλάσσιων Περιοχών
Carissa macrocarpa (Καρίσα) - Αειθαλείς Θάμνοι Παραθαλάσσιων Περιοχών

Βοτανική Ονομασία: Carissa macrocarpa  (Eckl.) A.DC. (συν. Carissa grandiflora  (E.Mey.) A.DC.)

Κοινή Ονομασία: Καρίσα

Βασικά Στοιχεία

Ύψος & Διάμετρος: (3 – 9) x (3 – 9) m

Ρυθμός Ανάπτυξης: Αργός

Ελάχιστες Θερμοκρασίες: (−3,9 / −6,7) °C

Μέγιστες Θερμοκρασίες: 32-35 °C

Έκθεση: Ήλιος / Μερική Σκιά

Υφή: Μέση

Σχόλια

Η Καρίσα, με καταγωγή από την Νότια Αφρική, συγκαταλέγεται μεταξύ των πολυτιμότερων αειθαλών θάμνων, που προσφέρονται για φύτευση σε κήπους δίπλα ή κοντά στην θάλασσα.

Έχει ελκυστικής απόχρωσης δερματώδες πράσινο φύλλωμα, λευκά αρωματικά λουλούδια και διακοσμητικούς καρπούς ροδίζοντος κόκκινου χρώματος. Η ανθοφορία της – γεγονός σπάνιο για φυτά παραλίας – είναι μεγάλης διάρκειας, αφού παρατηρείται από τις αρχές του καλοκαιριού μέχρι και τα μέσα του φθινοπώρου, ωστόσο δεν είναι καθόλου ασυνήθιστο να ανθίζει και εκτός εποχής όλον τον χρόνο, στον βαθμό που οι συνθήκες την ευνοούν. Το άρωμα δε των λουλουδιών της είναι εξαιρετικά δυνατό, μοιάζει πολύ με αυτό του Ρυγχοσπέρματος (Trachelospermum jasminoides) και μάλιστα το βράδυ, αυξάνει κατά πολύ σε ένταση.

Φυτεύεται χωρίς το παραμικρό πρόβλημα στην πρώτη ζώνη του παραλιακού μετώπου του κήπου, όπου διαμορφωμένη σε φράχτη, μπορεί αμισθί να επιτελέσει και τον ρόλο του φύλακα, μιας και διαθέτει αγκάθια.  

Κόπροσμα το Έρπον

Coprosma repens (Κόπροσμα)
Coprosma repens (Κόπροσμα) - Αειθαλείς Θάμνοι Παραθαλάσσιων Περιοχών

Βοτανική Ονομασία: Coprosma repens A. Rich.

Κοινή Ονομασία: Κόπροσμα

Βασικά Στοιχεία

Ύψος & Διάμετρος: (3 – 5) x (3 – 5) m

Ρυθμός Ανάπτυξης: Μέσος

Ελάχιστες Θερμοκρασίες: (−6,7/ −9) °C

Μέγιστες Θερμοκρασίες: 35-40 °C

Έκθεση: Ήλιος

Υφή: Λεπτή

Σχόλια

Το Κόπροσμα το έρπον δεν είναι τόσο δυσώδες για τους παραθαλάσσιους κήπους όσο δηλώνει το όνομα του γένους. Στην πραγματικότητα δεν είναι καθόλου δυσώδες, και επιπροσθέτως πρόκειται για έναν αειθαλή θάμνο που συνδυάζει την ευρωστία ως προς την ανάπτυξη με την αρτιότητα ως προς την εμφάνιση.

Μάλιστα, με την υψηλότατη αντοχή του στα αλατοσταγονίδια, στα υφάλμυρα εδάφη καθώς και στους ισχυρούς ανέμους, ακόμα και εάν εξέπεμπε ολίγη δυσωδία, ουδείς εχέφρον κηποτεχνικός θα συμβούλευε να αποφεύγεται η φύτευσή του στις παράλιες περιοχές.

… Εκτός βέβαια από εκείνες τις περιοχές, στις οποίες το Κόπροσμα έχει δείξει τόσο μεγάλη προσαρμογή, που θεωρεί πως μπορεί να πολλαπλασιάζεται ανεξέλεγκτα, γινόμενο τελικά ζιζάνιο.

Ελαίαγνος

Elaeagnus pungens (Ελαίαγνος) - Αειθαλείς Θάμνοι Παραθαλάσσιων Περιοχών
Elaeagnus pungens (Ελαίαγνος) - Αειθαλείς Θάμνοι Παραθαλάσσιων Περιοχών

Βοτανική Ονομασία: Elaeagnus pungens Thunb.

Κοινή Ονομασία: Ελαίαγνος

Βασικά Στοιχεία

Ύψος & Διάμετρος: (3 – 5) x (1,5 – 3) m

Ρυθμός Ανάπτυξης: Πολύ Γρήγορος

Ελάχιστες Θερμοκρασίες: (−20,6 / −23,3) °C

Μέγιστες Θερμοκρασίες: 40 °C

Έκθεση: Ήλιος / Μερική Σκιά

Υφή: Μέση

Σχόλια

Τρία τουλάχιστον στοιχεία χαρακτηρίζουν τον Ελαίαγνο: η ανθεκτικότητά του, ο πολύ γρήγορος ρυθμός με τον οποίον αναπτύσσεται κάθε χρόνο, και το άρωμά του. Δηλαδή το άρωμα των φθινοπωρινών λουλουδιών του, που παρόλο που είναι σχεδόν αόρατα καταφέρνουν να το κάνουν αισθητό, σε μια απόσταση 15 περίπου μέτρων.

Δεν είναι δα και μικρό κατόρθωμα αυτό για τους Ελαίαγνους, αν μάλιστα σκεφτεί κανείς πως πρόκειται για φυτά πολλαπλών επιλογών, που εδώ, ως παράδειγμα αναφέρεται πως ο καλλιεργητής τα προορίζει για την δημιουργία φράχτη.

Ενός φράχτη με γκριζοπράσινο φύλλωμα, ο οποίος αν αφεθεί να καρποφορήσει παράγει την άνοιξη νοστιμότατους κόκκινους καρπούς για τα πουλιά.

… Όχι, δεν τους έχουμε δοκιμάσει, από τον φόβο των αγκαθιών των βλαστών του.

Κατά τα λοιπά, ο Ελαίαγνος είναι ένας αειθαλής θάμνος που παρουσιάζει εξαιρετική αντοχή στο ψύχος, στις υψηλές θερμοκρασίες, στους θαλασσινούς ανέμους και στα αλατοσταγονίδια.

Προσαρμόζεται σε οποιονδήποτε τύπο και αντίδρασης εδάφους, αρκεί σε καμιά περίπτωση να μην νεροκρατεί.

Στους κήπους δίπλα και κοντά στην θάλασσα, μπορεί να φυτευτεί σε οποιαδήποτε θέση, μόνος του, μαζικά ή και ομαδικά μαζί με άλλα φυτά παραλίας, ακόμα και στην πρώτη ζώνη του παραλιακού μετώπου.

Η συντακτική ομάδα της ΄Καλλιέργειας‘ το συστήνει ανεπιφύλακτα – ο αναγνώστης, για καλό και για κακό, ας κρατά ορισμένες επιφυλάξεις.  

Ελαίαγνος Πράσινος

Elaeagnus x ebbingei (Ελαίαγνος Πράσινος)
Elaeagnus x ebbingei (Ελαίαγνος Πράσινος) - Αειθαλείς Θάμνοι Παραθαλάσσιων Περιοχών

Βοτανική Ονομασία: Elaeagnus x ebbingei Boom.

Κοινή Ονομασία: Πράσινος Ελαίαγνος

Βασικά Στοιχεία

Ύψος & Διάμετρος: (3 – 5) x (3 -5) m

Ρυθμός Ανάπτυξης: Γρήγορος

Ελάχιστες Θερμοκρασίες: (−15 / −17,8) °C

Μέγιστες Θερμοκρασίες: 40 °C

Έκθεση: Ήλιος / Μερική Σκιά

Υφή: Μέση

Σχόλια

Ο Πράσινος Ελαίαγνος, ως στενός συγγενής του προηγούμενου, μοιράζεται σχεδόν τις ίδιες απαιτήσεις – που είναι ελάχιστες – και τα ίδια περίπου χαρακτηριστικά – που είναι πολλά.

Ως φυτό, πρόκειται για αειθαλή θάμνο, με ωραίο γλαυκοπράσινο φύλλωμα, εξαίρετα αρωματικά άνθη και πολύ γευστικούς καρπούς.

Τους καρπούς του όσοι τους δοκιμάσανε λένε πως θυμίζουμε έντονα τα φιστίκια – πλην όμως η συντακτική ομάς της ‘Καλλιέργειας‘ δηλώνει φαν των αυθεντικών φιστικιών και ουχί των ιμιτασιόν.  

Σε σχέση με την αξιοποίησή του στους παραθαλάσσιους κήπους, μπορεί χωρίς φόβο να φυτευτεί στην πρώτη ή στην δεύτερη ζώνη του παραλιακού μετώπου, καθώς δεν τον σκιάζουν ούτε οι ανεμοδαρμένες ακτές, μα ούτε και τα αλατοσταγονίδια.

Το μόνο που ο  Πράσινος Ελαίαγνος πραγματικά φοβάται είναι η φύτευσή του σε θέσεις που νεροκρατούν.

Μεταξύ των πολλών κηποτεχνικών αρετών του φυτού, είναι και η δυνατότητα που προσφέρει για την φύτευσή του κατά μόνας, ή σε ομάδες, για την δημιουργία συστάδων, συθάμνων καθώς και φυτικών φρακτών.

Οι φυτικοί φράχτες του Πράσινου Ελαίαγνου, μπορεί να είναι ελεύθεροι ή σχήματος, γεγονός που πολλαπλασιάζει την αξία του μεταξύ των κατάλληλων για παραλιακή φύτευση φυτών.

Και φυσικά, εάν παρατηρηθεί έλλειψη ξηρών καρπών, όπως σημειώθηκε και ανωτέρω, μπορεί κάλλιστα να συνοδέψει και τα αλκοολούχα ποτά, χωρίς να φανεί η διαφορά.

…. Ιδιαίτερα μετά το δεύτερο μπουκάλι ουίσκι.  

Εσκαλόνια Ροζ

Escallonia rosea (Εσκαλόνια Ροζ)
Escallonia rosea (Εσκαλόνια Ροζ) - Αειθαλείς Θάμνοι Παραθαλάσσιων Περιοχών

Βοτανική Ονομασία: Escallonia rosea Griseb. (συν. Escallonia pterocladon Hook.)

Κοινή Ονομασία: Εσκαλόνια, Ροζ Εσκαλόνια

Βασικά Στοιχεία

Ύψος & Διάμετρος: (2 – 3) x (2 – 3) m

Ρυθμός Ανάπτυξης: Γρήγορος

Ελάχιστες Θερμοκρασίες: (−9,4 / −12,2) °C

Μέγιστες Θερμοκρασίες: 32-36 °C

Έκθεση: Ήλιος / Μερική Σκιά

Υφή: Μέση

Σχόλια

Η Ροζ Εσκαλόνια, εκτός από εξαίρετος θάμνος  για φύτευση σε κήπους δίπλα στην θάλασσα είναι και εξαίρετο μελισσοτροφικό φυτό. Πράγματι, κάτω από ευνοϊκές συνθήκες μπορεί να ανθοφορεί για περίοδο 100 έως 120 ημερών, με ροζ χρώματος λουλούδια, από τον Ιούνιο μέχρι και τον Οκτώβριο, προσφέροντας άφθονο νέκταρ στις μέλισσες – αλλά και άφθονα τσιμπήματα στους απρόσεκτους.

Η Ροζ Εσκαλόνια δεν έχει βέβαια μόνο άνθη, έχει και ελκυστικού πράσινου χρώματος φύλλωμα, ενώ ακόμα έχει ελάχιστες απαιτήσεις ως προς το έδαφος και τις συνθήκες καλλιέργειας.

Εάν συνυπολογισθεί μάλιστα ό,τι μπορεί να φυτευτεί μόνη της, μαζικά ή σε ομάδες μαζί με άλλα φυτά παραλίας, καθώς και πως μπορεί να δημιουργήσει ιδιαίτερης ομορφιάς ελεύθερου σχήματος φράχτες ή και απλώς κλαδευόμενους, τότε αβίαστα μπορεί κανείς να συμπεράνει την δυνητικά πολύτιμη συμβολή της Ροζ Εσκαλόνιας γενικότερα στην κηποτεχνία.

Τώρα, γιατί αυτός ο αειθαλής θάμνος δεν έχει γνωρίσει ιδιαίτερη διάδοση, αποτελεί πράγματι μυστήριο, που ως ακόμα και αυτός ο Ηρακλής Πουαρό δεν θα μπορούσε – ίσως – να διερευνήσει.  

Εσκαλόνια Κόκκινη

Escallonia rubra (Εσκαλόνια Κόκκινη)
Escallonia rubra (Εσκαλόνια Κόκκινη) - Αειθαλείς Θάμνοι Παραθαλάσσιων Περιοχών

Βοτανική Ονομασία: Escallonia rubra (Ruiz & Pav.) Pers.

Κοινή Ονομασία: Εσκαλόνια, Κόκκινη Εσκαλόνια

Βασικά Στοιχεία

Ύψος & Διάμετρος: (2 – 3) x (2 – 3) m

Ρυθμός Ανάπτυξης: Γρήγορος

Ελάχιστες Θερμοκρασίες: (−9,4 / −12,2) °C

Μέγιστες Θερμοκρασίες: 32-36 °C

Έκθεση: Ήλιος / Μερική Σκιά

Υφή: Μέση

Σχόλια

Η Κόκκινη Εσκαλόνια είναι μια ακόμα ενδιαφέρουσα επιλογή για φυτεύσεις σε παραθαλάσσιες περιοχές. Έχει εξαιρετικά όμορφο έντονα πράσινο φύλλωμα, το οποίο επιπροσθέτως είναι αρωματικό, και άφθονη ανθοφορία που διαρκεί περίπου 50 με 60 ημέρες, με κόκκινα ή ελαφρώς ροδίζοντα κόκκινα άνθη, από τον Μάιο μέχρι τον Ιούνιο.

Περιττό βέβαια να ειπωθεί – αλλά θα ειπωθεί -, πως τα λουλούδια της έλκουν τις μέλισσες, όπως ακριβώς και εκείνα της εξαδέλφης της, της Ροζ Εσκαλόνιας, ενώ και οι πεταλούδες την τιμούν.

Η Κόκκινη Εσκαλόνια δεν αντιμετωπίζει κανένα πρόβλημα με τα αλατοσταγονίδια, αλλά δεν αντέχει καθόλου τους ψυχρούς ανέμους καθώς και την περίσσεια εδαφική υγρασία.

Εφόσον έχει διασφαλιστεί ως προς τα δύο τελευταία, μπορεί άνετα να φυτευτεί σε οποιονδήποτε παράλιο κήπο μόνη της, σε ομάδες ή και για την δημιουργία φυτικού φράχτη, είτε αυτός θα είναι σχήματος είτε ελεύθερης ανάπτυξης.

Μετά το πέρας της ανθοφορίας, προσφέρεται μια  θαυμάσια ευκαιρία για ένα ελαφρύ κλάδεμα του θάμνου. Αλλά προσοχή: όταν αναφερόμαστε στο πέρας της ανθοφορίας, εννοούμε την βασική ανθοφορία του φυτού, διότι κατά τα άλλα, εάν η Κόκκινη Εσκαλόνια βρεθεί σε ευνοϊκό περιβάλλον μπορεί να ανθίζει σποραδικά σχεδόν καθ όλη την διάρκεια του έτους.

Επίσης αξίζει να αναφερθεί, πως εφόσον εγκατασταθεί καλά, συμπεριφέρεται άριστα στις τυχόν επικρατούσες ξηροθερμικές συνθήκες, της ευρύτερης περιοχής του παράλιου κήπου.  

Ευώνυμο το Ιαπωνικόν

Euonymus japonicus (Ευώνυμο το Ιαπωνικό)
Euonymus japonicus (Ευώνυμο το Ιαπωνικό) - Αειθαλείς Θάμνοι Παραθαλάσσιων Περιοχών

Βοτανική Ονομασία: Euonymus japonicus Thunb.

Κοινή Ονομασία: Γιαπωνέζικο Ευώνυμο, Ιαπωνικό Ευώνυμο

Βασικά Στοιχεία

Ύψος & Διάμετρος: (3 – 4) x (1,5 – 2) m

Ρυθμός Ανάπτυξης: Μέσος

Ελάχιστες Θερμοκρασίες: (−20,6 / −23,3) °C

Μέγιστες Θερμοκρασίες: 36-40 °C

Έκθεση: Ήλιος / Ημισκιά / Σκιά

Υφή: Μέση

Σχόλια

Το ιαπωνικό Ευώνυμο είναι ένας παλαίμαχος των κήπων. Ένας παλαίμαχος που όμως δεν λέει να τα παρατήσει, αφού δεν εννοούν να τον αφήσουν στην ησυχία του, και για αυτό βρίσκεται πάντα σε ετοιμότητα ώστε να δώσει λύσεις, σε εκείνες τις περιοχές και θέσεις όπου η φυτική παλέτα προσφέρει πράγματι ελάχιστες επιλογές.

Μια τέτοια δύσκολη φυτική παλέτα, είναι και αυτή των παράλιων εκτάσεων. Εκεί το ιαπωνικό Ευώνυμο, με το πυκνό, σκουροπράσινο αειθαλές φύλλωμα και την άφθονη και διακοσμητική πορτοκαλοκόκκινη καρποφορία, θα συνεισφέρει πρακτικά και διακοσμητικά, κι ας έχει ασήμαντη πρασινίζουσα λευκή καλοκαιρινή ανθοφορία.

Εάν μάλιστα έχει εξασφαλισμένη την στράγγιση, είναι πολύ πιθανό να συνεισφέρει πρακτικά και διακοσμητικά και έξω από τα στενά όρια του παραθαλάσσιου κήπου, γινόμενος ζιζάνιο, όπως ακριβώς και ο πρωτοξάδελφός του, το ημιέρπον Ευώνυμο.

Στον βαθμό που εκτιμάται πως κάτι τέτοιο δεν θα συμβεί, μπορεί να φυτευτεί, όχι στα μετόπισθεν – ως παλαίμαχος – αλλά στην πρώτη γραμμή του παραλιακού μετώπου, μόνος του ή σε ομάδες παλαιμάχων, που εάν μπουν στην σειρά, θα φτιάξουν ένα σχεδόν απροσπέλαστο καταπράσινο τείχος.

Όπως τέτοιο υπήρξε ακριβώς και το τείχος του Βερολίνου – μετά την Πτώση.  

Φούξια Μαγγελάνικα

Fuchsia magellanica (Φούξια)
Fuchsia magellanica (Φούξια) - Αειθαλείς Θάμνοι Παραθαλάσσιων Περιοχών

Βοτανική Ονομασία: Fuchsia magellanica Lam.

Κοινή Ονομασία: Σκουλαρίκι, Σκουλαρικιά, Φούξια Κήπου

Βασικά Στοιχεία

Ύψος & Διάμετρος: (2,5 – 3) x (2,5 – 3) m

Ρυθμός Ανάπτυξης: Μέσος

Ελάχιστες Θερμοκρασίες: (−15 / −17,8) °C

Μέγιστες Θερμοκρασίες: 32-36 °C

Έκθεση: Ήλιος / Ημισκιά / Σκιά

Υφή: Λεπτή

Σχόλια

Σκληρή σαν τον Κληντ Ήστγουντ, στους ‘Ασυγχώρητους‘, εξωτικά όμορφη σαν την Ταϊτή του Γκογκέν, και πάντοτε απρόβλεπτη σαν την θάλασσα, η αειθαλής Σκουλαρικιά μπορεί να περάσει ολόκληρη την ζωή της σχεδόν στα όρια του αιγιαλού.

Διότι στην ψυχρότατη ενδοχώρα, ξέρει πως θα χάσει τελείως τα φύλλα της κοντά στους -2 °C, και πως θα εξαφανισθεί ολότελα το υπέργειο τμήμα της κοντά στους -10 °C – πλήγματα μεγάλα για μια κοκέτα σαν αυτήν.

Βέβαια την ερχόμενη άνοιξη θα επανακάμψει και μάλιστα σημαντικά ανανεωμένη, όμως η ζημιά στην εικόνα της θα ‘ναι μεγάλη.

Αλλά είτε στον παράλιο κήπο είτε σε κήπους στην ενδοχώρα, με ή χωρίς καταστραμένη την εικόνα της, η Φούξια από τον Μάιο περίπου μέχρι και τα μέσα του φθινοπώρου, δεν θα σταματήσει να παράγει τα θαυμάσια όσο και ασυνήθιστα λουλούδια της.

Και αφού θα συνεχίζει ασυγκράτητα να ανθοφορεί, το ίδιο ασυγκράτητα θα καρποφορεί, και μάλιστα όταν βρεθεί σε ευνοϊκό περιβάλλον θα φροντίσει να διαφύγει από τον ορισμένο χώρο φύτευσής της στον κήπο, και να πετάξει προς την άγρια φύση, σαν αναθεματισμένο ζιζάνιο.

Να την φυτεύει λοιπόν κανείς ή να μην την φυτεύει; – ιδού η απορία. Να την φυτεύει είναι η απάντηση, αφού πρώτα λάβει τις απαραίτητες διαβεβαιώσεις από την Φούξια πως δεν πρόκειται να εισβάλει στην χλωρίδα της ευρύτερης περιοχής διαταράσσοντας τις λεπτές ισορροπίες.

Και να φροντίσει να την φυτεύει στην δεύτερη ή στην τρίτη ζώνη του κήπου του, μιας και δεν την σκιάζει η αλμύρα αλλά μοναχά ο ισχυρός άνεμος, και σε έδαφος που στραγγίζει καλά αλλά διατηρεί την υγρασία του, καθώς και σε θέση προστατευμένη από τον μεσημεριανό ήλιο – εάν ο παραθαλάσσιος κήπος βρίσκεται σε περιοχή που δεν φημίζεται για τα δροσερά καλοκαίρια της.  

Δάφνη η Ευγενής

Laurus nobilis (Δάφνη η Ευγενής)
Laurus nobilis (Δάφνη η Ευγενής) - Αειθαλείς Θάμνοι Παραθαλάσσιων Περιοχών

Βοτανική Ονομασία: Laurus nobilis L.

Κοινή Ονομασία: Βάγια, Βαγιά, Δάφνη, Δάφνη του Απόλλωνα, Δαφνολιά, Φυλλάδα

Βασικά Στοιχεία

Ύψος & Διάμετρος: (8 – 18) x (5 – 8) m

Ρυθμός Ανάπτυξης: Μέσος

Ελάχιστες Θερμοκρασίες:(−9,4 / −12,2) °C

Μέγιστες Θερμοκρασίες: >40 °C

Έκθεση: Ήλιος / Ημισκιά / Σκιά

Υφή: Μέση

Σχόλια

Η Δάφνη του Απόλλωνα είναι ένας αειθαλής θάμνος με πάμπολλες ιδιότητες. Όμως η αρτυματική, αρωματική, καθώς και η φαρμακευτική – μεταξύ άλλων – πλευρά του ατυχώς δεν θα εξεταστούν εδώ, αλλά σε μελλοντικά αφιερώματα (… τρέμε αναγνώστη).

Εδώ (και τώρα) θα γίνει αναφορά μόνο στις καλλωπιστικές πτυχές της Δάφνης σε σχέση με την αξιοποίησή της σε κήπους και χώρους παραλιακών περιοχών.

Εντυπωσιακής ανάπτυξης φυτό, έχει σκουροπράσινο φύλλωμα, λευκοκίτρινα λουλούδια – αλλά χωρίς διακοσμητική αξία – και μικρούς, σφαιρικού σχήματος, μαύρους δρυποειδείς καρπούς.

Η Δάφνη του Απόλλωνα προσαρμόζεται σε ποικίλους εδαφικούς τύπους, έχει πολύ μεγάλη αντοχή στις υψηλές θερμοκρασίες, στις ξηροθερμικές συνθήκες καθώς και στα αλατοσταγονίδια, ενώ παρουσιάζει μέτρια αντοχή στα αλατούχα εδάφη.

Επιδέχεται οποιουδήποτε τύπου κλάδεμα και μπορεί να διαμορφωθεί τόσο σε φυτό σχήματος όσο και σε δέντρο.

Στις παραθαλάσσιες περιοχές και στους κήπους δίπλα ή κοντά στην θάλασσα, μπορεί να φυτευτεί στην πρώτη ζώνη του παραλιακού μετώπου, και να διαμορφωθεί σε φράχτη κλαδευόμενο που θα λειτουργεί ως φυτικό όριο και οπτικό φράγμα,  ή μπορεί να αφεθεί να αναπτυχθεί ελεύθερα, σχηματίζοντας θαυμάσιους ανεμοφράκτες.

Ο συνδυασμός της, τέλος, και με άλλα αρωματικά φυτά παραλίας, θα έχει ως αποτέλεσμα την δημιουργία ενός δυνατού οσφρητικού αποτυπώματος, στην περιρρέουσα ατμόσφαιρα του χώρου.  

Λεπτόσπερμα

Leptospermum laevigatum (Λεπτόσπερμα)
Leptospermum laevigatum (Λεπτόσπερμα) - Αειθαλείς Θάμνοι Παραθαλάσσιων Περιοχών

Βοτανική Ονομασία: Leptospermum laevigatum (Gaertn.) F. Muell.

Κοινή Ονομασία: Λεπτόσπερμα

Βασικά Στοιχεία

Ύψος & Διάμετρος: (3 – 5) x (3 – 5) m

Ρυθμός Ανάπτυξης: Μέσος

Ελάχιστες Θερμοκρασίες:(−3,9 / −5) °C

Μέγιστες Θερμοκρασίες: 40 °C

Έκθεση: Ήλιος

Υφή: Λεπτή

Σχόλια

Το Leptospermum laevigatum είναι ένας αειθαλής θάμνος υψηλής ανάπτυξης κατάλληλος για φύτευση ακόμα και πάνω στον αιγιαλό, στην αμμουδιά.

Έχει γλαυκοπράσινο φύλλωμα, όμορφα μικρά λευκά λουλούδια, και περίοδο ανθοφορίας 60 έως 90 ημερών, από τα τέλη του χειμώνα μέχρι και τα τέλη της άνοιξης.

Θέλει προστασία απέναντι στους παρατεταμένα θερμούς και ξηρούς ανέμους, προστασία την οποία έχει βρεί σε μεγάλο βαθμό σε εκτεταμένες περιοχές της Νότιας Αυστραλίας, της Τασμανίας, της Νέας Ζηλανδίας, της Νότιας Αφρικής και της Χαβαής, όπου και συμπεριφέρεται σαν ζιζάνιο.

Εάν έχει εξασφαλισθεί η μη διάδοσή του, τότε μπορεί χωρίς φόβο να φυτευτεί σε παραθαλάσσιες περιοχές και κήπους, και μάλιστα σε περιβάλλοντα όπου πολύ λίγα φυτά μπορούν να επιβιώσουν, όπως αυτά που συγκροτούν οι θίνες που σχηματίζονται σε αμμώδεις ακτές του αιγιαλού.  

Μελαλεύκα η Νησιόφιλη

Melaleuca nesophila (Μελαλεύκα η Νησιόφυλλη) - Αειθαλείς Θάμνοι Παραθαλάσσιων Περιοχών
Melaleuca nesophila (Μελαλεύκα η Νησιόφυλλη) - Αειθαλείς Θάμνοι Παραθαλάσσιων Περιοχών

Βοτανική Ονομασία: Melaleuca nesophila F.Muell.

Κοινή Ονομασία: Μελαλεύκα

Βασικά Στοιχεία

Ύψος & Διάμετρος: (4 – 6) x (3,5 – 5) m

Ρυθμός Ανάπτυξης: Μέσος προς Γρήγορο

Ελάχιστες Θερμοκρασίες: (−3,9 / −6,7) °C

Μέγιστες Θερμοκρασίες: 40 °C

Έκθεση: Ήλιος / Μερική Σκιά

Υφή: Λεπτή

Σχόλια

Η Μελαλεύκα αγαπάει τα νησιά. Και αφού τα νησιά – συνήθως – περιβάλλονται από θάλασσα, είναι πρόδηλο πως πρόκειται για ακόμα ένα ανάμεσα στα φυτά παραλίας, που είναι κατάλληλο (αυτό κι αν είναι συμπέρασμα) για παράκτιες φυτεύσεις.

H Μελαλεύκα είναι αειθαλής θάμνος ή μικρό δέντρο ασύμμετρης μορφής. Έχει φωτεινό πράσινο φύλλωμα και άνθη που μοιάζουν με θυσανίσκους (πονπόν). Το χρώμα τους αρχικά είναι ανοιχτό πορφυρό το οποίο διαδοχικά μέχρι την ωρίμανση προσλαβάνει διάφορες αποχρώσεις του ροζ-μοβ, με αποτέλεσμα την εμφάνιση μιας οπτικά πολύ ελκυστικής πολυχρωμίας.

Η ανθοφορία της είναι μακρά, με διάρκεια που κυμαίνεται μεταξύ 90 και 150 ημερών, ενώ το νέκταρ των ανθέων της θρέφει πουλιά και μέλισσες.

Εάν διαμορφωθεί σε δέντρο, αναδεικνύεται ο παχύς, σπογγώδους υφής φλοιός της, προσδίδοντας στο φυτό ακόμα ένα ενδιαφέρον διακοσμητικά στοιχείο.

Στις παράκτιες περιοχές και στους κήπους δίπλα ή κοντά στην θάλασσα, η Μελαλεύκα μπορεί να φυτευθεί στην πρώτη ζώνη του παραλιακού μετώπου, μιας που παρουσιάζει υψηλότατη αντοχή στους θαλασσινούς ανέμους και στα αλατοσταγονίδια.

Επιπλέον, η υψηλότατη αντοχή της στην ξηρασία, προσφέρει μια θαυμάσια λύση σε όλα εκείνα τα μέρη, όπου το νερό ιδίως την καλοκαιρινή περίοδο, είναι δυσεύρετο.

Συνυπολογίζοντας πως δεν αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα από εχθρούς και ασθένειες και πως μπορεί να φυτευτεί σε κάθε τύπο εδάφους που δεν νεροκρατεί, βγαίνει αβίαστα το (αυτό κι αν είναι) συμπέρασμα, πως η Μελαλεύκα αποτελεί μιαν εξαίρετη επιλογή για παράκτιες φυτεύσεις.  

Μυόπορο το Κοινό

Myoporum insulare (Μυόπορο το Κοινό) - Αειθαλείς Θάμνοι Παραθαλάσσιων Περιοχών
Myoporum insulare (Μυόπορο το Κοινό) - Αειθαλείς Θάμνοι Παραθαλάσσιων Περιοχών

Βοτανική Ονομασία: Myoporum insulare R.Br.

Κοινή Ονομασία: Κοινό Μυόπορο, Μυόπορο Ινσουλάρε

Βασικά Στοιχεία

Ύψος & Διάμετρος: (5 – 7) x (2,5 – 3,5) m

Ρυθμός Ανάπτυξης: Γρήγορος

Ελάχιστες Θερμοκρασίες: (−6,7 / −9,4) °C

Μέγιστες Θερμοκρασίες: 40 °C

Έκθεση: Ήλιος

Υφή: Λεπτή

Σχόλια

Ακόμα ένας εξαιρετικής διακοσμητικής αξίας θάμνος από την χώρα των καγκουρό – όπως κατ’ επανάληψιν έχουμε γράψει, τόσο που η συντακτική ομάδα της ‘Καλλιέργειας‘ μπαίνει στον πειρασμό, για ένα ξεχωριστό αφιέρωμα σε αυτό το μαρσιποφόρο, που άλλο τόσο έχει κακοπεράσει από την πένα της.

Τι λέγαμε; Α, για το Μυόπορο…

Επανερχόμενοι λοιπόν στο Μυόπορο, οφείλουμε να πούμε πως πρόκειται για ένα πολύμορφο φυτό, αφού στις φυσικές οικοθέσεις του απαντάται τόσο ως έρπων αειθαλής θάμνος, όσο και  ως θάμνος μεγάλης ανάπτυξης αλλά και μικρού ύψους δέντρο.

Το κοινό Μυόπορο έχει στιλπνό σκουροπράσινο φύλλωμα και άνθη βιολετίζοντος λευκού χρώματος. Ανθοφορεί κατά τα μέσα του καλοκαιριού μέχρι τις αρχές του φθινοπώρου, από τον Ιούλιο μέχρι τον Σεπτέμβριο.

Οι καρποί του φυτού είναι δρύπες βιολετί – πορφυρού χρώματος, τους οποίους οι γαστριμαργικά τολμηροί τους τρώνε – παρόλο που κυκλοφορεί έντονα η φήμη πως δεν τρώγονται με τίποτα.

Αυτό που ωστόσο παραμένει αναμφισβήτητο, είναι η υψηλότατη ανθεκτικότητά του στους θαλασσινούς ανέμους, στα αλατοσταγονίδια και η ικανοποιητική προσαρμογή του στα αλατούχα εδάφη.

Συνεπώς το κοινό Μυόπορο, που κατάγεται από την χώρα των καγκουρό και της εξαφανισμένης Τίγρης της Τασμανίας, είναι ένας από τους πλέον κατάλληλους θάμνους για εγκατάσταση σε παράκτιες περιοχές.

Μπορεί να φυτευτεί στην πρώτη ή την δεύτερη ζώνη του παραλιακού μετώπου και να αξιοποιηθεί για την δημιουργία πυκνότατου ανεμοφράχτη, ή να χρησιμοποιηθεί για την δημιουργία θαμνώνων τοποθετημένο στην τελευταία σειρά.  

Πικροδάφνη

Nerium oleander (Πικροδάφνη)
Nerium oleander (Πικροδάφνη) - Αειθαλείς Θάμνοι Παραθαλάσσιων Περιοχών

Βοτανική Ονομασία: Nerium oleander L.

Κοινή Ονομασία: Αριοδάφνη, Αροδάφνη, Λέανδρος, Ροδοδάφνη, Σφάκα, Ψουράκα

Βασικά Στοιχεία

Ύψος & Διάμετρος: (5 – 6) x (3 – 5) m

Ρυθμός Ανάπτυξης: Γρήγορος

Ελάχιστες Θερμοκρασίες: (−9,4 / −12,2) °C

Μέγιστες Θερμοκρασίες: >40 °C

Έκθεση: Ήλιος

Υφή: Μέση

Σχόλια

Το Νήριον ο ολέανδρος, η Πικροδάφνη, αποτελεί ένα από τα πλέον διαδεδομένα και αναγνωρίσιμα φυτά, με καταγωγή από την Λεκάνη της Μεσογείου.

Αναπόσπαστο στοιχείο του φαντασιακού εφευρήματος που λέγεται Μεσογειακός Κήπος, πρόκειται για αειθαλή θάμνο μεγάλης ανάπτυξης, που σχετικά εύκολα μπορεί να διαμορφωθεί και σε μικρού ύψους δέντρο.

Το φύλλωμα της Πικροδάφνης είναι σκουροπράσινο και μέσης πυκνότητας, ενώ τα άνθη της έχουν ροζ χρώμα και είναι άφθονα – σκεπάζοντας κυριολεκτικά το φυτό.

Η περίοδος ανθοφορίας της διαρκεί περίπου 90 έως 120 ημέρες, ξεκινώντας από τις αρχές του καλοκαιριού για να ολοκληρωθεί στις αρχές του φθινοπώρου.

Η μεγάλη αντοχή της Πικροδάφνης στα αλατοσταγονίδια, στους θαλασσινούς ανέμους, στην ξηρασία και στις υψηλές θερμοκρασίες την καθιστούν απολύτως κατάλληλη για εγκατάσταση σε κήπους και περιοχές παραθαλάσσιες.

Όμως επειδή όλα τα φυτικά μέρη της Πικροδάφνης είναι εξαιρετικά τοξικά, επιβάλλεται να αποφεύγεται η φύτευσή της σε χώρους όπου διαβιούν ή παίζουν μικρής ηλικίας παιδιά.  

Ολεάρια

Olearia traversii (Ολεάρια) - Αειθαλείς Θάμνοι Παραθαλάσσιων Περιοχών
Olearia traversii (Ολεάρια) - Αειθαλείς Θάμνοι Παραθαλάσσιων Περιοχών

Βοτανική Ονομασία: Olearia traversiorum (F.Muell.) Hook.f. (συν. Olearia traversii  (F.Muell.)Hook.f.)

Κοινή Ονομασία: Ολεάρια

Βασικά Στοιχεία

Ύψος & Διάμετρος: (12 – 18) x (5 – 8) m

Ρυθμός Ανάπτυξης: Πολύ Γρήγορος

Ελάχιστες Θερμοκρασίες: (−9,4 / −12,2) °C

Μέγιστες Θερμοκρασίες: 40 °C

Έκθεση: Ήλιος

Υφή: Μέση

Σχόλια

Η Ολεάρια στις φυσικές οικοθέσεις της είναι μέσης ανάπτυξης δέντρο με κορμό του οποίου η διάμετρος ξεπερνά συχνά το 1 m. Αντιθέτως στην καλλιέργεια, είναι αειθαλής θάμνος, που φτάνει σε ύψος τα 8 έως 10 m και έχει διάμετρο 3 έως 5 m.

Το φύλλωμα είναι στιλπνό, δερματώδες και σκουροπράσινο ενώ τα άνθη της, τα οποία έχουν κρεμώδες λευκό χρώμα, είναι μικρά και εμφανίζονται από τα τέλη της άνοιξης μέχρι τις αρχές του καλοκαιριού.

Η Ολεάρια είναι ένα από τα καταλληλότερα φυτά για παραλιακές περιοχές και κήπους δίπλα ή επάνω στην θάλασσα.

Προτιμά τα μέσης γονιμότητας και με άριστη στράγγιση εδάφη, ενώ αναπτύσσεται ακόμα και στα ασβεστώδη.

Δεν αντιμετωπίζει κανένα πρόβλημα, με τα αλατοσταγονίδια και τους θαλασσινούς ανέμους και μπορεί να σχηματίσει εξαιρετικής πυκνότητας και αντοχής ανεμοφράχτες.  

Πιστακία η Λεντίσκος

Pistacia lentiscus (Πιστακία η Λεντίσκος)
Pistacia lentiscus (Πιστακία η Λεντίσκος) - Αειθαλείς Θάμνοι Παραθαλάσσιων Περιοχών

Βοτανική Ονομασία: Pistacia lentiscus L.

Κοινή Ονομασία: Μαστιχόδεντρο, Σχίνος

Βασικά Στοιχεία

Ύψος & Διάμετρος: (1,5 – 5) x (1,5 – 3) m

Ρυθμός Ανάπτυξης: Αργός

Ελάχιστες Θερμοκρασίες: (−3,9 / −6,7) °C

Μέγιστες Θερμοκρασίες: >40 °C

Έκθεση: Ήλιος

Υφή: Μέση

Σχόλια

Η Πιστακία η λεντίσκος, δεν είναι άλλη από τον Σχίνο. Ο οποίος Σχίνος στην πραγματικότητα είναι ένα Μαστιχόδεντρο άνευ μαστίχας – εκτός από την ποικιλία του Pistacia lentiscus var.chia που παράγει μαστίχα μόνο στο νησί της Χίου – και άνευ δέντρου, διότι η συνήθης μορφή του είναι αυτή του θάμνου.

Πρόκειται λοιπόν, για ένα αειθαλές είδος που αυτοφύεται στους φυσικούς θαμνώνες της Μεσογείου και σε υψόμετρο που ξεκινά από το επίπεδο της θάλασσας και φτάνει περίπου μέχρι τα 700 m.

Έχει πυκνό πράσινο φύλλωμα, μικρά κοκκινωπά άνθη που εμφανίζονται από τον Μάιο μέχρι τον Ιούνιο, και δρυποειδείς εδώδιμους καρπούς, αρχικά πράσινους, κατόπιν κόκκινους και στην φάση της ωρίμανσης μαύρους.

Η συμβολή του Σχίνου στην δημιουργία παραθαλάσσιων κήπων είναι μεγάλη, μιας και παρουσιάζει υψηλή αντοχή στους θαλασσινούς ανέμους, στα αλατοσταγονίδια, καθώς και στις ξηροθερμικές συνθήκες.

Φυτεύεται σε αμμώδη ή πηλώδη εδάφη στην πρώτη ή στην δεύτερη ζώνη του παραλιακού μετώπου, δεν χρειάζεται ιδιαίτερες φροντίδες, και το προσδόκιμο ζωής του ξεπερνά τα 70 χρόνια.  

Πιττόσπορο το Λεπτόφυλλο

Pittosporum tenuifolium (Πιττόσπορο το Λεπτόφυλλο) - Αειθαλείς Θάμνοι Παραθαλάσσιων Περιοχών
Pittosporum tenuifolium (Πιττόσπορο το Λεπτόφυλλο) - Αειθαλείς Θάμνοι Παραθαλάσσιων Περιοχών

Βοτανική Ονομασία: Pittosporum tenuifolium Banks & Sol. ex Gaertn. (συν. Pittosporum nigricans Hort.)

Κοινή Ονομασία: Λεπτόφυλλο Πιττόσπορο, Λεπτόφυλλη Αγγελική, Αγγελική Λεπτόφυλλη

Βασικά Στοιχεία

Ύψος & Διάμετρος: (4 – 10) x (2 – 5) m

Ρυθμός Ανάπτυξης: Γρήγορος

Ελάχιστες Θερμοκρασίες: (−3,9 / −6,7) °C

Μέγιστες Θερμοκρασίες: 32-36 °C

Έκθεση: Ήλιος / Μερική Σκιά

Υφή: Μέση

Σχόλια

Το πολύ γνωστό σε όλους εμάς που ομιλούμαι απταίστως την Μαορικήν φυτόν Kohuhu, κατάγεται από τα δύο μεγάλα νησιά της Νέας Ζηλανδίας.

Η εξωτική προέλευσή του όμως, δεν στάθηκε με κανέναν τρόπο εμπόδιο, στο να κάνει παγκόσμια καριέρα ως καλλωπιστικό φυτό.

Πράγματι το λεπτόφυλλο Πιττόσπορο (μαζί με τις ποικιλόχρωμες ποικιλίες του) είναι ένα από τα περισσότερο διαδεδομένα φυτά στην κηποτεχνία και στην αρχιτεκτονική του τοπίου των τροπικών, υποτροπικών, καθώς και των θερμότερων περιοχών της ευκράτου ζώνης του πλανήτη.

Σε τι οφείλει την επιτυχία του;

Στο πυκνό, στιλπνό, έντονα πράσινο αειθαλές φύλλωμά του, στους σχεδόν μαύρους βλαστούς και κλάδους του, καθώς και στα αρωματικά κόκκινου-βιολετί χρώματος λουλούδια του, που εμφανίζονται από τον Μάιο μέχρι και τον Ιούνιο.

Επιπροσθέτως, δεν έχει ιδιαίτερες προτιμήσεις ως προς την σύσταση και υφή του εδάφους, αφού αναπτύσσεται σε κάθε εδαφικό τύπο που έχει πολύ καλή αποστράγγιση, και για να έρθουμε και στο θέμα μας, ανήκει σε εκείνα τα φυτά παραλίας που φυτεύονται χωρίς ιδιαίτερα προβλήματα στις παράκτιες περιοχές.

Εκεί, στους κήπους δίπλα και κοντά στην θάλασσα, αξιοποιείται κυρίως για την δημιουργία φραχτών – ελεύθερων ή κλαδευόμενων –  αλλά και  σε ομαδικές φυτεύσεις μόνο του ή μαζί με άλλους θάμνους.

Εάν σε όλα τα παραπάνω προστεθεί και το προσδόκιμο ζωής του που φτάνει μέχρι και τα 150 χρόνια, τότε γίνεται ακόμα πιο καθαρό, το μυστικό, ατυχώς όχι της μακροζωίας του, αλλά της επιτυχίας του.  

Αγγελική η Κοινή

Pittosporum tobira (Αγγελική η Κοινή)
Pittosporum tobira (Αγγελική η Κοινή) - Αειθαλείς Θάμνοι Παραθαλάσσιων Περιοχών

Βοτανική Ονομασία: Pittosporum tobira (Thunb.) W.T.Aiton

Κοινή Ονομασία: Πιττόσπορο Τομπίρα, Αγγελικούλα

Βασικά Στοιχεία

Ύψος & Διάμετρος: (4 – 10) x (2,5 – 5) m

Ρυθμός Ανάπτυξης: Μέσος

Ελάχιστες Θερμοκρασίες: (−3,9 / −6,7) °C

Μέγιστες Θερμοκρασίες: 40 °C

Έκθεση: Ήλιος / Μερική Σκιά

Υφή: Μέση

Σχόλια

Η κοινή Αγγελική είναι ένας από τους παλαιότερους αειθαλείς θάμνους, που χρησιμοποιήθηκαν ευρέως, κυρίως στην Μεσογειακή κηποτεχνία – κάνοντας την αγαπητή εξαδέλφη της, την λεπτόφυλλη Αγγελική, να σκάει από την ζήλεια της.

Τα πάμπολλα ελκυστικά χαρακτηριστικά της περιλαμβάνουν, ωραίο σκουροπράσινο δερματώδες φύλλωμα, πλούσια και εξαιρετικά αρωματική ανθοφορία από τα τέλη της άνοιξης μέχρι τις αρχές του καλοκαιριού, με λευκά λουλούδια, και διακοσμητικούς καρπούς πορτοκαλοκόκκινου χρώματος.

Η κοινή Αγγελική αναπτύσσεται σε αμμώδη ή πηλώδη εδάφη, που στραγγίζουν καλά. Αν και το κανονικό πότισμα την ευνοεί, παρουσιάζει μεγάλη αντοχή στην ξηρασία, όπως και στις υψηλές θερμοκρασίες.

Η φύτευσή της στις παραλιακές περιοχές γίνεται χωρίς ιδιαίτερα προβλήματα, αφού αντέχει τόσο την έκθεση στους παραθαλάσσιους ανέμους όσο και τα αλατοσταγονίδια.

Αξιοποιείται σε ομάδες μόνη της ή μαζί με άλλους θάμνους, για τον σχηματισμό συθάμνων, ή χρησιμοποιείται μόνη της για την δημιουργία συνήθως μέσου  ύψους φράχτη.

Όταν δεν εγκαθίσταται ως φυτό φραχτών, κλαδεύεται αμέσως μετά την ανθοφορία, ενώ – μιας και έγινε λόγος για το κλάδεμα – αξίζει να σημειωθεί πως εύκολα διαμορφώνεται σε χαμηλού ύψους δέντρο, αν και στις Ηνωμένες Πολιτείες, στην Καλιφόρνια, έχει καταγραφεί η περίπτωση ενός εντυπωσιακού δέντρου Αγγελικής ύψους 16 m με περιφέρεια κορμού 3,63 m.  

Πολύγαλα

Polygala myrtifolia (Πολύγαλα) - Αειθαλείς Θάμνοι Παραθαλάσσιων Περιοχών
Polygala myrtifolia (Πολύγαλα) - Αειθαλείς Θάμνοι Παραθαλάσσιων Περιοχών

Βοτανική Ονομασία: Polygala myrtifolia L.

Κοινή Ονομασία: Πολύγαλα

Βασικά Στοιχεία

Ύψος & Διάμετρος: (1,5 – 3) x (1,5 – 3) m

Ρυθμός Ανάπτυξης: Μέσος

Ελάχιστες Θερμοκρασίες: (−3,9 / −6,7) °C

Μέγιστες Θερμοκρασίες: 36 °C

Έκθεση: Ήλιος / Μερική Σκιά

Υφή: Μέση

Σχόλια

Με καταγωγή από την Νότια Αφρική, το Πολύγαλα είναι ένας από τους ομορφότερους αειθαλείς ανθοφόρους θάμνους, που προσφέρονται για φύτευση σε παραθαλάσσιες περιοχές.

Έχει ωραίο, συνήθως ανοιχτόχρωμο πράσινο, στιλπνό φύλλωμα και άφθονα μοβ – πορφυρά άνθη που θυμίζουν αυτά των ψυχανθών. Η περίοδος ανθοφορίας του, κάτω από ιδανικές συνθήκες, εκτείνεται όλον τον τον χρόνο, ωστόσο η βασική ανθοφορία παρατηρείται από τα μέσα της άνοιξης μέχρι και τα μέσα του φθινοπώρου, διαρκώντας ούτε λίγο ούτε πολύ από 120 έως 180 ημέρες.

Αυτός από μόνος του θα ήταν ένας επαρκής λόγος για την διάδοση του φυτού στις ηπειρωτικές και παράλιες περιοχές και κήπους, εάν δεν φρόντιζε και το ίδιο για τούτο, με το να διαφεύγει από τους χώρους της καλλιέργειάς του και να μετατρέπεται σε ζιζάνιο.

Αν εξαιρεθεί αυτή η ατυχής πρωτοβουλία του, τότε δεν συντρέχει ουδείς άλλος λόγος για την μη φύτευσή του στους κήπους δίπλα και κοντά στην θάλασσα.

Πράγματι το Πολύγαλα εμφανίζει υψηλότατη αντοχή στους ισχυρούς θαλασσινούς ανέμους, στα αλατοσταγονίδια, καθώς και στις παρατεταμένες περιόδους ανομβρίας.

Επιπροσθέτως, δεν δείχνει ιδιαίτερη προτίμηση για κάποιον συγκεκριμένο εδαφικό τύπο, αρκεί να στραγγίζει καλά και να μην είναι  όξινης αντίδρασης.

Στους παράλιους κήπους, μπορεί να αξιοποιηθεί φυτευόμενο εν σειρά για την δημιουργία μέσου ύψους και ελεύθερου σχήματος φράχτη – όχι γιατί δεν αντέχει τα κλαδέματα, κάθε άλλο, αλλά διότι έτσι αναδεικνύεται η εντυπωσιακή ανθοφορία του φυτού.

Επίσης μπορεί να φυτευτεί ομαδικά μόνο του ή με άλλου είδους θάμνους, συντελώντας στην δημιουργία εξαιρετικά ενδιαφέρουσας οπτικής εντύπωσης θαμνώνων, καθώς και να εγκατασταθεί μόνο του ως φυτό ιδιαίτερης ομορφιάς, στο έδαφος του παραθαλάσσιου κήπου ή σε μεγάλου μεγέθους γλάστρες και φυτοδοχεία.

Τέλος κλαδευόμενο, μπορεί πολύ εύκολα να διαμορφωθεί σε πολύ χαμηλού ύψους δέντρο, προσθέτοντας έναν πλούσιο ανθοφόρο όροφο, στον κήπο.  

Πυράκανθος

Pyrachantha coccinea (Πυράκανθος)
Pyrachantha coccinea (Πυράκανθος) - Αειθαλείς Θάμνοι Παραθαλάσσιων Περιοχών

Βοτανική Ονομασία: Pyracantha coccinea M.Roem.

Κοινή Ονομασία: Πυράκανθος, Πυράκανθα, Πυράκανθο

Βασικά Στοιχεία

Ύψος & Διάμετρος: (3,5 – 7) x (2 – 4) m

Ρυθμός Ανάπτυξης: Μέσος

Ελάχιστες Θερμοκρασίες: (−26,1 / −28,9) °C

Μέγιστες Θερμοκρασίες: 40 °C

Έκθεση: Ήλιος / Μερική Σκιά

Υφή: Λεπτή

Σχόλια

Ο Πυράκανθος είναι μια εξαίρετη επιλογή για την δημιουργία φράχτη προστασίας στους κήπους των παραθαλάσσιων περιοχών, χάρις στα πολύ αποτελεσματικά, για όποιον τα έχει αισθανθεί, αγκάθια του.

Μεγάλης καλλωπιστικής αξίας, ο Πυράκανθος είναι αειθαλής θάμνος με σκουροπράσινο φύλλωμα, ωραιότατα πάλευκα άνθη και εξαιρετικά διακοσμητικούς καρπούς.

Η ανθοφορία του φυτού παρατηρείται κατά τα τέλη της άνοιξης και διαρκεί 20 με 30 ημέρες. Οι καρποί του, πορτοκαλί – κόκκινου χρώματος, παραμένουν στο φυτό από το φθινόπωρο μέχρι και τον χειμώνα.

Ο Πυράκανθος έχει ελάχιστες απαιτήσεις ως προς την σύσταση του εδάφους, παρουσιάζει ικανοποιητική αντοχή στην ξηρασία, και είναι μέτρια ανθεκτικός στα αλατοσταγονίδια, για αυτό και συστήνεται η φύτευση του στην δεύτερη ζώνη του παραλιακού μετώπου.

Αειθαλείς Θάμνοι Παραθαλάσσιων Περιοχών

Απειλή ή Δήλωση

Δεν πρόκειται για απειλή αλλά για δήλωση: η συντακτική ομάς της ‘Καλλιέργειας’ προτίθεται να ανανεώνει και να συμπληρώνει τον Οδηγό, εάν όχι αενάως, τουλάχιστον μέχρι αυτός να αποκτήσει έναν αξιοπρεπή αριθμό φυτών.

Για αυτόν τον λόγο απευθύνει κάλεσμα στο (διαρκώς και ανεξήγητα φθίνον) αναγνωστικό κοινό να βρίσκεται εν εγρηγόρσει. Και επί τη ευκαιρία, ας ενημερώσει και εμάς που ακριβώς βρίσκεται αυτό το εν εγρηγόρσει.

Αειθαλείς Θάμνοι Παραθαλάσσιων Περιοχών

Παραπομπές

Τις Παραπομπές ετούτου του extra large άρθρου που φέρει τον περιγιάλιο τίτλο Αειθαλείς Θάμνοι Παραθαλάσσιων Περιοχών, παρουσιάζει η μεγάλη φωνή της Νένα Βενετσάνου με το παραδοσιακό νησιώτικο τραγούδι Μες στου Αιγαίου τα Νησιά.

play_circle_filled
pause_circle_filled
Νένα Βενετσάνου - Μες στου Αιγαίου τα νησιά
volume_down
volume_up
volume_off
  1. Bickerton, J., & Clarke, G. (2009). Coastal Gardening. Guild of Master Craftsman Publications.
  2. Dirr, M. (2002). Dirr’s Trees and Shrubs for Warm Climates: An Illustrated Encyclopedia. Timber Press.
  3. Dirr, M. A. (2016). Dirr’s Encyclopedia of Trees and Shrubs.Timber Press.
  4. Konya, A. (2013). Design Primer for Hot Climates. Amsterdam, Netherlands: Elsevier.
  5. Perry, B., & Perry, R. C. (2010). Landscape Plants for California Gardens: An Illustrated Reference of Plants for California Landscapes. Land Design Pub.
  6. Read, I. G., & Mann, S. (1994). The Bush: A Guide to the Vegetated Landscapes of Australia.UNSW Press.
  7. Τσαλικίδης, Ι. (1994). Καλλωπιστικά Φυτά για Ελληνικούς Κήπους [Ornamental Plants for Greek Gardens]. Επίκεντρο.

Αειθαλείς Θάμνοι Παραθαλάσσιων Περιοχών

Κοινοποίηση

Η χρήση του υλικού, όπου δεν αναφέρονται δικαιώματα τρίτων, είναι απολύτως ελεύθερη. Η διάδοση του, ενδεχομένως, χρήσιμη.

Πλοήγηση

Συμβουλές αλλά και προτροπές, παρατηρήσεις αλλά και προτάσεις είναι, σε γενικές γραμμές, ευπρόσδεκτες. Το εάν θα γίνουν και αποδεκτές είναι, σε γενικές γραμμές, μιά άλλη ιστορία.

ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ

Σε δουλειά να βρισκόμαστε.

Η επιθυμία του περιηγητή του ιστοτόπου για ενίσχυση των άμισθων συντελεστών του είναι αναφαίρετο δικαίωμα του. Παρέχοντάς του το κουμπί της δωρεάς, τον βοηθούμε να το ασκήσει.

Close Menu