Προστασία των Καλλωπιστικών Φυτών από τον Παγετό - Πάγος Πάνω στα Φύλλα
Πάγος Πάνω στα Φύλλα

Προστασία των Καλλωπιστικών Φυτών από τον Παγετό

Η προστασία των καλλωπιστικών φυτών από τον παγετό είναι πάντοτε ένα θέμα που απασχολεί τον φιλανθή, καθώς οι θερμοκρασίες κατεβαίνουν και πλησιάζουν τους 0 0C.

Ο παγετός αποτελεί αναμφίβολα έναν μεγάλο κίνδυνο και συνιστά ξεκάθαρα μιαν απειλή για τα φυτά – και όχι μόνο για τα καλλωπιστικά. Από την άλλη οι ζημιές που επιφέρει μπορούν να φθάσουν μέχρι και την ολοκληρωτική καταστροφή των.

Συνεπώς ο παγετός είναι εχθρός.

Η συντακτική ομάδα της ‘Καλλιέργειας’, έπειτα από την σε βάθος  μελέτη του δοκιμίου ‘Περί του Πολέμου’ του Καρλ φον Κλάουζεβιτς, προετοιμάστηκε κατάλληλα ώστε να είναι σε θέση να αντιμετωπίσει αυτόν τον φοβερό και τρομερό εχθρό.

Και με έναν αξιοθαύμαστο τακτικό ελιγμό παραδίδει την ευθύνη για την διεξαγωγή τούτου του πολέμου, στον φιλανθή.

Η ίδια οδεύει προς τους Τροπικούς.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Προστασία των Καλλωπιστικών Φυτών από τον Παγετό - Πλήρης Αντιπαγετική Κάλυψη Φυτού σε Κήπο
Προστασία των Καλλωπιστικών Φυτών από τον Παγετό - Πλήρης Αντιπαγετική Κάλυψη Φυτού σε Κήπο

Η Επίδραση του Ψύχους και των Χαμηλών Θερμοκρασιών στα Φυτά

Η επίδραση του ψύχους και των χαμηλών θερμοκρασιών στα φυτά μπορεί να είναι επωφελής ή δυσμενής.

Επωφελής είναι όταν εκτίθενται στο ψύχος εκείνα τα φυτά που χρειάζονται έναν ορισμένο αριθμό ωρών χαμηλών θερμοκρασιών προκειμένου να διακοπεί ο λήθαργος των οφθαλμών.

Δυσμενής είναι όταν η έκθεση των φυτών στις χαμηλές θερμοκρασίες, οδηγεί σε διαφόρων βαθμών ζημίες – μέχρι και της ολικής καταστροφής τους.

O βαθμός της δυσμενούς επίδρασης του ψύχους και των χαμηλών θερμοκρασιών στα φυτά εξαρτάται από:

  • Το είδος του φυτού
  • Την ηλικία του φυτού
  • Το είδος του φυτικού οργάνου που εκτίθεται στις χαμηλές θερμοκρασίες
  • Την εποχή
  • Την χρονική διάρκεια έκθεσης του φυτού ή του φυτικού οργάνου στις χαμηλές θερμοκρασίες

Για πολλά φυτά των τροπικών και υποτροπικών περιοχών του πλανήτη, θερμοκρασίες κυμαινόμενες μεταξύ 0 και 15 0C, δηλαδή εκείνες που ονομάζονται θερμοκρασίες ψύχους, μπορούν να είναι καταστροφικές. Αντίθετα, για τα περισσότερα είδη της ευκράτου ζώνης, επικίνδυνες είναι οι θερμοκρασίες από τους 0 0C και κάτω, δηλαδή η έκθεση των φυτών σε συνθήκες παγετού.

 

Προστασία των Καλλωπιστικών Φυτών από τον Παγετό - Πλήρης Κάλυψη με Αντιπαγετικό Ύφασμα
Προστασία των Καλλωπιστικών Φυτών από τον Παγετό - Πλήρης Κάλυψη με Αντιπαγετικό Ύφασμα

Τι είναι Παγετός και τα Είδη του Παγετού

Ο παγετός είναι το καιρικό φαινόμενο κατά το οποίο η θερμοκρασία του αέρα πέφτει στους 0 0C ή/και χαμηλότερα. Για να δημιουργηθούν οι χαρακτηριστικοί παγοκρύσταλλοι που οφείλονται στον παγετό, δηλαδή για να υπάρξει άμεση συμπύκνωση των υδρατμών της ατμοσφαίρας, θα πρέπει:

  • Να υπάρχει πτώση της θερμοκρασίας του αέρα στους 0 0C ή/και κάτω
  • Η ατμοσφαιρική υγρασία να είναι χαμηλή
  • Να υπάρχει ελάχιστος άνεμος ή άπνοια

Ανάλογα με τις τιμές που λαμβάνει η θερμοκρασία, ο παγετός διακρίνεται σε μερικό ή ολικό:

  • Για να χαρακτηριστεί ο παγετός μερικός θα πρέπει μόνο η ελάχιστη θερμοκρασία να είναι ίση ή και μικρότερη του μηδενός (Tmin ≤ 0 0C)
  • Για να χαρακτηριστεί ο παγετός ολικός τότε θα πρέπει τόσο η ελάχιστη όσο και η μέγιστη θερμοκρασία να είναι ίσες ή και μικρότερες του μηδενός(Tmax ≤ 0 0C & Tmin ≤ 0 0C)

Ανάλογα με τον τρόπο πτώσης της θερμοκρασίας στους 0 0C ή/και κάτω καθώς και της δυνατότητας συμπύκνωσης της υγρασίας αναφέρονται τρεις τύποι παγετού, ο παγετός ακτινοβολίας, ο παγετός μεταφοράς και ο μαύρος παγετός.

Τύποι Παγετού: Παγετός Ακτινοβολίας, Παγετός Μεταφοράς & Μαύρος Παγετός

Ο παγετός ακτινοβολίας (ή λευκός παγετός) δημιουργείται όταν η ποσότητα της νυχτερινής ακτινοβολίας που εκπέμπεται από το έδαφος είναι μεγαλύτερη από την ποσότητα που δέχεται. Στον παγετό ακτινοβολίας παρατηρείται αναστροφή θερμοκρασίας και η θερμοκρασία σε ένα μέσο ύψος 15 m από το έδαφος είναι μεγαλύτερη από την θερμοκρασία εδάφους κατά 4 με 5 0C. Για να προκληθεί παγετός ακτινοβολίας θα πρέπει:

  • Να υπάρχουν αντικυκλωνικά κέντρα και έλλειψη βαρομετρικού πεδίου
  • Να επικρατεί άπνοια ή η ταχύτητα του ανέμου να είναι μικρότερη των 5 m/sec
  • Η σχετική υγρασία να είναι μέτρια ή χαμηλή
  • Ο ουρανός να είναι ανέφελος

Ο παγετός μεταφοράς (ή παγετός ψυχρών μαζών) δημιουργείται από την εισβολή ψυχρών αέριων μαζών, που ως επί το πλείστον έπονται της διέλευσης ψυχρού μετώπου. Παρατηρείται καθ΄όλην την διάρκεια του 24ώρου και δεν εξαρτάται από την παρουσία ή όχι νεφών. Πιο συγκεκριμένα, για να προκληθεί παγετός μεταφοράς θα πρέπει:

  • Μετά το πέρασμα του ψυχρού μετώπου να σημειωθεί ισχυρή μεταβολή της ατμοσφαιρικής πίεσης
  • Η σχετική υγρασία να είναι χαμηλή
  • Να επικρατεί μεγάλης ταχύτητας άνεμος

Ο μαύρος παγετός δημιουργείται από τον συνδυασμό ψυχρών αέριων μαζών από τους πόλους, θερμοκρασιών κάτω των 0 0C, πολύ χαμηλής ατμοσφαιρικής υγρασίας και απουσίας συμπύκνωσης υδρατμών και παραγωγής παγοκρυστάλλων.

Προστασία των Καλλωπιστικών Φυτών από τον Παγετό - Κάλυψη Κόμης Δέντρου με Αντιπαγετικό Ύφασμα
Προστασία των Καλλωπιστικών Φυτών από τον Παγετό - Κάλυψη Κόμης Δέντρου με Αντιπαγετικό Ύφασμα

Η Επίδραση του Παγετού στα Καλλωπιστικά Φυτά

Ο παγετός προκαλεί μηχανικές βλάβες και αφυδάτωση των καλλωπιστικών φυτών – των φυτών γενικότερα. Η εξέλιξη του φαινομένου λαμβάνει χώρα σε κυτταρικό επίπεδο, όπου και παρατηρείται πάγωμα του νερού, κρυστάλλωση και διόγκωση, που έχει ως αποτέλεσμα την καταστροφή των κυτταρικών τοιχωμάτων.

Σε συνθήκες παγετού, έχει αποδειχθεί πως και τα βακτήρια συμβάλλουν στην δημιουργία τόσο εντός όσο και στις εξωτερικές επιφάνειες των φυτών, μέσω ουσιών τις οποίες παράγουν.

Ακριβέστερα, τα ένζυμα που σχηματίζονται κατά τον μεταβολισμό τους λειτουργούν ως πυρήνες παγοποίησης, εξαιτίας της ομοιότητάς του κρυσταλλικού πλέγματος με τον πάγο.

Προστασία των Καλλωπιστικών Φυτών από τον Παγετό - Αντιπαγετική Κάλυψη Φυτού σε Γλάστρα
Προστασία των Καλλωπιστικών Φυτών από τον Παγετό - Αντιπαγετική Κάλυψη Φυτού σε Γλάστρα

Προστασία των Καλλωπιστικών Φυτών από τον Παγετό

Η προστασία των καλλωπιστικών φυτών από τον παγετό θα μπορούσε να διακριθεί σε φυσική, παθητική και ενεργητική.

Η φυσική προστασία των καλλωπιστικών φυτών από τον παγετό ανάγεται στους φυσικούς και φυσιολογικούς μηχανισμούς που αναπτύσσουν τα φυτά, προκειμένου να διεξέλθουν με επιτυχία συνθήκες παγετού και μεταξύ άλλων περιλαμβάνουν:

  • Τον λήθαργο των φυλλοβόλλων ειδών
  • Την σκληραγώγηση των καλλωπιστικών φυτών
  • Την αύξηση της περιεκτικότητας σε υδατάνθρακες στους φυτικούς ιστούς
  • Την μεγαλύτερη συγκέντρωση αντιοξειδωτικών ουσιών
  • Τον σχηματισμό μικρότερου μεγέθους κυττάρων
  • Την μείωση του υδατικού δυναμικού των κυττάρων

Παθητική και Ενεργητική Προστασία των Καλλωπιστικών Φυτών από τον Παγετό

Η παθητική προστασία των καλλωπιστικών φυτών από τον παγετό ανάγεται σε εκείνες τις μεθόδους και τεχνικές που χρησιμοποιούνται από τους επαγγελματίες και τους ερασιτέχνες, προκειμένου να μειώσουν τις πιθανότητες βλάβης των φυτών ή/και να αυξήσουν την αντοχή τους. Η παθητική προστασία των καλλωπιστικών φυτών από τον παγετό μεταξύ άλλων περιλαμβάνει:

  • Την εκλογή των κατάλληλων καλλωπιστικών ειδών και ποικιλιών σύμφωνα με το μικροκλίμα των εκάστοτε περιοχών φύτευσης
  • Την διάταξη φύτευσης των καλλωπιστικών φυτών
  • Την δημιουργία ανεμοφρακτών, με σκοπό τον επηρεασμό επί τα βελτίω του μικροκλίματος
  • Την φύτευση των κατάλληλων καλλωπιστικών φυτών εδαφοκάλυψης
  • Την ορθή λίπανση – ιδιαίτερα την έγκαιρη προσθήκη και σωστή δόση αζωτούχων λιπασμάτων
  • Το έγκαιρο και αποτελεσματικό κλάδεμα
  • Την χημική υποβοήθηση των καλλωπιστικών φυτών με την χορήγηση ρυθμιστικών ουσιών
  • Την κάλυψη ολόκληρων των καλλωπιστικών φυτών
  • Την κάλυψη του εδάφους με διάφορα οργανικά υλικά

Η ενεργητική προστασία των καλλωπιστικών φυτών από τον παγετό ανάγεται στην προσπάθεια με την χρήση τεχνητών μέσων, του επηρεασμού θεμελιωδών παραγόντων που συντελούν στην δημιουργία του φαινομένου, όπως η θερμοκρασία του αέρα και η σχετική υγρασία. Η ενεργητική προστασία των καλλωπιστικών φυτών από τον παγετό μεταξύ άλλων περιλαμβάνει:

  • Την χρήση καπνογόνων
  • Την χρήση θερμαντικών μέσων – από θερμάστρες μέχρι και λαμπτήρες
  • Την συνεχή διαβροχή των καλλωπιστικών φυτών μέσω συστημάτων άρδευσης υψηλού καταιονισμού
  • Την χρήση ανεμομεικτών, τουρμπινών και ελικοπτέρων – μέσα μάλλον απρόσφορα για μικρού και μέσου μεγέθους οικογενειακούς κήπους
Προστασία των Καλλωπιστικών Φυτών από τον Παγετό - Τουρμπίνα Αντιπαγετικής Προστασίας
Προστασία των Καλλωπιστικών Φυτών από τον Παγετό - Τουρμπίνα Αντιπαγετικής Προστασίας Απολύτως Απαραίτητη σε Μικρούς Αστικούς Κήπους

Πρακτικοί Τρόποι Αντιμετώπισης του Παγετού στα Καλλωπιστικά Φυτά

Για την άμεση προστασία των καλλωπιστικών φυτών από τον παγετό ή και για την ελάττωση των ζημιών, μπορούν να πραγματοποιηθούν ορισμένες προληπτικού χαρακτήρα παρεμβάσεις από τον φιλανθή, τον ερασιτέχνη κηπουρό καθώς και από τον επαγγελματία κηποτέχνη. Μεταξύ άλλων συνιστάται:

  • Το ψέκασμα των φυτών με χαλκούχα σκευάσματα, που ως σκοπό έχει την μείωση των παγοποιητικών βακτηρίων (Pseudomonas syringae)
  • Το ψέκασμα των φυτών με σκευάσματα αμινοξέων
  • Το ψέκασμα των φυτών με μελάσα
  • Η πλήρης κάλυψη των καλλωπιστικών δέντρων με αντιπαγετικά υφάσματα
  • Η τοποθέτηση λαμπτήρα για εξωτερικούς χώρους ή χριστουγεννιάτικων λαμπακιών στην βάση της κόμης των δέντρων που έχουν δεχθεί κάλυψη
  • Η πλήρης κάλυψη των κορμών των δέντρων με μονωτικά υλικά
  • Η κάλυψη των κορμών των δέντρων με χώμα μέχρι ύψους 50 έως 60 cm
  • Η πλήρης κάλυψη των ποωδών καλλωπιστικών με οργανικά υλικά, όπως το άχυρο – κάλυψη η οποία πρέπει να αφαιρείται όταν η θερμοκρασία ανεβαίνει πάνω από τους 0 0C
  • Η κάλυψη του εδάφους με οργανικά υλικά όπως ο φλοιός του πεύκου
  • Η ομαδοποίηση των καλλωπιστικών φυτών που βρίσκονται σε γλάστρες για την μείωση των πλευρικών απωλειών θερμότητας
Προστασία των Καλλωπιστικών Φυτών από τον Παγετό - Εστία Θερμότητας για Αντιπαγετική Προστασία
Προστασία των Καλλωπιστικών Φυτών από τον Παγετό - Εστία Θερμότητας για Αντιπαγετική Προστασία
Παραπομπές

Αφού έχουν παρθεί όλα τα απαραίτητα μέτρα για την προστασία των καλλωπιστικών φυτών από τον παγετό έρχεται και η ώρα της μάχης: από τον Σεργκέι Προκόφιεφ για το φιλμ του Σεργκέι Αϊζενστάιν Alexander Nevsky, το απόσπασμα Battle on the Ice.

  1. Snyder, R. L., & Melo-Abreu, J. P. (2005). Frost Protection: Fundamentals, Practice and Economics. FAO.
  2. Taylor, J. (1998). Weather in the Garden. John Murray Pubs.
  3. Χρονοπούλου – Σερέλη, Α., & Φλόκας, Α. (2010). Μαθήματα Γεωργικής Μετεωρολογίας και Κλιματολογίας [Agricultural Meteorology and Climatology]. Θεσσαλονίκη: ΖΗΤΗ.
Print Friendly, PDF & Email

Κοινοποίηση

Η χρήση του υλικού, όπου δεν αναφέρονται δικαιώματα τρίτων, είναι απολύτως ελεύθερη. Η διάδοση του, ενδεχομένως, χρήσιμη.

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Συμβουλές αλλά και προτροπές, παρατηρήσεις αλλά και προτάσεις είναι, σε γενικές γραμμές, ευπρόσδεκτες. Το εάν θα γίνουν και αποδεκτές είναι, σε γενικές γραμμές, μιά άλλη ιστορία.

ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ

Σε δουλειά να βρισκόμαστε.

Η επιθυμία του περιηγητή του ιστοτόπου για ενίσχυση των άμισθων συντελεστών του είναι αναφαίρετο δικαίωμα του. Παρέχοντάς του το κουμπί της δωρεάς, τον βοηθούμε να το ασκήσει.

Close Menu